Nederlandse Molendatabase  
Scherpenisse, Zeeland
Database nr. 909
Inventaris nr. ZL018
Naam De Korenbloem
Bouwjaar 1872
Type Stellingmolen
Kenmerken Ronde stenen molen
Functie Korenmolen
Ligging Westkerkseweg 41
4694 CX Scherpenisse
Rijksdriehoek X: 65677 Y: 396068
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Tholen
Kadaster Gemeente Scherpenisse, sectie F, nr. 447
Monumentennummer 35399
Landsch. waarde Groot
Eigenaar Gemeente Tholen sinds 1970, daarvoor J.A. Rijstenbil
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen
2010: 12.327 (restauratie)
2011: 32.000
2012: 19.000
2013: 81.276
Bestemming Vh. het malen van graan, thans buiten bedrijf
Molenaar Leen Verhage / Andre de Moed / Peter Bijl
Telefoon 0166-603070
Bezoekmogelijkheid Nog niet bekend

© Foto: Marlien Kaat (8-5-2010).   
Constructie
Romp Ronde stenen molen, geheel gewit
Kap Gedekt met dakleer
Vlucht 21,10 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Besooijen, van (?)g.n.binnen??197321.10 m.
klik voor meer info Vaags0217binnen20092010aanw.21.10 m.
klik voor meer info Vaags0216buiten20092010aanw.21.22 m.
klik voor meer info Derckx0105binnen19731974200921.10 m.
klik voor meer info Pot2056buiten19061932>200921.10 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Penn & Comp, F.J.00131849?aanw.-
Kruiwerk Houten rollen; kruilier
Vang Vlaamse vang; vangbalk met haak; vangstok
Inrichting En koppel 17der blauwe stenen; n koppel 16der kunststenen; mengmachine; buil; sleepluiwerk
Overbrengingen Bovenwiel 59 kammen
Bovenschijfloop 29 staven, steek 11,6 cm.
Spoorwiel 76 kammen
Steenschijflopen 27 en 29 staven, steek 9,2 cm.
Overbrengingsverhoudingen 1 : 5,73 en 1 : 5,33
Hoogte van de stelling: 3,00 m.
Molenmaker W. Dijkman, Scherpenisse (1872)
Molenmakersbedrijf Berkhof, Zwartebroek (2009)
Versiering
Aardige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met daarop het opschrift "de Korenbloem"

Eenvoudige achterbaard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met daarop het opschrift "anno 1872"
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 03533
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
De molen werd gebouwd door W. Dijkman voor zijn zoon Hendrik, die molenaar was op de gesloten standerdmolen Het Zeepaard (gesloopt 1929).
Bij deze molen gebeurde vrijwel hetzelfde als bij De Korenaar te Poortvliet: toen de bouw vrijwel gereed was, ging de romp verzakken. Als oplossing werd de kap gelicht en de kop van de romp "vlak gemetseld". Hierbij moest de bovenkant van de taats van de koningspil 11 cm. verlengd worden. Ook zijn er aanpassingen gedaan aan de luias: deze is eveneens verlengd. In de loop van de tijd is de molen nog meer scheef gezakt.

In 1888 kreeg weduwe Dijkman de molen toebedeeld; in 1891 kocht D. Rijstenbil hem. In 1915 werd A. Rijstenbil eigenaar en vervolgens A.D. Rijstenbil uit Zonnemaire. Diens zoon Jan verwierf de molen in 1957; in 1970 verkocht hij "De Korenbloem" aan de gemeente.
Enige jaren later volgde een restauratie, waarbij delen van het metselwerk werden hersteld, de kap zeer grondig werd nagekeken en een nieuwe roede werd gestoken. Opmerkelijk is dat deze molen tot die tijd nog met een houten roede had gedraaid.

Jan Rijstenbil was een uitstekend molenaar, met name op gebied van bloemmalen. Hij maalde met een koppel 16der kunst- en een koppel 17der blauwe stenen, een mengmachine en een mechanisch aangedreven buil; er werden ook veevoeders gemalen. Bij windstilte deed een 25 PK elektromotor dienst. Ook was in 1960 op de begane grond een hamermolen geplaatst.

Met de dood van Jan Rijstenbil (hij overleed op 16 maart 1984, enige dagen nadat hij in zijn molen onwel was geworden) hield het malen op, wl werd er nog gedraaid. Helaas kon verval niet worden gestuit: geleidelijk aan werd de molen minder vaak in werking gesteld en in 1996 volgde stilzetting.

Een volledige restauratie stond ingepland voor 2007, maar ging niet door; wl werd de molen intussen beter beschermd tegen vandalisme. Ook werden dat jaar beide roeden kaalgezet en staartbalk en schoren verwijderd.

Op 30 september 2009 werd begonnen met een dikverdiende restauratie, toen de roeden werden gestreken en de kap verwijderd. 2 december 2009 werd de molen 15 cm. omhooggeduwd en op een nieuwe fundering gezet, waarmee deze, voor het eerst in zijn bestaan, een stabiele ondergrond kreeg.
Op 18 maart 2010 werd de geheel gerestaureerde kap teruggeplaatst en 13 april volgden de nieuwe roeden. Op 15 april 2010 werd voor het eerst in jaren weer gedraaid; 10 december 2010 volgde de officile ingebruikname.

Door het rechtzetten van 2009 zijn de aanpassingen die in 1873 nodig waren, niet verloren gegaan: de taats van de koningspil is gehandhaafd en ook is de verlenging van de luias intact gebleven. Wl zijn beide steenkoppels iets verplaatst om de steenspillen loodrecht te kunnen zetten. Dat was eerder vanwege de scheefstandniet mogelijk geweest. Het verhaal gaat dat ooit, toen men met beide koppels tegelijk aan het malen was, door de scheefstand de koningspil uit het onderlager is gelopen.
Aanvullingen
Literatuurverwijzingen:
Weemaes, Frans, 'Molen Scherpenisse kaalgezet', in: Molenwereld 114 (2007) 264 - 266
Weemaes, Frans, 'De Korenbloem in Scherpenisse bloeit!', in: Molenwereld 145 (2011) 68 - 74

© Foto: Frits Kruishaar (11-8-2012).

© Foto: Frits Kruishaar (11-8-2012).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zondag 6 juli 2014 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Korenbloem, Scherpenisse home vorige pagina