Nederlandse Molendatabase
Scherpenisse, Zeeland
909
ZL018
03533
De Korenbloem
1872
Stellingmolen
Ronde stenen molen
Korenmolen
Westkerkseweg 41
4694 CX Scherpenisse
X: 65677 Y: 396068
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Tholen
Gemeente Scherpenisse, sectie F, nr. 447
35399
Groot
Gemeente Tholen
Gemeente Tholen is eigenaar sinds 1970, daarvoor J.A. Rijstenbil
Maalvaardig

2013: 81.276
2012: 19.000
2011: 32.000
2010: 12.327 (restauratie)
Vh. het malen van graan, thans buiten bedrijf
Leen Verhage / Andre de Moed
0166-603070
Nog niet bekend
Constructie
Ronde stenen molen, geheel gewit
Gedekt met dakleer
21,10 m.
Oud-Hollands
Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Besooijen, van (?)g.n.binnen??197321.10 m.
klik voor meer info Vaags0217binnen20092010aanw.21.10 m.
klik voor meer info Vaags0216buiten20092010aanw.21.22 m.
klik voor meer info Derckx0105binnen19731974200921.10 m.
klik voor meer info Pot2056buiten19061932>200921.10 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Penn & Comp, F.J.00131849?aanw.-
Houten rollen; kruilier
Vlaamse vang; vangbalk met haak; vangstok
Eén koppel 17der blauwe stenen; één koppel 16der kunststenen; mengmachine; buil; sleepluiwerk
Bovenwiel 59 kammen
Bovenschijfloop 29 staven, steek 11,6 cm.
Spoorwiel 76 kammen
Steenschijflopen 27 en 29 staven, steek 9,2 cm.
Overbrengingsverhoudingen 1 : 5,73 en 1 : 5,33
van de stelling: 3,00 m.
W. Dijkman, Scherpenisse (1872)
Molenmakersbedrijf Berkhof, Zwartebroek (2009)
Aardige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met daarop het opschrift "de Korenbloem"

Eenvoudige achterbaard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met daarop het opschrift "anno 1872"
Verwijzingen
Geschiedenis
De molen werd gebouwd door W. Dijkman voor zijn zoon Hendrik, die molenaar was op de gesloten standerdmolen Het Zeepaard (gesloopt 1929).
Bij deze molen gebeurde vrijwel hetzelfde als bij De Korenaar te Poortvliet: toen de bouw vrijwel gereed was, ging de romp verzakken. Als oplossing werd de kap gelicht en de kop van de romp "vlak gemetseld". Hierbij moest de bovenkant van de taats van de koningspil 11 cm. verlengd worden. Ook zijn er aanpassingen gedaan aan de luias: deze is eveneens verlengd. In de loop van de tijd is de molen nog meer scheef gezakt.

In 1888 kreeg weduwe Dijkman de molen toebedeeld; in 1891 kocht D. Rijstenbil hem. In 1915 werd A. Rijstenbil eigenaar en vervolgens A.D. Rijstenbil uit Zonnemaire. Diens zoon Jan verwierf de molen in 1957; in 1970 verkocht deze "De Korenbloem" aan de gemeente.
Enige jaren later volgde een restauratie, waarbij delen van het metselwerk werden hersteld, de kap zeer grondig werd nagekeken en een nieuwe roede werd gestoken. Opmerkelijk is dat deze molen tot die tijd nog steeds een houten roede had.

Jan Rijstenbil was een uitstekend molenaar, met name op gebied van bloemmalen. Hij maalde met een koppel 16der kunst- en een koppel 17der blauwe stenen, een mengmachine en een mechanisch aangedreven buil; er werden ook veevoeders gemalen. Bij windstilte deed een 25 PK elektromotor dienst. In 1960 had hij op de begane grond een hamermolen laten plaatsen.

Met de dood van Jan Rijstenbil (hij overleed op 16 maart 1984, enige dagen nadat hij in zijn molen onwel was geworden) hield het malen op, wél werd er nog gedraaid. Helaas kon verval niet worden gestuit: geleidelijk aan werd de molen minder vaak in werking gesteld en in 1996 volgde stilzetting.

Een volledige restauratie stond ingepland voor 2007, maar ging niet door; wél werd de molen intussen beter beschermd tegen vandalisme. Ook werden dat jaar beide roeden kaalgezet en staartbalk en schoren verwijderd.

Op 30 september 2009 werd begonnen met een dikverdiende restauratie, toen de roeden werden gestreken en de kap verwijderd. 2 december 2009 werd de molen 15 cm. omhooggeduwd en op een nieuwe fundering gezet, waarmee deze, voor het eerst in zijn bestaan, een stabiele ondergrond kreeg.
Op 18 maart 2010 werd de geheel gerestaureerde kap teruggeplaatst en 13 april volgden de nieuwe roeden. Op 15 april 2010 werd voor het eerst in jaren weer gedraaid; 10 december 2010 volgde de officiële ingebruikname.

Door het rechtzetten van 2009 zijn de aanpassingen die in 1873 nodig waren, niet verloren gegaan: de taats van de koningspil is gehandhaafd en ook is de verlenging van de luias intact gebleven. Wél zijn beide steenkoppels iets verplaatst om de steenspillen loodrecht te kunnen zetten. Dat was eerder vanwege de scheefstandniet mogelijk geweest. Het verhaal gaat dat ooit, toen men met beide koppels tegelijk aan het malen was, door de scheefstand de koningspil uit het onderlager liep.
Aanvullingen

Weemaes, Frans, 'Molen Scherpenisse kaalgezet', in: Molenwereld 114 (2007) 264 - 266
Weemaes, Frans, 'De Korenbloem in Scherpenisse bloeit!', in: Molenwereld 145 (2011) 68 - 74
Overige foto's
De Korenbloem, Scherpenisse, Foto
De Korenbloem, Scherpenisse, Foto
De Korenbloem, Scherpenisse, Foto: Frits Kruishaar (11-8-2012).
© Foto: Frits Kruishaar (11-8-2012).
De Korenbloem, Scherpenisse, Foto: Frits Kruishaar (11-8-2012).
© Foto: Frits Kruishaar (11-8-2012).
Draag zelf bij
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Korenbloem, Scherpenisse home vorige pagina