Nederlandse Molendatabase  
Langweer, Fryslân
Database nr. 93
Inventaris nr. FR111
Naam Sweachmermolen
Bouwjaar 1782
Type Stellingmolen
Kenmerken Achtkante Molen
Functie Koren- en poldermolen
Ligging Boarnsweachsterdyk 3
8525 EA Langweer
Rijksdriehoek X: 178174 Y: 552626
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente De Friese Meren
Kadaster Gemeente Langweer, sectie A, nr. 3890
Monumentennummer 13241
Landsch. waarde Zeer groot. In 2010 is de windvang sterk verbeterd door het kappen van enige bomen op ZW; verdere verbetering van de omgeving is voorzien.
Eigenaar Stichting Langweerder Molen
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig (als polder- en als korenmolen)
Bestemming Bemalen van de Grote polder Langweer, Dijken en Boornzwaag, thans op vrijwillige basis
Molenaar Theun Vellinga
Telefoon 0321-317465
Bezoekmogelijkheid Buiten toeristenseizoen (i.v.m. verhuur) en op afspraak

© Foto: Theun Vellinga (9-11-2013).   
Constructie
Romp Houten achtkant, gedekt met riet, op houten onderbouw
Kap Gedekt met riet
Vlucht 22,40 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Lang geleden had deze molen zelfzwichting (met Oud-Hollandse voorzomen) op beide roeden. Dit is al heel lang weer vervangen door Oud-Hollands met zeilen.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Bremer0067binnen19641964aanw.22.40 m.
klik voor meer info Bremer0068buiten19641964aanw.22.40 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Enthoven & Co, L.I.?1896?aanw.-
Kruiwerk Neutenkruiwerk met 24 neuten; kruilier
Vang Vlaamse vang; vangbalk met duim; vangstok; pal
Inrichting Stalen vijzel
EŽn koppel maalstenen; kammen-op-stavenluiwerk
Recreatiewoning in de molen
Hoogte van de stelling: 5,70 m.
Versiering
Aardige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met enig diep snijwerk en in grote cijfers het jaartal '17' '82'
Verwijzingen
Eigen website Sweachmermolen
Ten-Bruggencatenr. 01452
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Boornzwaagsterpolder, Langweer/ Langwar
Geschiedenis
De Langweerder- of Sweachmermolen dateert van 1782. Hij werd destijds gebouwd als koren- en poldermolen op initiatief van de toenmalige grietman, jonkheer Frans Julius Johan van Eijsinga.

In 1925 nam een elektrisch gemaal de taak van deze molen over, waardoor hij zijn functie verloor. Door te weinig onderhoud raakte de molen ernstig in verval, maar op initiatief van jonkheer T.A.J. van Eijsinga - nazaat van de bouwheer en invloedrijk bestuurslid van o.m. De Hollandsche Molen - werd in 1949 de Stichting tot instandhouding van de Langweerder molen opgericht. Deze stichting bracht de molen weer in een uitstekende staat.

In 1998 werd de molen weer maalvaardig als poldermolen. Door de constructie met een spoorwiel draait de vijzel hier andersom dan men gewend is.
Het korenmaalwerk was tot 2010 nog maar gedeeltelijk aanwezig. In 2010 werd ook het maalwerk gecompleteerd door het aanbrengen van een nieuw koppel stenen en sindsdien geldt de molen in dubbel opzicht als maalvaardig. Op 9 oktober is de molen feestelijk in gebruik genomen.
Het is de bedoeling de molen regelmatig te laten draaien. De molenaar wordt daarin bijgestaan door andere vrijwilligers.

Het Wetterskip Fryslân heeft de molen bestemd als reservegemaal bij extreme regenval.

Lange tijd zat er, hoewel de vang Vlaams van constructie is, een stut in het linkervoeghout.
Voor de lange spruit was een oude molenroede gebruikt. Sinds deze laatste vervangen is door een nieuwe bilinga spruit wordt de oude los bij de molen bewaard.

Opmerkelijk is het zeer zwaar uitgevoerde drijfwiel voor het luiwerk; bovendien draait hierop een schijfloop in plaats van een kamwiel.
Aanvullingen
Uniek aan deze molen:
De enige molen in Nederland die zowel kan functioneren als koren- en als poldermolen.

Ook het kammen-op-staven-luiwerk is uitermate zeldzaam, maar niet helemaal uniek: Stellendam (ZH) heeft het ook, zij het toch heel anders en veel lichter uitgevoerd.

© De molen met zelfzwichting. Rechts op de stelling molenaar Sipke Jolles Hoekstra.
Foto: onbekend (1912-1915).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: woensdag 1 januari 2014 | Gemeente

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Sweachmermolen, Langweer home vorige pagina