Nederlandse Molendatabase
Alphen aan den Rijn, Zuid-Holland
948
Vrouwgeestmolen
1797
Grondzeiler
Achtkante Molen
Poldermolen
Heimansbuurt 1
2401 LV Alphen aan den Rijn
X: 104068 Y: 463172
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Alphen aan den Rijn
Gemeente Oudshoorn, sectie A, nr. 1315
Rijnlandse Molenstichting
In 1970 kocht de Rijnlandse Molenstichting deze molen van de Vrouwgeestpolder. Deze was sinds 1797 eigenaar geweest (ook van de voorganger).
Maalvaardig
Bemalen van de polder Vrouwgeest, thans op vrijwillige basis
Hans Vrolijk / Karel Vrolijk
0172-785291
Op afspraak
Bijzonder groot vanuit westelijke richtingen; een woonwijk en industrie oostelijk van de molen, aan de overzijde van de Heimanswetering, zijn echter niet fraai en verstoren het beeld uit sommige hoeken behoorlijk
ZH045
00056
7537
Constructie
Houten achtkant, gedekt met riet, op gemetselde voet van 2,35 m.
Gedekt met riet
27.00 / 27.10 m.
Systeem Fauël op beide roeden; de binnenroede met automatische remkleppen, de buitenroede met steekborden.
In 1931 werden beide roeden voorzien van het systeem-Dekker.
In 1954 werd dit vervangen door de 'Prinsenmolenwiek', een stroomlijnneus, ontwikkeld door Ir. Havinga en voor het eerst toegepast op 'De Prinsenmolen' te Hillegersberg. Dit systeem werd op de Vrouwgeestmolen geen succes: alleen met vol zeil liep het goed; als er gezwicht moest worden ontwikkelde het wiekenkruis al snel te weinig trekkracht; zonder zeil lukte dat helemaal niet. Op de binnenroede werd het daarom al na drie jaar vervangen door het systeem-Fauël (fokwieken) met automatische remkleppen.
In 1982 kreeg ook de buitenroede fokwieken met remkleppen, waarmee het systeem-Havinga vermoedelijk voorgoed uit de molenwereld verdween.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Straathof0190buiten20042004aanw.27.10 m.
klik voor meer info Straathof0191binnen20042004aanw.27.00 m.
klik voor meer info Pot1823binnen18991931200427.25 m.
klik voor meer info Pot1724buiten18941931200427.25 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Sterkman & Zn, wed. A.015318621862?aanw.06.00 m.
47 houten rollen; kruirad
Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel; pal
Stalen vijzel, Ø 1,35 m.
Woning in de molen.
Bovenwiel 68 kammen
Bovenschijfloop 35 staven, steek 13,2 cm.
Onderwiel 41 kammen
Vijzelwiel 33 kammen
Overbrengingsverhouding 1 : 2,41
Hendrik Koperdraad, Alfen (1797)
Aardige baard, donkergroen geverfd, met witte krullen versierd en de opschriften '1797' '1954'. Daaronder in een wit ovaal de initialen HKD.

De steen in de toog van de vijzelgoot vermeldt:
Het is Carel Piek geweest
Voorzitter van de Vrouwgeest
Die deze spil voorheen een eiken paal
Vervangen liet door een staal
Verwijzingen
Geschiedenis
De polder werd ca. 1634 gesticht. In verband met vervening en droogmaking waren de polder Vrouwgeest en een gedeelte van de polder Gnephoek van 1756 tot 1813 samengevoegd onder de benaming Veen- en Droogmaking in de Gecombineerde Gnephoek- en Vrouwgeestpolder. Het consent tot vervenen, bedijken en droogmaken werd op 4 oktober 1756 door hoogheemraden van Rijnland verleend. De droogmaking werd in 1799 voltooid.

De molen wordt sinds Kerstmis 1797 van vader op zoon door de familie Vrolijk bemalen:
  • Cornelis Vrolijk (1797 - 1829)
  • Jan Vrolijk (1829 - 1873)
  • Art Vrolijk (1873 - 1915)
  • Cornelis Willem Vrolijk (1915 - 1950)
  • Karel Vrolijk (1950 - 2008)
  • Hans Vrolijk (2008 - )
Tot 1968 bemaalde de molen de polder Vrouwgeest (ca. 150 ha.; opvoerhoogte 4,20 m.). Sinds de samenvoeging met de polder Oudendijk tot één bemalingseenheid is de molen officieel buiten bedrijf. Op vrijwillige basis werd er evenwel nog wel gemalen.

In 1981/'82 werd bij een grote restauratie de kap vrijwel vernieuwd; in 2004 werden nieuwe roeden gestoken en in het late voorjaar van 2009 kreeg de molen een geheel nieuw rietdek.

In het najaar van 2014 werden de fokken vervangen, de binnenroede behield de remkleppen; op de buitenroede bleef het bij steekborden. Ook werd de korte spruit vervangen. 
Aanvullingen

Deze molen wordt vernoemd naar de polder die hij kan bemalen. Er wordt ter plaatse ook wel gesproken over 'de molen van Vrolijk'.

Andries Veloo, 'Karel Vrolijk en de Vrouwgeestmolen', in: Molenwereld 113 (2008) 108 - 112
Overige foto's
Vrouwgeestmolen, Alphen aan den Rijn, Foto
© Foto's: Martijn Scholtens (21-8-2011).
Vrouwgeestmolen, Alphen aan den Rijn, De oude korte spruit wordt uitgenomen.  Foto
© De oude korte spruit wordt uitgenomen.
Foto's: Barbra Verbij Fotografie (13-10-2014).
Vrouwgeestmolen, Alphen aan den Rijn, De nieuwe korte spruit wordt weer ingehesen.  Foto
© De nieuwe korte spruit wordt weer ingehesen.
Foto's: Barbra Verbij Fotografie (13-10-2014).
Vrouwgeestmolen, Alphen aan den Rijn, Foto: Peter Reedijk (14-7-2013).
Vrouwgeestmolen, Alphen aan den Rijn, Foto: Rob Pols (9-5-2013).
© Foto: Rob Pols (9-5-2013).
Vrouwgeestmolen, Alphen aan den Rijn, Foto
© Foto's: Rob Pols (9-5-2013).
Vrouwgeestmolen, Alphen aan den Rijn, De molen nog met Prinsenmolen-systeem op de buitenroede en Fauël-systeem op de binnenroede.  Foto: n.n. (ca. 1965), coll. Arie Hoek.
© De molen nog met Prinsenmolen-systeem op de buitenroede en Fauël-systeem op de binnenroede.
Foto: n.n. (ca. 1965), coll. Arie Hoek.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: dinsdag 3 maart 2015 | Foto Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Vrouwgeestmolen, Alphen aan den Rijn home vorige pagina