|
© Foto: Anna Oldenhave (03-05-2003). |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Romp | Ronde stenen molen, aan de regenzijde bepleisterd en gewit | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kap | Gedekt met losanges | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Vlucht | 19,10 / 19,25 m. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenvorm | Oudhollands | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenkruis |
Bovenas |
Geschiedenis
Stellingkorenmolen De Haas maakte op 18 juli 1772 zijn eerste omwentelingen. Bouwer was Willem Overgaauw en die werd tevens de eerste molenaar hier.
Het was toentertijd niet ongebruikelijk om een molen een dierennaam te geven, waarschijnlijk werd dit ook gedaan om een bepaald kenmerk van de betreffende molen te benadrukken. In Benthuizen kreeg de molen de naam De Haas en deze naam is een kenmerk van snelheid. Na Willem Overgaauw zijn er nog vele molenaars op molen De Haas geweest. In 1886 werd lzaäk Koole molenaar op de molen. Hij was het die de molen in die jaren een grondige opknapbeurt heeft gegeven. De molen werd o.a. weer rechtgezet, nadat de fa. Gräper ontdekt had dat de funderingen verrot waren, bij deze werkzaamheden heeft de molen zelfs één nacht op drie vijzels gestaan! Jacob G. Koole, de zoon van lzaäk, was de laatste echte windmolenaar. Omdat het molenaarsbestaan niet meer rendabel was, verkocht hij in 1924 de molen aan de Coöperatieve Maal- en Dorschvereeniging De Tijdgeest. Deze coöperatie ging al snel over op elektrisch malen (op een maalstoel in de molen). Hoewel het gemeentebestuur van Benthuizen actie voor het behoud van de molen voerde, was onttakeling onvermijdelij: op 6 juni 1932 werden de beide roeden verwijderd en de stelling gesloopt. Wat overbleef was een molenromp met lege kap. Opmerkelijk is dat beide afkomende roeden naar Tholen gingen: zij zouden nog vele jaren de korenmolens van Scherpenisse en Sint Maartensdijk dienen. De coöperatie werd in 1938 opgeheven, waarna bedrijfsleider A.A. Bakker het maalbedrijf voortzette. In 1956 werd hij opgevolgd door zijn zonen; deze hieven het maalbedrijf echter kort daarna op: het was voor hen niet meer rendabel om de grote veranderingen in het maal- en mengvoederbedrijf te volgen. Sloop van de overgebleven romp is na 1956 meermalen overwogen. In 1974 kwam deze gedachte ook weer op toen een actie onder de Benthuizer bevolking om de molen te restaureren mislukte. Die actie had echter wel tot gevolg dat het gemeentebestuur van Benthuizen de inmiddels haveloze molenromp op de monumentenlijst plaatste. In 1982 werd de actie van 1974, om tot restauratie van de molen te komen, opnieuw aangezwengeld, en nu met succes. In 1983 werd de restauratie gegund aan de plaatselijke aannemer Van Noort en op 6 juni 1983, exact 51 jaar na de onttakeling, werd door mevr. I. Günther, gedeputeerde bij de Provincie Zuid-Holland, het startsein gegeven voor de restauratie van de molen. Op 7 december 1985 was de restauratie zover gevorderd dat de molen voor het eerst, sinds 53 jaar, zijn wieken weer kon laten rondgaan. Eer het zover was, moest bijzonder veel werk worden verricht: de stenen romp was na ruim 50 jaar verwaarlozing érg slecht en moest aan de westzijde grotendeels worden vernieuwd. Op 10 oktober 1986 werd de molen officieel overgedragen aan de Stichting Molen De Haas en deze is vanaf die datum verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de molen. Al tijdens de restauratie was een tiental Benthuizenaren in opleiding voor vrijwillig molenaar; dit resulteerde in de oprichting van de Vereniging Benthuizer Molenaars. Bij toerbeurt vervullen de leden van de Vereniging hun dienst op de molen; zo is het mogelijk gebleken om de molen iedere zaterdag open te stellen voor het publiek. Er wordt er weer op ambachtelijke wijze graan gemalen, zowel consumptietarwe als veevoedergraan (vooral gerst en mais).
©
Foto: Rob Pols (13-08-2007).
©
Foto: Anna Oldenhave (03-05-2003).
©
Foto: Rob Pols (02-01-2009).
Laatst bijgewerkt: woensdag 1 september 2010 |