Nederlandse Molendatabase  
Gapinge, Zeeland
Algemeen
Database nr. 876
Inventaris nr. ZL036
Naam De Graanhalm
Bouwjaar 1896
Type Stellingmolen
Kenmerken Ronde stenen molen
Functie Korenmolen
Ligging Dorpsstraat 1
4352 AA Gapinge
Rijksdriehoek X: 33049 Y: 396784
toon op kaart
Gemeente Veere
Kadaster Gemeente Veere, sectie N, nr. 743
Monumentennummer 37012
Landsch. waarde Zeer groot; de molen bepaalt het gezicht van het dorp en is van verre te zien
Eigenaar Mw. M. Reijnierse
Bedrijfsvaardigheid Niet draaivaardig (zie 'Aanvullingen')
Bestemming Vh. het malen van graan, thans buiten bedrijf
Molenaar -
Bezoekmogelijkheid Niet te bezichtigen

© Foto: Dennis Bommeljé (21-09-2003).   
Constructie
Romp Ronde stenen molen, iets buikvormig gemetseld
Kap Gedekt met zink
Vlucht 24,04 m.
Wiekenvorm Oudhollands
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Pot1770buiten18961930c-24.04 m.
klik voor meer info Pot1656binnen18921896?-? m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Enthoven & Co, L.I.?18651896--
Kruiwerk IJzeren en houten rollen; kruilier
Vang Stutvang; vangbalk met haak; vangstok
Inrichting Eén koppel 17der blauwe stenen; één koppel 17der kunststenen; één koppel 16der kunststenen; buil; mengmachine; sleepluiwerk
Overbrengingen Bovenwiel 63 kammen
Bovenbonkelaar 31 kammen, steek 12,3 cm.
Spoorwiel 102 kammen
Steenschijflopen 27, 31 en 26 staven, steek 9,4 cm.
Overbrengingsverhoudingen 1 : 7,68, 1 : 6,69 en 1 : 7,97
Hoogte van de stelling: 4,60 m.
Versiering
De gevelsteen naast de noordelijk deur herinnert aan de bouw: DE EERSTE STEEN IS GELEGD DOOR J:K: VERHULST 13 Nov 1896.

Eenvoudige baard (1965) met het opschrift "De Graanhalm".
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 03545
Voorganger De Zeehond, Gapinge
Geschiedenis
Voorgangers van de huidige molen waren een in 1864 opgebouwde Zuid-Hollandse wipwatermolen, die een jaar later sneuvelde in een storm, en loodwitmolen De Rob, een houten achtkante stellingmolen, die in 1896 afbrandde. Eigenaar Verhulst liet de huidige molen hetzelfde jaar optrekken uit 120.000 stenen. Het gaandewerk en één roede werden deels betrokken van een gesloopte korenmolen te Goes.
De zoon van de eigenaar maalde van 1903 tot 1931. Van 1931 tot 1943 zette C. v.d. Sluijs de molen in werking.
De molen heeft in 1944 oorlogsschade opgelopen; die werd hersteld. Tot 1960 maalde eigenaar L.J. v.d. Sluijs. W. Bakker, de volgende eigenaar, stopte in 1962 met het bedrijfsmatig malen.

De molen is deels ombouwd, waarbij het dak van de aan de oostzijde aangebouwde schuur als stelling dient. Opmerkelijk in de ophekking van de molen is, dat niet alleen de onderste, maar ook de hogere windborden voorzien zijn van bordveren.
Het luiwerk zal in de praktijk bijzonder snel werken: de luitafel is erg groot t.o.v. het wiel. 

De Graanhalm draaide voor het laatst in 1998 en is thans dringend aan restauratie toe: de as is inmiddels door de windpeluw gezakt; ook zijn stelling, roeden en hekwerk in slechte staat. Bij de zware storm van 27 oktober 2002 is van één van de enden vrijwel al het hekwerk weggewaaid.

Het binnenwerk, ondertussen, is nog grotendeels origineel. Deze molen verdient een zeer zorgvuldige restauratie.

Aanvullingen
Uniek aan deze molen:
Aan de molenromp, onder de stelling, hangt een (fraai uitgevoerd) hok om hammen, spek etc. te drogen. Uniek en origineel.

© Het merkwaardige hammenhok onder de stelling
Foto: Leo Middelkoop (17-07-2004).

© De molen staat grotendeels ombouwd en de directe omgeving is helaas nogal rommelig.
Foto: Leo Middelkoop (17-07-2004).

© Zeer oude opname (± 1900). Foto: ? (verzameling Rob Pols).
Tekst

Stuur ons uw teksten over deze molen

Foto's
De redactie is tevreden over de huidige foto's.
Hier vindt u een lijst met molenfoto's die we momenteel wel zoeken.

Laatst bijgewerkt: zondag 29 augustus 2010


bovenzijde Colofon en copyrights    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Graanhalm, Gapinge home vorige pagina