Nederlandse Molendatabase
Gravendeel, 's-, Zuid-Holland
Database nr. 934
Inventaris nr. ZH205
Ten-Bruggencatenr. 01519
Naam Het Vliegend Hert
Bouwjaar 1858
Type Stellingmolen
Kenmerken Ronde stenen molen
Functie Korenmolen
Ligging Molendijk 37
3295 LD 's-Gravendeel
Rijksdriehoek X: 101810 Y: 421833
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Binnenmaas
Kadaster Gemeente 's-Gravendeel, sectie F, nr. 3157
Monumentennummer 17406
Landsch. waarde Groot
Eigenaar Stichting Molens Binnenmaas sinds 31-03-2014, daarvoor HV Wonen
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen
2013: 5.984
Bestemming Vh. het malen van graan, thans buiten bedrijf
Molenaar Floris van Hoogstraten
Telefoon 06-54713865
Bezoekmogelijkheid Nog niet te bezichtigen

© De molen draaiend, speciaal voor de Rabo-Molendag Hoekse Waard.
Foto: Tony Hop (20-10-2012).
Constructie
Romp Ronde stenen molen
Kap Gedekt met gepotdekselde planken
Vlucht 22,65 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Van 1934 tot 1969 was deze molen op beide roeden voorzien van het systeem-Dekker. Dat is daarna weer vervangen door Oud-Hollands.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0703buiten19911991aanw.22.65 m.
klik voor meer info Derckx0704binnen19911991aanw.22.50 m.
klik voor meer info Pot2562buiten19241924199122.70 m.
klik voor meer info Pot1999binnen19041905?199122.70 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Noletg.n.1840c?aanw.04.10 m.
Kruiwerk Engels; kruihaspel
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok
Inrichting Eén koppel 15der kunststenen; voorreiniger + beuker, twee mengketels (elektrisch), luiwerk (elektrisch). Silocomplex met 100 ton bulkopslag.
In de bijgebouwen bevinden zich nog twee elektrische luiwerken voor de kelders. Elevator tot de kapzolder. Diverse transportschroeven en resten van een hamermolen. Blowers, afzuiging en transportinstallatie. Onder het silocomplex een bunkerweegschaal.
Overbrengingen Bovenwiel 63 kammen
Bovenschijfloop 31 staven, steek 14,4 cm.
Spoorwiel 99 kammen
Steenschijfloop 29 staven, steek 9,0 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 6,94
Molenmaker Molenmakerij Herrewijnen, Spijkenisse (2011)
Versiering
Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd met de opschriften 'Anno 1856', daaronder twee herten met vleugels en weer daaronder het opschrift ''t vliegend hert'
Verwijzingen
Eigen website Het Vliegend Hert
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Het Vliegend Hert 2e voorganger, 's-Gravendeel
Geschiedenis
Deze molen heeft een voorganger gehad: een wipkorenmolen die op vrijwel dezelfde plaats stond op de toenmalige Bonaventuurse Zeedijk. Deze schermde de nieuwe polder Nieuw Bonaventura af van de Dordtse Kil. Deze wipmolen werd rond 1800 naar molenaarsfamilie De Leeuw vernoemd.
In 1837 kocht Willem Vliegenthart, zoon van een Zwijndrechtse korenmolenaar, voor € 8300,- de wipmolen. In 1841 brandde deze af en in 1855 nogmaals. De vervanger, een ronde stenen stellingmolen, brandde in 1857 eveneens af.

De huidige molen dateert van 1862/63. De molen werd voor een kwart eigendom van een schoonzoon van Vliegenthart en voor het andere kwart van de Dordtse bakker Moonen.
Ruim een jaar later ging de met een onrendabele kolengestookte stoomketel uitgeruste molen bij publieke verkoping voor € 14.000,- inclusief molenaarshuis, tuin, schuur en erf, over aan vijf personen. Omdat "de winst uit de schoorsteen ging", was de stoommachine het eerste dat uit de molen gehaald werd.

In 1889 kwam de molen geheel in het bezit van de familie Dam. Van 1905 tot 1938 was Christiaan Cornelis Dam molenaar en daarna tot 1963 zijn zoon Gerrit Pieter.
Al sinds 1930 is er onderin de molen elektrisch gemalen. Om het maalrendement te verhogen, werden in 1934 Dekkerwieken aangebracht. Helaas kon deze wiekverbetering niet wedijveren met de elektromotor.
In 1951 werd de windkracht daardoor buiten gebruik gesteld. Cornelis van Heesen huurde vanaf 1956 de molen met elf nieuw aangebouwde graansilo's, en werd in 1963 eigenaar. Om de stenen molenromp tegen regeninval te beschermen, zijn op de zuidwestkant lange tijd grote geëmailleerde reclameborden aangebracht.

In 1970/71 werd de molen geheel ingericht voor mechanische bemaling met een mengketel, 100 ton extra siloruimte en een bunkerschaal. De helft van de molenruimte tot aan de luizolder wordt nu ingenomen door het silocomplex van graan- en diervoederhandel C. van Heesen. Het oorspronkelijke molenhuis werd in 1969 afgebroken en vervangen door een bungalow. De zuidoostdeur is aan de binnenzijde dichtgemetseld in verband met de siloruimte.

Bij een uitvoerige restauratie van de molen eind jaren '60 werden staart, lange spruit en stelling grotendeels vemieuwd, evenals het koppel 16der kunststenen. Ook werd de ophekking weer teruggebracht naar Oud-Hollands.

Bij een restauratie in 1991/92 werden roeden vervangen en ook de beide spruiten, staartbalk, lange en korte schoren, kapbedekking en een groot deel van het metselwerk, vernieuwd. Helaas werd het toen al verzakte sleepkruiwerk niet gerestaureerd, zodat er dus niet kon worden gekruid. De molen draaide als gevolg vrijwel niet.

Uiteindelijk werd de maalderij in de molen opgeheven: Van Heesen verkocht de molen aan de 's Gravendeelse woningstichting die de bijgebouwen tot appartementen wilde laten verbouwen en in de molen een winkeltje vestigen.
In 2008 werd ca. € 80.000,- subsidie toegekend door het rijk. Vervolgens werd door de nieuwe eigenaar een restauratieplan opgesteld. In de bijgebouwen, welke toebehoorden aan Mengvoederhandel C. van Heesen, zouden twee appartementen worden gerealiseerd. Helaas: als gevolg van de kredietcrisis werden daarna alle bouwplannen voor onbepaalde tijd opgeschort.

Ondertussen moest aan de molen zelf het nodige gebeuren, zoals kruivaardig maken, vernieuwing delen van de stelling, ramen en deuren en herstelwerk aan het wiekenkruis.
Met dit werk, dat financieel mogelijk werd gemaakt door de (eerder vermelde) subsidie door de RCE en bijdragen van de provincie en gemeente is in januari 2011 begonnen.
In december 2011 kwam dit werk gereed: reparaties aan gevlucht, staartwerk, stelling, kapbedekking en vloeren. Ook het kruiwerk werd geheel hersteld.

Door alle verwikkelingen rond molen en bijgebouwen kon hier niet regelmatig worden gedraaid of gemalen: vanaf december 2011 tot in 2013 ging het wiekenkruis slechts af en toe rond en was bezoek sporadisch mogelijk, onder meer tijdens de Molendag Hoekse Waard.

Halverwege 2013 ontstond er duidelijkheid: de bijgebouwen werden in juni 2013 verkocht aan een particulier, die ze als bedrijfspand in gebruik heeft genomen. De molen zelf is op 31 maart 2014 door de Stichting Molens Binnenmaas gekocht van de corporatie HW Wonen. De komende maanden zullen diverse werkzaamheden worden uitgevoerd en tot die gereed zijn is de molen niet toegankelijk voor publiek.
Er wordt naar gestreefd het werk zo snel mogelijk af te ronden, zodat de molen in de loop van dit jaar officieel in gebruik kan worden genomen, vanaf dat moment zal er regelmatig worden gedraaid en zullen bezoekers welkom zijn.
Nadere informatie over de officiële en feestelijke heringebruikname volgt in de loop van mei a.s.
Aanvullingen
Over de naam:
De molen is genoemd naar mulder Vliegenthart, die de huidige molen liet bouwen (en al sinds 1837 eigenaar was van de voorgangers van deze molen).
Trivia:
Op een bepaald moment kwam Louis Rommens als knecht in dienst bij molenaar Dam. Rommens kwam uit Brabant, en daar was men wat "uitbundiger" met de verfkwast. Dus voorzag hij de Dekkers van een rood-wit-blauw patroon op de uiteinden, dat was hij immers gewend. Dit patroon was tot de restauratie van de jaren '60 nog aanwezig.
Overige foto's

© Foto: Rob Pols (3-8-2008).

© Foto: Hessel Visser (19-8-2007).

© Foto: Donald Vandenbulcke (mei 2005).

© Foto: John Scholte (6-6-2013).

© Een fraaie oude foto van Het vliegend Hert met Dekkerwieken en reclameborden.
Foto tussen 1934 en 1951, ingezonden door Arie Hoek.

© Foto: n.b. (verzameling Rob Pols).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: maandag 28 april 2014 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Het Vliegend Hert, Gravendeel, home vorige pagina