Nederlandse Molendatabase
Alphen aan den Rijn, Zuid-Holland

De Eendracht

De Eendracht
1898
Stellingmolen
Achtkante Molen
Korenmolen
Gouwsluisseweg 46
2405 XS Alphen aan den Rijn
X: 105903 Y: 459304
N 52.119774 O 4.670329
toon op Google Maps
toon in Google Streetview
Alphen aan den Rijn
Alphen aan den Rijn
Gemeente Alphen aan den Rijn, sectie B, nr. 6756
Gemeente Alphen aan den Rijn
Maalvaardig
2015: 85.481
2014: 95.000
Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Dick Esveld / Andre Canrinus / Philip Roosenschoon en anderen
Zaterdag ca. 9.00 - 16.00 uur.
Zeer groot; dominerende functie tussen water-, spoor- en autowegen. De grote hefbrug in de nabijheid stoort in dat opzicht eigenlijk niet.
947
ZH060
00054
7528

Molenmakersbedrijf Molema, Heiligerlee

De Eendracht

Constructie

Constructie

Grenen achtkant, gedekt met leien, op gemetselde (gepleisterde) onderbouw
Gedekt met losagnes
23,70 m.
Oud-Hollands
Van 1934 tot 1973 had deze molen op beide roeden het systeem-Dekker; bij de restauratie van 1973/74 werden beide roeden weer Oud-Hollands opgehekt.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx 0779 binnen 1994 1994 binnen aanw. 23.60
klik voor meer info Derckx 0116 buiten 1974 1974 buiten 2015 23.70
klik voor meer info Pot 2657 binnen 1929 1930 binnen 1994 23.69
klik voor meer info Pot 2656 buiten 1929 1930 buiten 1973 23.70
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje 0483 1867 1898? aanw. 05.60
Engels met 32 rollen; kruihaspel
Vaste stutvang uit vijf stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel; pal
Twee koppel 17der kunststenen; één koppel 16der blauwe stenen; sleepluiwerk; twee transporteurs, één regulateur (voor drie koppel); in het onderachtkant een maalstoel en petkus graanreiniger, aangedreven door een 60 pk. Industrie dieselmotor; plansichter; zakkenreiniger; vier graansilo's
Bovenwiel 65 kammen
Bovenbonkelaar 36 kammen,steek 13, 8 cm.
Spoorwiel 2 x 89 kammen
Steenschijfloop 1e koppel kunststenen 24 staven;
2e koppel kunststenen 21 staven; koppel blauwe stenen 24 staven, steek 9.8 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 6,7 (2x) en 1 : 7,6
van de stelling: 10,6 m.

De Eendracht

Versiering

Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, en het opschrift 'ANNO 1898' en enige witte sterren

De Eendracht

Verwijzingen

De Eendracht

Geschiedenis

Geschiedenis

Van origine is deze molen in 1752 gebouwd als De Twee Gebroeders in Zaandam-Oost en in 1898 naar Alphen overgeplaatst. Daar verving deze molen een molen die ruim 500 meter ten ZZW van de huidige stond; verbreding van de Gouwe maakte dat die veel lagere achtkante molen daar weg moest.

Van 1923 tot 1973 was Bram Walraven eigenaar. Deze was zeer vooruitstrevend en inventief: in de meeste korenmolens werd nog zak voor zak gemalen (het zgn. loonmalen) wat zeer arbeidsintensief was; bij "De Eendracht" waren zowel in molen als pakhuizen silo's, elevatoren, luiwerken, transportgoten en -schroeven aangelegd, zodat al het transport om tot een gereed produkt (hoofdzakelijk veevoeder) te komen, op wind- of mechanische kracht kon plaatsvinden. In februari 1934 werden bovendien beide roeden voorzien van het systeem Dekker.

De Eendracht was een productiemolen en ook op dagen dat er geen wind was moet er gemalen kunnen worden, hiertoe werd een stoommachine geplaatst. Op een gegeven moment is deze machine vervangen door een elektromotor. Deze dreef drie koppel stenen aan die beneden in de molen opgesteld stonden. Deze elektrische hulpkracht heeft echter niet lang bestaan, want de buurman van Walraven, de Centrale Alphense Veevoederhandel, kreeg zijn stroom namelijk een halve cent per KWh goedkoper geleverd. Uit oogpunt van oneerlijke concurrentie werd dit door Walraven aangevochten, maar hij kreeg - gelukkig voor de molen - geen gelijk. De boze Walraven verwijderde vervolgens de elektromotor en liet een tweecilinder dieselmotor van 60 PK van Motorenfabriek 'De Industrie' plaatsen. Deze fabriek was op een steenworp afstand van de molen gevestigd.

Tot ca. 1955 was de molen op windkracht in bedrijf; daarna werd op vrijwillige basis tot ca. 1970 nog af en toe gedraaid. Toen was de staat van onderhoud al zeer slecht. Na een grote restauratie in 1973/1974 kwam de molen op vrijwillige basis weer in bedrijf: er werd veel gedraaid maar ook gemalen.

In november 2007 is de kap, compleet met één opgehekte roede, eraf gehaald en naast de molen neergezet. Dit omdat de kuip, kruivloer en bovenzijden van enkele achtkantstijlen slechter bleken dan gedacht. Na herstel werden de kap herplaatst en de buitenroede weer gestoken. Van de kap zelf waren ondertussen windpeluw en steunder vernieuwd. Ook werd van de gelegenheid gebruik gemaakt door delen van de kap weer in de oorspronkelijke kleuren te verven.

In het najaar van 2015 is de molen stilgezet, omdat één van de roeden in minder goede staat was, op 17 november werd deze gestreken. Na reparatie is deze op 15 december weer gestoken.

Het spoorwiel heeft een dubbele gang kammen; dit wiel is echter niet afkomstig uit de Zaanstreek en zelfs niet uit een molen, maar uit een destijds failliet gegane stoomfabriek. Voor het stellinghek werd in 1898 gebruik gemaakt van een balustrade van een schouwburg te Utrecht. Vandaar dat de molen tot 1973 een zeer bijzonder hek rond de stelling bezat. Dat is toen vervangen door een normale balie.

De Industrie-dieselmotor in de onderbouw werd in 1984, na jaren te hebben vastgezeten, door vrijwilligers weer gangbaar gemaakt. Die motor is vrijwel iedere zaterdag in bedrijf en heeft men, naar wijlen Bram Walraven "De Oude Bram" genoemd.

De Eendracht

Aanvullingen

Aanvullingen


De enige molen met een dubbel uitgevoerd spoorwiel.

Tijdens de grote restauratie van 1973/74 verfde molenmaker Piet van Beek de askop rood. Voor die kleur had hij een sterke voorkeur, al was het in dit geval volstrekt niet juist. Toen Bram Walraven dit zag gebeuren, riep hij naar Van Beek: „Heeft je vinger gebloed?".
(Pas in 2007 is de askop in een betere kleur geverfd).

D. Kenbeek, 'Molenaars aan Rijn en Gouw (1)', in: Molenwereld 6 (2003) 187 - 191
D. Kenbeek, 'Molenaars aan Rijn en Gouw (2)', in: Molenwereld 10 (2003) 289 - 297
D. Kenbeek, 'Molenaars aan Rijn en Gouw (3)', in: Molenwereld 12 (2003) 358 - 366

De Eendracht

Historische foto's

Historische foto's

Kijk op allemolens.nl voor historische foto’s en documenten van deze molen.

De Eendracht

Actuele foto's
De Eendracht, Alphen aan den Rijn, Foto: Gert Klooster (1-10-2011).
© Foto: Gert Klooster (1-10-2011).
De Eendracht, Alphen aan den Rijn, De molen nog met rode askop (zie Trivia). Foto: Philip Pijnnaken (2003).
© De molen nog met rode askop (zie Trivia). Foto: Philip Pijnnaken (2003).
De Eendracht, Alphen aan den Rijn, Foto: Gert Klooster (24-7-2012).
© Foto: Gert Klooster (24-7-2012).
De Eendracht, Alphen aan den Rijn, Foto: Frank Hendriks (14-9-2008).
© Foto: Frank Hendriks (14-9-2008).

Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: dinsdag 9 augustus 2016 | Constructie Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Eendracht, Alphen aan den Rijn home vorige pagina