Nederlandse Molendatabase  
Ellemeet, Zeeland
Database nr. 874
Inventaris nr. ZL002
Naam `t Hert / Oostermolen
Bouwjaar 1748
Type Grondzeiler
Kenmerken Ronde stenen molen
Functie Korenmolen
Ligging Weelweg 14
4322 NC Scharendijke (Ellemeet)
Rijksdriehoek X: 47345 Y: 416529
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Schouwen-Duiveland
Kadaster Gemeente Middenschouwen, sectie F, nr. 533
Monumentennummer 29911
Landsch. waarde Groot vanuit westelijke richtingen; wél flinke windbelemmering op het oosten door een "klein bos" (dat steeds groter lijkt te worden) direct achter de molen.
Eigenaar Stichting Molen 't Hert
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen 2008: 6.816
2009: 21.004
2010: 48.579
2011: 32.567
2012: 17.911
Bestemming Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Molenaar M. Dijkman
Telefoon 0111-651446
Bezoekmogelijkheid Als de molen draait en na telefonische afspraak

Foto: Ton Koorevaar (24-05-2012)   
Constructie
Romp Ronde stenen molen, geheel gewit
Kap Gedekt met dakleer
Vlucht 19,22 / 19,36 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags0033buiten20002000aanw.19.22 m.
klik voor meer info Vaags0034binnen20002000aanw.19.36 m.
klik voor meer info Pot1542buiten18881888200019.25 m.
klik voor meer info Pot1274binnen18811881?200019.25 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Schretlen & Co, D.A.02101881?aanw.-
Kruiwerk 35 ijzeren rollen; kruihaspel
Vang Vaste vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met haak; vangstok; pal; kneppel
Inrichting Eén koppel 16der blauwe en één koppel 16der kunststenen; kammenluiwerk
Overbrengingen Bovenwiel 68 kammen
Bovenschijfloop 30 staven, steek 11 cm.
Spoorwiel 55 kammen
Steenschijflopen 23 staven, steek 10 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 5,42
Versiering
Bovenop de kap een sierlijk windwijzertje in de vorm van een hert.
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 04901
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger voorganger van Het Oostermolentje, Elkerzee
Geschiedenis
Deze kleine ronde stenen grondzeiler heeft een voorganger gehad: in 1960 werd tijdens graafwerkzaamheden vlakbij de molen een groot houten kruis van een voormalige standerdmolen gevonden.

C. Lamperse verkocht de molen in 1833 openbaar aan L. den Blaauwen, die in 1857 de molen overdeed aan W. Dijkman te Ouwerkerk. Uit een acte van 1857 blijkt dat de molen ook wel 'het Oostermolentje' werd genoemd en belast was met een jaarlijkse erfpacht van 100 gulden ten behoeve van de ambachtsheren van Elkerzee en Ellemeet. In 1919 bedroeg de erfpacht jaarlijks 50 gulden. De 20 cent erfpacht aan het Waterschap Schouwen werd toen al niet meer geïnd.

Rond 1860 paste W. Dijkman de maalinrichting aan: het enige, rechtstreeks door het bovenwiel aangedreven, koppel stenen werd uitgebreid met een tweede koppel 16der stenen dat door het toen aangebrachte spoorwiel werd aangedreven.
In de nabijgelegen schuur werd een buil via een tussendrijfwerk door de wind aangedreven. Tot 1971 werd de molen uitsluitend als windbedrijf in bedrijf gesteld door leden van de familie Dijkman. De laatste jaren werd alleen veevoeder gemalen.

Na 1971 volgde een periode waarin de molen weliswaar regelmatig draaide, maar de onderhoudstoestand geleidelijkaan achteruit ging. In mei 1996 draaide de molen voorlopig voor het laatst.

Daarna is aanvang gemaakt met een grootschalige restauratie, waarbij het wiekenkruis, de kap en de staart met kruirad grondig werden aangepakt; ook het metselwerk, dat op sommige plaatsen in zeer slechte staat verkeerde, werd geheel in orde gebracht. Ook het bijbehorende builhuis werd gerestaureerd. Daarmee was de molen van Ellemeet weer geheel maalvaardig.
Aanvullingen
Over de naam:
De aanduiding 'Oostermolen' komt al in het midden van de 19e eeuw voor.
Trivia:
Er is een filmfragment bekend van de molen in de tijd van de watersnood van 1953. De molen is malende te zien met zandzakken rondom terwijl de roetoppen door het water slaan.
Het was zelfs zo: als bij vloed het water hoger kwam te staan, dan moesten ze stoppen en wachten totdat het water weer gezakt was.

© Foto: Ton Koorevaar (24-05-2012)

© Foto: Willem Jans (03-09-2005).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: donderdag 4 april 2013 | Tellerstand

bovenzijde Colofon en copyrights    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen `t Hert / Oostermolen, Ellemeet home vorige pagina