Nederlandse Molendatabase
Brielle, Zuid-Holland
958
't Vliegend Hert
1985
Standerdmolen
Open standerdmolen met drie zolders
Korenmolen
Molenstraat 14
3231 AJ Brielle
X: 71234 Y: 436014
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Brielle
niet bekend
Brielse Molenstichting
Maalvaardig
2014: 102.686
Het malen van graan op vrijwillige basis
Elke vrijdag en de eerste zaterdag van de maand 10.00 - 17.00 uur
Meelverkoop vrijdag 10.00 - 17.00 uur en elke eerste en derde zaterdag van de maand van 10.00 - 13.00 uur.
Groot maar wordt verminderd door beplantingen
ZH122A
10145
g.m.
Constructie
Kast gedekt met hout; geheel geteerd
Gedekt met eiken schaliën
26,60 m.
Oud-Hollands
Deze molen heeft bij de bouw geen wiekverbetering gekregen.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx 0504 buiten 1985 1986 buiten aanw. 26.60
klik voor meer info Derckx 0505 binnen 1985 1986 binnen aanw. 26.45
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Mercx g.n. ? 1985 aanw.
Zetelkruiwerk; kruihaspel
Vaste Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; binnenvangstok; pal
Eén koppel 17der kunststenen (I) en één koppel 15der blauwe stenen (II); pletter; kammenluiwerk
Bovenwiel (tandkrans trapzijde) 73 kammen
Steenschijfloop (I) 14 staven
Overbrengingsverhouding 1 : 5,21

Bovenwiel (tandkrans borstzijde) 73 kammen
Steenschijfloop (II) 13 staven
Overbrengingsverhouding 1 : 5,62
I.J. de Kramer, Leidschendam (ontwerp en bestek); fa. Beijk, Afferden (1985)
Op de kap een fraaie windvaan in de vorm van een hert.
Verwijzingen
Geschiedenis
De vestingstad Brielle is bekend geworden door de inname van de stad door de geuzen op 1 april 1572. Mede door deze herwonnen vrijheid van de Spanjaarden werd in de 17e eeuw een ander vestingsysteem met wallen en grachten aangelegd.
De oude stadsmuren, waar aan bet einde van het Noordmolenslop ofwel de latere Geuzenstraat een houten molen stond, werden gesloopt. Door de uitbouw van de vesting aan de oostzijde werd deze standerdmolen op het Swarte-Waalse bolwerk geplaatst, dat de naam Moolenbolwerk kreeg.
In 1696 werd deze molen vervangen door een grote stenen stellingmolen met de naam Het Vliegend Hert. Deze naam is ontleend aan de molenaarsfamilie Vliegendhart.

Een felle brand in de nacht van 2 op 3 november 1810 legde deze molen in de as. Door snel het vlakbij gelegen Kruithuis te ontruimen, werd de stad voor een ramp behoed. De Brielse bevolking was door de afgebrande korenmolen een tijdje aangewezen op een rosmolen in Hellevoetsluis voor bet malen van het koren voor de broodvoorziening. De in 1811 herbouwde stellingkorenmolen brandde in 1882 opnieuw af en werd niet meer herbouwd.

Bij de laatste grote vestingrestauratie vanaf 1970 werden geen resten van deze molen meer aangetroffen. Wel werden twee van de vier teerlingen van zijn houten voorganger gevonden. De in 1978 opgerichte Brielse Molenstichting 't Vliegend Hert besloot daarop een half miljoen gulden in te zamelen via subsidies en giften voor de herbouw van een houten standerdmolen. Ook werden honderden certificaten met een waarde tussen de ƒ 25,- en ƒ 60.000,- verkocht, waarmee men 'eigenaar' werd van een bepaald molenonderdeel. Molendeskundige I.J. de Kramer maakte bij het maken van het bestek deels gebruik van gegevens over de oorspronkelijke Brielse standerdmolen. 

Uiteindelijk werd in 1984 de bouwopdracht verstrekt aan een houthandel uit Mill en de molenmakerij Beijk uit Afferden. In september 1986 werd de standerdmolen officieel in gbruik genomen.
De molen wordt beheerd en onderhouden door de in 1978 opgerichte Molenstichting 't Vliegend Hert. Er worden op ambachtelijke wijze granen gemalen en diverse soorten meel verkocht.
 
De gietijzeren kop van de verder houten bovenas is afkomstig van de stellingkorenmolen De Vlijt te Wageningen. Het koppel 15der blauwe stenen is ook niet nieuw, maar komt uit de (inmiddels allang weer maalvaardige) molen te Nieuwvliet (Z.Vl.). Het sabel'ijzer', dat vangbalk en sabelstuk met elkaar verbindt, is hier van hout.
Aanvullingen

De eerste sinds eeuwen in Zuid-Holland gebouwde standerdmolen en bovendien een open exemplaar. Bovendien één van de zeer weinige met drie zolders (de andere twee zijn die te Usselo en te Wanroy).
Overige foto's
't Vliegend Hert, Brielle, Foto: Rob Pols (14-10-2011).
© Foto: Rob Pols (14-10-2011).
't Vliegend Hert, Brielle, Foto: Rob Pols (14-10-2011).
© Foto: Rob Pols (14-10-2011).
't Vliegend Hert, Brielle, De constructie van de kast is voorzien van moerstijlen in plaats van de gebruikelijker spoorstijlen.  Foto: Rob Pols (24-3-2012).
© De constructie van de kast is voorzien van moerstijlen in plaats van de gebruikelijker spoorstijlen.
Foto: Rob Pols (24-3-2012).

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: vrijdag 6 maart 2015 | Tellerstand Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen home vorige pagina