Versiering

Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met de opschriften 'Anno 1874' en daaronder 'Buiten Verwachting'

Fraai zijn de uitgetand gemetselde consoles aan de bovenrand van de stenen romp.

In de builsteen staat onder de houten mantel 1657 ingehakt.

Verwijzingen

Ten-Bruggencatenr.	03560
allemolens.nl	zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger	Buiten Verwachting 2e voorganger, Nieuwland

Geschiedenis

Aan het einde van de Molenweg staat in de Mortierepolder in het buurtschap Nieuwland een ronde stenen grondzeiler uit 1874.
In 1800 waaide de plaatselijke korenmolen om, een standerdmolen uit 1657. De opvolger was een houten achtkante grondzeiler die 300 meter noordoostelijker stond dan de huidige molen. Deze werd in de nacht van 2 op 3 september 1874 door bliksem getroffen en brandde geheel af.

Vanwege een bepaling uit 1838, dat een molen niet meer binnen 45 meter van de openbare weg mocht worden gebouwd, kreeg de huidige molen een andere plaats.
Voor de herbouw tekenden de metselaars/timmerlieden Van Leerdam en Schiettekatte uit Nieuw en Sint Joosland en molenmaker J. de Troije uit Middelburg.
De nieuwbouw is niet op alle fronten een succes gebleken: de gele bakstenen waren gemaakt van klei uit de Middelburgse zeehaven; de kwaliteit hiervan is niet best gebleken en dat heeft bij deze molen voor grote problemen gezorgd. De as uit de voorganger viel stuk tijdens de bouw, waarna beide delen tussen lange houten vulstukken werden vastgezet.

Vanaf 1874 werd de erfpacht voor 75 jaar vastgezet op ƒ 50,- per jaar. Voor de Fa. I. en M. Hage werd de erfpacht in 1949 omgezet in ƒ 40,- per jaar eeuwigdurend. Vóór 1918 werd er ook gepeld; in de kelder onder de molen lag een pelsteen.

In 1950 stak molenmaker Van Riet uit Goes een nieuwe buitenroede, de Pot 2811. Deze was al in 1943 vervaardigd, maar door oorlogsomstandigheden nog steeds niet aangebracht. Van Riet voorzag deze roede meteen van fokwieken met remkleppen van eigen vinding.

Toen de 'Buiten Verwachting' in 1966 door de molenaars Hage werd stilgezet, liet de onderhoudstoestand al sterk te wensen over; in 1977, toen de gemeente Middelburg de molen kocht, was de molen min of meer een ruïne.

In 1981/83 volgde een zeer ingrijpende restauratie, waarbij kap, roeden en staart geheel werden vernieuwd en uiteraard het kwetsbare metselwerk bijzonder veel aandacht kreeg. Ook werd de stenen romp rechtgezet, omdat hij sterk verzakt bleek.

Op 27 augustus 1983 werd de molen officieel in bedrijf gesteld. Vanaf die tijd wordt de 'Buiten Verwachting' weer regelmatig in bedrijf gesteld; gemalen wordt er niet meer. Nel van Leijen, die de molen sinds de restauratie geregeld liet draaien, stopte begin 2011 als molenaar.

Zeer opmerkelijk zijn de drie steenwielen: deze zijn niet uitgevoerd als schijflopen, maar als sterwielen. Deze constructie is, anders dan in sommige Brabantse en Limburgse molens, hier geheel van hout. De Walcherse molens te Veere en Meliskerke hebben eveneens sterwielen. In Veere zijn deze eveneens door De Troije aangebracht; aangenomen moet worden dat De Troije ook in Meliskerke een keer een koppel stenen heeft herzien.

---

Laatst bijgewerkt:	donderdag 4 april 2013 | Tellerstand
Toelichting:	Tellerstand