Nederlandse Molendatabase
Alphen aan den Rijn, Zuid-Holland
Database nr. 948
Inventaris nr. ZH045
Ten-Bruggencatenr. 00056
Naam Vrouwgeestmolen
Bouwjaar 1797
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante Molen
Ligging Heimansbuurt 1
2401 LV Alphen aan den Rijn
Rijksdriehoek X: 104068 Y: 463172
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Alphen aan den Rijn
Kadaster Gemeente Oudshoorn, sectie A, nr. 1315
Monumentennummer 7537
Landsch. waarde Zeer groot vanuit westelijke richtingen; een woonwijk en industrie oostelijk van de molen, aan de overzijde van de Heimanswetering, zijn echter niet fraai en verstoren het beeld uit sommige hoeken behoorlijk
Eigenaar Rijnlandse Molenstichting sinds 1970; daarvoor de Vrouwgeestpolder
Bedrijfsvaardigheid Tijdelijk niet draaivaardig (zie Geschiedenis)
Bestemming Bemalen van de polder Vrouwgeest, thans op vrijwillige basis
Molenaar Hans Vrolijk / Karel Vrolijk
Telefoon 0172-785291
Bezoekmogelijkheid Op afspraak

© Foto: Frits Kruishaar (12-5-2012).
Constructie
Romp Houten achtkant, gedekt met riet, op gemetselde voet van 2,35 m.
Kap Gedekt met riet
Vlucht 27.00 / 27.10 m.
Wiekenvorm Systeem Fauël op beide roeden; de binnenroede bovendien met automatische remkleppen
Wiekverbeteringen In 1931 werden beide roeden voorzien van het systeem-Dekker.
In 1954 werd dit vervangen door de 'Prinsenmolenwiek', een stroomlijnneus, ontwikkeld door Ir. Havinga en voor het eerst toegepast op 'De Prinsenmolen' te Hillegersberg. Dit systeem werd op de Vrouwgeestmolen geen succes: alleen met vol zeil liep het goed; als er gezwicht moest worden ontwikkelde het wiekenkruis al snel te weinig trekkracht; zonder zeil lukte dat helemaal niet.
Op de binnenroede werd het daarom al na drie jaar vervangen door het systeem-Fauël (fokwieken) met automatische remkleppen.
In 1982 kreeg ook de buitenroede fokwieken met remkleppen, waarmee het systeem-Havinga vermoedelijk voorgoed uit de molenwereld verdween.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Straathof0190buiten20042004aanw.27.10 m.
klik voor meer info Straathof0191binnen20042004aanw.27.00 m.
klik voor meer info Pot1823binnen18991931200427.25 m.
klik voor meer info Pot1724buiten18941931200427.25 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Sterkman & Zn, wed. A.015318621862?aanw.06.00 m.
Kruiwerk 47 houten rollen; kruirad
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel; pal
Inrichting Stalen vijzel, Ø 1,35 m.
Woning in de molen.
Overbrengingen Bovenwiel 68 kammen
Bovenschijfloop 35 staven, steek 13,2 cm.
Onderwiel 41 kammen
Vijzelwiel 33 kammen
Overbrengingsverhouding 1 : 2,41
Molenmaker Hendrik Koperdraad, Alfen (1797)
Versiering
Aardige baard, donkergroen geverfd, met witte krullen versierd en de opschriften '1797''1954'.

De steen in de toog van de vijzelgoot vermeldt:
Het is Carel Piek geweest
Voorzitter van de Vrouwgeest
Die deze spil voorheen een eiken paal
Vervangen liet door een staal
Verwijzingen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Molentge in Vrouwgeestpolder, Alphen aan den Rijn
Geschiedenis
De polder werd ca. 1634 gesticht. In verband met vervening en droogmaking waren de polder Vrouwgeest en een gedeelte van de polder Gnephoek van 1756 tot 1813 samengevoegd onder de benaming Veen- en Droogmaking in de Gecombineerde Gnephoek- en Vrouwgeestpolder. Het consent tot vervenen, bedijken en droogmaken werd op 4 oktober 1756 door hoogheemraden van Rijnland verleend. De droogmaking werd in 1799 voltooid.

De molen wordt sinds Kerstmis 1797 van vader op zoon door de familie Vrolijk bemalen:
  • Cornelis Vrolijk (1797 - 1829)
  • Jan Vrolijk (1829 - 1873)
  • Art Vrolijk (1873 - 1915)
  • Cornelis Willem Vrolijk (1915 - 1950)
  • Karel Vrolijk (1950 - 2008)
  • Hans Vrolijk (2008 - )
Tot 1968 bemaalde de molen de polder Vrouwgeest (ca. 150 ha.; opvoerhoogte 4,20 m.). Sinds de samenvoeging met de polder Oudendijk tot één bemalingseenheid is de molen officieel buiten bedrijf. Op vrijwillige basis werd er evenwel nog wel gemalen.

In 1981/82 werd bij een grote restauratie de kap vrijwel vernieuwd; in 2004 werden nieuwe roeden gestoken en in het late voorjaar van 2009 kreeg de molen een geheel nieuw rietdek.

In de nazomer van 2014 staat de molen volgens mededeling zonder fokken ofwel: tijdelijk kan de molen niet malen.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen wordt vernoemd naar de polder die hij kan bemalen.
Literatuurverwijzingen:
Andries Veloo, 'Karel Vrolijk en de Vrouwgeestmolen', in: Molenwereld 113 (2008) 108 - 112
Overige foto's

© Foto's: Martijn Scholtens (21-8-2011).

© De buitenroede mist tijdelijk het Fauël-systeem.
Foto: Piet Glasbergen (30-5-2014).

© Foto links: Donald Vandenbulcke (18-8-2005).
Foto recht: Jan Joore (6-6-2004).

© Foto: Gert Klooster (13-4-2009).

© Foto: Rob Pols (9-5-2013).

© Foto's: Rob Pols (9-5-2013).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: maandag 15 september 2014 | Bedrijfsvaardigheid

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Vrouwgeestmolen, Alphen aan den Rijn home vorige pagina