Versiering

Fraaie geschulpte en wit geverfde 'veren' aan de achterzijde van de kap.

Verwijzingen

Ten-Bruggencatenr.

01873

Geschiedenis

Deze naamloze molen werd rond 1684 gebouwd en is daarmee het oudste maalwerktuig op het eiland Tholen. De molen staat op een verhoging van ca. 2 m. aan de noordwestkant van het dorp.
De molen was oorspronkelijk een dwangmolen, waarbij aan de ambachtsheer jaarlijks een erfpacht van 180 gulden werd betaald. Deze is gehalveerd in 1857 en bij de verkoop van de molen in 1966 afgekocht.
In het koopcontract van 23 april 1760 staat dat de koper verplicht was jaarlijks belangeloos vier zakken goede tarwe aan de armen in St. Annaland uit te delen en aan het dorp elk jaar twee goede brandemmers of twee rijksdaalders te geven. Die koper was destijds Jacobus Rijnberg.
Rentenier C. Steyn verkocht de molen in 1846 aan de burgemeester van Poortvliet, P. v.d. Slikke, die jaarlijks erfpacht voor het windrecht verschuldigd was aan de eigenaar, de ambachtsheerlijkheid St. Annaland.
Van 1881 tot 1966, toen de gemeente de erfpacht overnam, maalden drie generaties van de molenaarsfamilie Kodde op de standerdmolen. Tot 1960 werd door de broers Kees en Marius 'Maris' Kodde met de molen gemalen. In dat laatste jaar zetten zij hun toen al vervallende molen stil en gingen werken in de haven van Rotterdam.

In 1966 onderging de molen een zeer ingrijpende restauratie, waarbij vrijwel de gehele kast werd vernieuwd. Helaas ging dit niet bijzonder nauwkeurig; zo werd de kast iets kleiner en bleven ook de andere verhoudingen niet hetzelfde. Op die manier pasten beide koppels stenen ook nauwelijks meer in de molen! Het meest in het oog lopende verschil was de kleur: sinds 1966 steenrood, terwijl dit van oudsher groen was. De kritiek op deze restauratie was dan ook niet mals!
In 2005 werd begonnen met een nieuwe, veelomvattende restauratie. Eind 2006 is deze opgeleverd. De molen werd fiks opgeknapt, maar de kleur bleef rood.

In 2009 stopte oud-eigenaar en molenaar Maris Kodde definitief met het draaien met de molen.

Aanvullingen

Over de naam:
Deze molen heeft, voorzover bekend, nooit een naam gehad. Opmerkelijk, want er is al heel lang een tweede molen in St. Annaland. Waarschijnlijk onderscheidde deze standerdmolen zich genoeg van de andere molen, een bovenkruier, om een nadere aanduiding nodig te hebben.

Literatuurverwijzingen:
Frans Weemaes, Molens in Zeeland (Goes 2003), pp. 96 - 98.
Frans Weemaes, Standerdmolen St. Annaland gerestaureerd, in: Molenwereld 107 (2007), pp. 304 - 307

---

Laatst bijgewerkt: woensdag 1 september 2010