Nederlandse Molendatabase
Benthuizen, Zuid-Holland
951
De Haas
1772 / 1985
Stellingmolen
Ronde stenen molen
Korenmolen
Dorpsstraat 141
2731 AN Benthuizen
X: 97437 Y: 454796
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Alphen aan den Rijn
Gemeente Benthuizen, sectie B, nr. 2131
Stichting Molen De Haas
Maalvaardig
Het malen van graan op vrijwillige basis
Vereniging Benthuizer Molenaars
079-3310524
Zaterdag 10.00 - 16.00 uur en op afspraak
Niet op zondag
Meelverkoop
Bijzonder groot; met name uit noordelijke richtingen reeds van kilometers zichtbaar
ZH073A
00938
8993
Constructie
Ronde stenen molen, aan de regenzijde bepleisterd en gewit
Gedekt met losanges
19,10 / 19,25 m.
Oud-Hollands
Deze molen heeft bij de reconstructie van 1985 geen wiekverbetering ondergaan. Vóór de onttakeling van 1932 was de molen ook Oud-Hollands opgehekt.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0488buiten19841985aanw.19.25 m.
klik voor meer info Derckx0489binnen19841985aanw.19.10 m.
klik voor meer info Pot2463binnen19201920?193219.20 m.
klik voor meer info Pot2056buiten19061906?193219.26 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Nijmeegsche IJzergieterij000619841985aanw.-
Eén koppel 16der kunststenen op windkracht; één koppel 16der kunststenen op elektrische kracht; sleepluiwerk
Bovenwiel 53 kammen
Bovenschijfloop 27 staven
Spoorwiel 55 kammen
Steenschijfloop 19 staven
Overbrengingsverhouding 1 : 5,68
W. Overgaauw, Benthuizen (1772)
A.A. van Noort, Benthuizen; fa. de Gelder, Arkel (1985)
Sierlijke baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met het opschrift:
'Anno 1772'

Aan de zuidzijde is een steen met een afbeelding van een haas ingemetseld en in de rechter onderhoek de vermelding Aº1772

De vlaggestok is voorzien van een windwijzer in de vorm van een haas.
Verwijzingen
Geschiedenis
Stellingkorenmolen De Haas maakte op 18 juli 1772 zijn eerste omwentelingen. Bouwer was Willem Overgaauw en die werd tevens de eerste molenaar hier.
Het was toentertijd niet ongebruikelijk om een molen een dierennaam te geven, waarschijnlijk werd dit ook gedaan om een bepaald kenmerk van de betreffende molen te benadrukken. In Benthuizen kreeg de molen de naam De Haas en deze naam is een kenmerk van snelheid.
Na Willem Overgaauw zijn er nog vele molenaars op molen De Haas geweest. In 1886 werd lzaäk Koole molenaar op de molen. Hij was het die de molen in die jaren een grondige opknapbeurt heeft gegeven. De molen werd o.a. weer rechtgezet, nadat de fa. Gräper ontdekt had dat de funderingen verrot waren, bij deze werkzaamheden heeft de molen zelfs één nacht op drie vijzels gestaan!
Jacob G. Koole, de zoon van lzaäk, was de laatste echte windmolenaar. Omdat het molenaarsbestaan niet meer rendabel was, verkocht hij in 1924 de molen aan de Coöperatieve Maal- en Dorschvereeniging De Tijdgeest. Deze coöperatie ging al snel over op elektrisch malen (op een maalstoel in de molen).
Hoewel het gemeentebestuur van Benthuizen actie voor het behoud van de molen voerde, was onttakeling onvermijdelijk: op 6 juni 1932 werden de beide roeden verwijderd en de stelling gesloopt. Wat overbleef was een molenromp met lege kap.
Opmerkelijk is dat beide afkomende roeden naar Tholen gingen: zij zouden nog vele jaren de korenmolens van Scherpenisse en Sint Maartensdijk dienen.
 
De coöperatie werd in 1938 opgeheven, waarna bedrijfsleider A.A. Bakker het maalbedrijf voortzette. In 1956 werd hij opgevolgd door zijn zonen; deze hieven het maalbedrijf echter kort daarna op: het was voor hen niet meer rendabel om de grote veranderingen in het maal- en mengvoederbedrijf te volgen.

Sloop van de overgebleven romp is na 1956 meermalen overwogen. In 1974 kwam deze gedachte ook weer op toen een actie onder de Benthuizer bevolking om de molen te restaureren mislukte. Die actie had echter wel tot gevolg dat het gemeentebestuur van Benthuizen de inmiddels haveloze molenromp op de monumentenlijst plaatste. In 1982 werd de actie van 1974, om tot restauratie van de molen te komen, opnieuw aangezwengeld, en nu met succes.
In 1983 werd de restauratie gegund aan de plaatselijke aannemer Van Noort en op 6 juni 1983, exact 51 jaar na de onttakeling, werd door mevr. I. Günther, gedeputeerde bij de Provincie Zuid-Holland, het startsein gegeven voor de restauratie van de molen.
Op 7 december 1985 was de restauratie zover gevorderd dat de molen voor het eerst, sinds 53 jaar, zijn wieken weer kon laten rondgaan. Eer het zover was, moest bijzonder veel werk worden verricht: de stenen romp was na ruim 50 jaar verwaarlozing érg slecht en moest aan de westzijde grotendeels worden vernieuwd.
Op 10 oktober 1986 werd de molen officieel overgedragen aan de Stichting Molen De Haas en deze is vanaf die datum verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de molen.

Al tijdens de restauratie was een tiental Benthuizenaren in opleiding voor vrijwillig molenaar; dit resulteerde in de oprichting van de Vereniging Benthuizer Molenaars.
Bij toerbeurt vervullen de leden van de Vereniging hun dienst op de molen; zo is het mogelijk gebleken om de molen iedere zaterdag open te stellen voor het publiek.
Er wordt er weer op ambachtelijke wijze graan gemalen, zowel consumptietarwe als veevoedergraan (vooral gerst en mais).
Overige foto's
De Haas, Benthuizen, Foto: Rob Pols (13-8-2007).
© Foto: Rob Pols (13-8-2007).
De Haas, Benthuizen, Foto: Anna Oldenhave (3-5-2003).
© Foto: Anna Oldenhave (3-5-2003).
De Haas, Benthuizen, Foto: Rob Pols (2-1-2009).
© Foto: Rob Pols (2-1-2009).
De Haas, Benthuizen, Foto: Gert Klooster (19-8-2012).
© Foto: Gert Klooster (19-8-2012).
De Haas, Benthuizen, Hier is duidelijk te zien dat molen De Haas een witte en een zwarte zijde heeft. Foto: Gert Klooster (20-6-2012).
© Hier is duidelijk te zien dat molen De Haas een witte en een zwarte zijde heeft. Foto: Gert Klooster (20-6-2012).
De Haas, Benthuizen, Foto: Gert Klooster (20-6-2012).
© Foto: Gert Klooster (20-6-2012).
De Haas, Benthuizen, De Haas nog als onttakelde romp met kap in 1968. Alle omliggende huizen op de foto hebben nu plaats gemaakt voor nieuwbouw, helaas ook de molenaarswoning.  Foto: Detlef Kruger (1968).
© De Haas nog als onttakelde romp met kap in 1968. Alle omliggende huizen op de foto hebben nu plaats gemaakt voor nieuwbouw, helaas ook de molenaarswoning.
Foto: Detlef Kruger (1968).
Draag zelf bij
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Haas, Benthuizen home vorige pagina