Nederlandse Molendatabase  
Colijnsplaat, Zeeland
Database nr. 869
Inventaris nr. ZL027
Naam De Oude Molen
Bouwjaar 1727
Type Grondzeiler
Kenmerken Ronde stenen molen
Functie Korenmolen
Ligging Havelaarstraat 107
4486 BB Colijnsplaat
Rijksdriehoek X: 48834 Y: 402036
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Noord-Beveland
Kadaster Gemeente Kortgene, sectie N, nr. 493
Monumentennummer 23777
Landsch. waarde Zeer groot maar wordt uit sommige hoeken verminderd door beplantingen. Dichtbij werkt een veilige, maar ook zeer lelijke afrastering erg ontsierend
Eigenaar Gemeente Noord-Beveland
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen 2008: 20.635
2009: 24.108
2010: 12.113
2011: 21.648
Bestemming Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Molenaar Johan Hoefkens
Bezoekmogelijkheid Op afspraak

© Foto: Ton Koorevaar (24-5-2012).   
Constructie
Romp Ronde stenen molen, sterk conisch gemetseld; grotendeels gepleisterd en gewit
Kap Gedekt met dakleer
Vlucht 25,00 m.
Wiekenvorm Binnenroede systeem Van Riet; buitenroede Oud-Hollands
Wiekverbeteringen De binnenroede is sinds 1959 voorzien van het systeem-Van Riet. Daarvoor was deze roede Oud-Hollands opgehekt. De buitenroede heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Pot?binnen??199524.92 m.
klik voor meer info Derckx0814buiten19951995aanw.25.00 m.
klik voor meer info Derckx0815binnen19951995aanw.25.00 m.
klik voor meer info Pot1660buiten18921922>199524.92 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Penn & Bauduin049318881888?aanw.-
Kruiwerk Engels; kruirad
Vang Vlaamse vang; vangbalk met haak (vangbalk boven voeghout); vangstok
Inrichting Twee koppel 16der kunststenen; sleepluiwerk
Overbrengingen Bovenwiel 73 kammen
Bovenbonkelaar 36 kammen, steek 11,4 cm.
Spoorwiel 84 kammen
Steenschijflopen 23 staven, steek 10 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 7,41
Hoogte van de berg: 2 m.
Molenmaker Jacobus Huysman, Goes (1727)
Versiering
Eenvoudige baard, wit geverfd, blauw afgebiesd met schrijfletters in reliëf het opschrift: "De Oude Molen"
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 03537
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger (standerdmolen), Colijnsplaat
Geschiedenis
Deze grondzeiler was vroeger als oude ambachtsmolen in bezit was van de Prinsen van Oranje.
Lange tijd was het bouwjaar van de huidige molen niet bekend. In 1598 is hier een molen gebouwd maar het leek, gezien de bouwwijze, onwaarschijnlijk dat dat het bouwjaar van de huidige molen kon zijn. 1727 werd ook wel genoemd en dat jaartal bleek, naar pas in 2009 werd vastgesteld, juist: de bouw werd op 26 mei 1727 aanbesteed. Het metselwerk werd uitgevoerd door Huijbregt Ketel; het molenmakerswerk door Jacobus Huijsman uit Goes. Deze molen is dus opvolger van een in 1598 gebouwde molen.

Na lange tijd op naam van de Domeinen te hebben gestaan, heeft de molen vanaf 1850 vele eigenaren gehad. De laatste beroepsmolenaar, Piet Bak, maalde met twee koppel stenen. Op de begane grond beschikte hij tevens over een mengmachine, een elektrisch aangedreven buil en een haverpletter (welke laatste in 1966 werd verwijderd). In een aparte schuur stonden een door een elektromotor aangedreven hamermolen, schoningsmachine en elevator, evenals een silo met een opslagcapaciteit voor 2200 kg graan.
In 1973 verkocht Bak zijn molen aan de toenmalige gemeente Kortgene, waarna hij huurder werd. Op 1 februari 1980 beëindigde hij zijn bedrijf.

Bij een restauratie in 1958/59 werd het slechte muurwerk aan de westzijde deels vernieuwd en gepleisterd en de binnenroede door (de toen 80-jarige) molenmaker Marien van Riet uit Goes voorzien van het het naar hem vernoemde stroomlijnsysteem met remkleppen.
De kleppen werken hier niet via een doorboorde as, maar via een lier en zwichtring. Het was (en is) op die manier mogelijk de molen, zónder gebruik van de vang, met de kleppen stil te zetten.

Bij een flinke herstelbeurt in de jaren '90 kreeg de molen onder meer nieuwe roeden; het systeem Van Riet bleef gehandhaafd.

Tegenover de situatie van rond 1960 is het uiterlijk nogal veranderd: windpeluw, voorkeuvelens, kuip, en walpen waren lichtblauw; de ramen eveneens (met witte stopverfranden), de schoren ook, met witte uiteinden en klapmutsen. De lange spruit (een oude roede) was zwart met rode koppen. De waterdeuren in het voorkeuvelens waren wit, evenals de ster op de rode askop en de baard. Windborden en bordschroot zwart met witte voorzoom. De toppen van de roeden waren tot de tweede heklat eveneens wit.
Tegenwoordig zijn lange spruit en schoren azuurblauw, hetzelfde geldt voor delen van de baard. Die laatste is naar oud model gekopieerd, maar iets anders geverfd.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen heeft de aanduiding 'Oude Molen' te danken aan het feit dat er later in het dorp nog een andere molen werd gebouwd.
Literatuurverwijzingen:
A.J. Wisse, 'De molens van Colijnsplaat', in: De Windmolen nr. 133 (2009)

© Foto: Dennis Bommeljé (19-1-2007). De staart is nog geel geschilderd.

© Foto: Ton Koorevaar (24-5-2012).

© Foto: Ton Koorevaar (24-5-2012). De nieuwe baard is totaal anders dan het oude groene, wit afgebiesde exemplaar.

© Foto: Walter Cuyvers (23-7-2012).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zondag 19 mei 2013

bovenzijde Colofon en copyrights    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Oude Molen, Colijnsplaat home vorige pagina