Nederlandse Molendatabase
Langweer, Fryslân
|
Foto: Dick Bunskoeke (11-5-2013).
|
Constructie
| Romp | Houten achtkant, gedekt met riet, op houten onderbouw | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kap | Gedekt met riet | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Vlucht | 22,40 m. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenvorm | Oud-Hollands | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekverbeteringen | Lang geleden had deze molen zelfzwichting (met Oud-Hollandse voorzomen) op beide roeden. Dit is al heel lang weer vervangen door Oud-Hollands met zeilen. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenkruis |
Bovenas |
Kruiwerk |
Neutenkruiwerk met 24 neuten; kruilier |
Vang |
Vlaamse vang; vangbalk met duim; vangstok; pal |
Inrichting |
Stalen vijzel |
Eén koppel maalstenen; kammen-op-stavenluiwerk Recreatiewoning in de molen Hoogte |
van de stelling: 5,70 m. |
Versiering
Aardige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met enig diep snijwerk en in grote cijfers het jaartal '17' '82'
Verwijzingen
Geschiedenis
De Langweerder- of Sweachmermolen dateert van 1782. Hij werd destijds gebouwd als koren- en poldermolen op initiatief van de toenmalige grietman, jonkheer Frans Julius Johan van Eijsinga.
In 1925 nam een elektrisch gemaal de taak van deze molen over, waardoor hij zijn functie verloor. Door te weinig onderhoud raakte de molen ernstig in verval, maar op initiatief van jonkheer T.A.J. van Eijsinga - nazaat van de bouwheer en invloedrijk bestuurslid van o.m. De Hollandsche Molen - werd in 1949 de Stichting tot instandhouding van de Langweerder molen opgericht. Deze stichting bracht de molen weer in een uitstekende staat. In 1998 werd de molen weer maalvaardig als poldermolen. Door de constructie met een spoorwiel draait de vijzel hier andersom dan men gewend is. Het korenmaalwerk was tot 2010 nog maar gedeeltelijk aanwezig. In 2010 werd ook het maalwerk gecompleteerd door het aanbrengen van een nieuw koppel stenen en sindsdien geldt de molen in dubbel opzicht als maalvaardig. Op 9 oktober is de molen feestelijk in gebruik genomen. Het is de bedoeling de molen regelmatig te laten draaien. De molenaar wordt daarin bijgestaan door andere vrijwilligers. Het Wetterskip Fryslân heeft de molen bestemd als reservegemaal bij extreme regenval. Lange tijd zat er, hoewel de vang Vlaams van constructie is, een stut in het linkervoeghout. Voor de lange spruit was een oude molenroede gebruikt. Sinds deze laatste vervangen is door een nieuwe bilinga spruit wordt de oude lange spruit los bij de molen bewaard. Opmerkelijk is het zeer zwaar uitgevoerde drijfwiel voor het luiwerk; bovendien draait hierop een schijfloop in plaats van een kamwiel. Aanvullingen
Uniek aan deze molen:
De enige molen in Nederland die zowel kan functioneren als koren- en als poldermolen. 
©
De molen met zelfzwichting. Rechts op de stelling molenaar Sipke Jolles Hoekstra.
Foto: onbekend (1912-1915). Draag zelf bij
|
