Nederlandse Molendatabase  
Brouwershaven, Zeeland
Algemeen
Database nr. 865
Inventaris nr. ZL005
Naam De Haan
Bouwjaar 1724
Type Grondzeiler
Kenmerken Ronde stenen molen
Functie Korenmolen
Ligging Noordwal 4
4318 BR Brouwershaven
Rijksdriehoek X: 53032 Y: 416613
toon op kaart
Gemeente Schouwen-Duiveland
Kadaster Gemeente Brouwershaven, sectie C, nr. 2290
Monumentennummer 11155
Landsch. waarde Zeer groot, mede door de ligging bij een grote jachthaven. Al van ver zichtbaar ondanks toenemende begroeiing om en nabij de molen.
Eigenaar R. Ottema
Bedrijfsvaardigheid Draaivaardig
Bestemming Vh. het malen van graan, thans buiten bedrijf; recreatiewoning
Molenaar R. Ottema
Omwentelingen 2009:  0
Bezoekmogelijkheid Niet te bezichtigen

De molen draaiend voor de prins!
Foto: Willem Jans (03-09-2005).
  
Constructie
Romp Ronde stenen molen
Kap Gedekt met dakleer
Vlucht 22,56 m.
Wiekenvorm Oudhollands
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Pot2363buiten1915---
klik voor meer info Pot0902buiten18751875?-22.56 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje12021879---
Kruiwerk IJzeren rollen; kruihaspel
Vang Stutvang; vangbalk met haak; vangstok
Inrichting Woning; één koppel 16der blauwe stenen (gedemonteerd) en restanten van ander maalwerk.
Overbrengingen Bovenwiel 75 kammen
Bovenschijfloop 35 staven, steek 11 cm.
Spoorwiel 68 kammen
Steenschijflopen 22 staven
Overbrengingsverhouding 1 : 6,62
Molenmaker Eeuwout de Man, Geervliet en Pieter van den Boogaard, Spijkenisse (1724)
Versiering
Aardige baard, met tussen de voeghouten de opschriften 'ANNO' en '1724'; verder staan in twee harten de getallen '19' en '67'; behalve de naam de molen is verder ook nog een haan geschilderd.
Deze baard is gemaakt bij de grote restauratie van 1965/67; de oude baard was een flink stuk kleiner dan de huidige.

De romp wordt verlevendigd door een 1,40 m gewitte plint aan de onderzijde rondom de molen en witte omlijstingen boven alle vensters en de deuren.
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 04903
Geschiedenis
Deze molen is gebouwd als stellingmolen maar later, op een onbekend moment, ingekort tot grondzeiler; op 18e eeuwse prenten van Brouwershaven is de molen te zien als lage stellingmolen met staande stellingschoren. Dit gegeven maakt deze molen tot een bijzonderheid onder de Nederlandse molens.

Tot 1784 was hij eigendom van de stad, in dat jaar werd hij verkocht aan Jacob de Bruijne waarna hij vele malen van eigenaar wisselde. In 1879 werd de molen openbaar verkocht aan M. v.d. Panne-Boluyt. Op de molen drukte toen een cijns van 124,80 gulden ten behoeve van de gemeente. Van 1879 tot 1889 waren telgen uit de familie Hanse erfpachter en daarna tot 1898 de familie Pleijte. In 1898 werd Leendert van den Hamer Molenaar, daarna diens zoon Simon. In 1923 werd de familie Van den Hamer voor het eerst volle eigenaar, nadat de gemeente afstand deed van de erfpacht.
A.C. Kodde verwierf de molen in 1950 en verkocht deze in 1956 aan D.J. Opree, die vroeger ook op de plaatselijke standerdmolen 't Hert maalde. Daarnaast had hij elders een mechanische maalderij met twee elektrisch aangedreven koppels 16der kunststenen.

In 1961 verkocht aannemer L. Tieleman de molen aan de Haagse architect H.A. Hoogervorst. Bij de grote restauratie in 1965/67 werden onder andere een nieuwe met dakleer beklede kap geplaatst en de in 1935 aangebrachte zelfzwichting op de Pot buitenroede vervangen door een Oud-Hollandse tuigage. Eén koppel maalstenen mocht bij de verbouwing tot weekendverbijf niet verwijderd worden; een tweede koppel stenen met toebehoren verdween wèl, net als de buil en mengketel op de begane grond. Bij de restauratie in 1967 is het aantal zolders ook van twee naar drie gebracht. Tijdens een verbouwing van de molen tot woning in 1967 werden onder de fundering de vier teerlingen van zijn voorganger, een standerdmolen, aangetroffen.
Deze restauratie werd uitgevoerd door Jan van den Hamer, zoon van de vroegere molenaar Leendert van den Hamer. Veel eerder, in 1935, had Van den Hamer op de buitenroede zelfzwichting aangebracht.

De interne toestand in 1994: 1 koppel gedemonteerde blauwe stenen, met een nog volledig aanwezig aantal wielen, maar geen lagers, geen luiwerk, het spoorwiel tegen het plafond opgehangen en de bovenschijfloop (geen bonkelaar) op de vloer van de kapzolder gezakt. De molen kan daardoor gekruid worden en in principe draaien. Dat laatste schijnt ook af en toe te gebeuren.
Aanvullingen
Uniek aan deze molen:
Vermoedelijk de enige nog bestaande molen die van stellingmolen is verbouwd tot grondzeiler.

© Foto: Chiel Jacobusse (23-06-2006).
De molen is vlakbij een grote jachthaven gelegen.

© Foto: Jade Ottema (09-12-2001).
Tekst

Stuur ons uw teksten over deze molen

Foto's
De redactie is tevreden over de huidige foto's.
Hier vindt u een lijst met molenfoto's die we momenteel wel zoeken.

Laatst bijgewerkt: zondag 29 augustus 2010


bovenzijde Colofon en copyrights    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Haan, Brouwershaven home vorige pagina