Nederlandse Molendatabase
Geervliet, Zuid-Holland
963
Bernissemolen
1851
Stellingmolen
Ronde stenen molen
Korenmolen
Spuikade 1
3211 BG Geervliet
X: 77165 Y: 430695
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Nissewaard
Gemeente Geervliet, sectie B, nr. 1381
Debuut BV
Debuut BV. (Utrecht)
Draaivaardig
2014: 61.000
2013: 62.829
2012: 61.442
Vh. het malen van graan, thans buiten bedrijf; restaurant
Martien Thijssen / Kees de Gruyter
0181-312393 / 06-45361080 (alleen SMS)
Molen: als de molen draait en op afspraak.
Restaurant: zie website.
Groot
ZH125
01911
9375
Constructie
Ronde stenen molen; onderbouw rond/cilindrisch
Gedekt met dakleer
21,60 m.
Systeem-Fauël op beide roeden
Sinds 1960 is de molen op beide roeden uitgerust met het systeem-Fauël (fokwieken), de binnenroede met uitneembare borden, de buitenroede met remkleppen.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Pot1134binnen1879?aanw.21.60 m.
klik voor meer info Pot1135buiten1879?aanw.21.60 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje11721878?aanw.04.23 m.
34 houten rollen; kruihaspel
Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok
Twee koppel 16der kunststenen; sleepluiwerk; afschietwerk.
Een groot deel van de onderzijde van de molen is ingericht als restaurant.
Bovenwiel 61 kammen
Bovenschijfloop 27 staven, steek 11,5 cm.
Spoorwiel 66 kammen
Steenschijflopen 25 en 24 staven, steek 10,3 cm.
Overbrengingsverhoudingen 1 : 5,96 en 1 : 6,22
D.D. van Dijk, Piershil (1851)
Aardige baard, lichtblauw geverfd, wit afgebiesd, met enige niet door de redactie te lezen opschriften.
Verwijzingen
Geschiedenis
Deze stellingkorenmolen is gebouwd op een restant van een vroegere verdedigingstoren.

In de middeleeuwen werd het koren uit Geervliet en omgeving gemalen op een getijdemolen. Deze werd door het uit de spuikom stromende water aangedreven en was eigendom van de Heer van Putten. Het opkomend tij drong toen nog via de Bernisse door tot in de Geervlietse haven, waar aan het einde het water werd opgezet in een spuikom.
Mogelijk door de onregelmatige werking en geringer wordende hoogteverschillen in de getijden werd naar een andere oplossing gezocht: een windmolen. Al in de rentmeestersrekening over 1382 wordt melding gemaakt van "die steenen molen mit houte ende sceven, die Roelof tot Wyc coft (kocht)". Volgens de rekening over 1383 bouwde men de molen - met de uit Wijk afkomstige onderdelen - op een van de torens van de stadsommuring. Hetzelfde jaar werd er ook gewerkt aan een belangrijk deel van de bovenbouw, de soire op den toren. Ook in de rekening van 1384 wordt de molentoren genoemd.
In de 16e eeuw werd de molen vervangen door een andere houten molen. Omdat de molen enkele malen door brand verwoest werd, mocht na 1743 in Geervliet zelfs buiten op vele plaatsen geen tabak meer worden gerookt.

De huidige stenen molen staat nog steeds op de zes eeuwen oude stenen muurtoren-onderbouw. De cilindrische romp heeft aan de onderzijde een muurdikte van 1,60 m. en is opgetrokken op de ronde voet van een bakstenen kruittoren in de vroegere verdedigingsring van het stadje. In deze zes meter hoge toren zijn de schietgaten nog duidelijk te zien.

Tot 1947 maalde Jan Brussaard hier. Nadat de molen enige tijd in handen was geweest van een particulier, M.C. Lieve, volgde in 1955 aankoop door de gemeente Geervliet. In 1959 volgde restauratie, waarbij onder meer fokwieken werden aangebracht. Doel was, om in de molen weer een maalbedrijf te stichten maar dit lukte niet.

In 1962 volgde de verkoop aan de Heineken brouwerij, die er daarna een restaurant in onderbracht. Ondertussen werd de molen steeds goed onderhouden. Hoewel de bovenste twee zolders met twee koppel maalstenen intact zijn gebleven, is de molen niet maalvaardig. Wél wordt de molen regelmatig door een vrijwillig molenaar in werking gesteld.

Door de kredietcrisis kende de horeca-ondernemingen die hier gevestigd waren, moeilijke tijden. Sinds 13 maart 2014 is hier wederom een restaurant gevestigd.
Aanvullingen

J. Rotteveel, 'De Bernissemolen in Geervliet', in: Molenwereld 169 (2013) 148 - 155
Overige foto's
Bernissemolen, Geervliet, Foto: Bas Koster (16-7-2003).
© Foto: Bas Koster (16-7-2003).
Bernissemolen, Geervliet, Foto: L.A. v/d Meijden (23-12-2005).
© Foto: L.A. v/d Meijden (23-12-2005).
Bernissemolen, Geervliet, Foto: Frits Kruishaar (2-6-2012).
© Foto: Frits Kruishaar (2-6-2012).
Bernissemolen, Geervliet, Foto: Frits Kruishaar (2-6-2012).
© Foto: Frits Kruishaar (2-6-2012).
Bernissemolen, Geervliet, Foto: Frank Moerland (9-2-2014).
Bernissemolen, Geervliet, Foto: n.b. (verzameling Rob Pols).
© Foto: n.b. (verzameling Rob Pols).
Draag zelf bij
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Bernissemolen, Geervliet home vorige pagina