Versiering

Op de groene baard met witte bies staat in geel: DE HARMONIE.

Op de kap staat een windwijzer in haringvorm

Op het wit geschilderde stichtingssteentje boven het venster aan de noordzijde staan in rood twee roosjes naast elkaar met eronder de initialen ILB en het jaartal 1842.

Het steenkaar met zes ingesneden haringen aan één zijde en aan de andere kant vier haringen, twee bloempotten, een vaas en de initialen P.L.B. met het jaartal 1801 is afkomstig uit een naburige in 1884 gesloopte standerdmolen.

Geschiedenis

De familie Lybaart kwam min of meer toevallig in Biervliet terecht. Toen in 1780 de plaatselijk molenaar Maarten Aalbregtse overleed, hertrouwde de weduwe met Pieter Lijbaart, afkomstig uit Retranchement. Hij werkte daar op de nog bestaande open standerdmolen.
Uit dit huwelijk werd een zoon geboren: Jacob (1792 - 1861).
Jacob woonde later met zijn vrouw Cathelijntje Schijve woonden in het molenaarshuis in de Hoogstraat. Vlak bij de Molenberg, waarop de houten staakmolen stond. Hij had twee kinderen, Pieter (1816) en lsaac (1817).
Pieter trouwde in 1842 met Maatje de Blaey. Hij verdiende de kost op de standerdmolen. Vader Jacob heeft dan inmiddels wel in de gaten, dat er onder Biervliet over niet al te lange tijd een aantal schorren zal worden ingepolderd en dat daar zeker in het begin op grote schaal koolzaad zal worden gezaaid.
Hij besloot daarom in het trouwjaar van zijn zoon een stenen oliemolen op te richten. Op het stichtingssteentje staan de initialen ILB: Isaac Lybaart met het jaar 1842 eronder. Hoewel lsaac bakker was van beroep, moet hij gedacht hebben: voor elke zoon een molen. De Thomaes- en Paulinapolder werden ingedijkt in 1845; de Angelinapolder volgde in 1847. Het verhaal ging, dat de koopman-molenaar binnen drie jaar de kosten van de nieuw gebouwde molen had terugverdiend.
Korenmolenaar Pieter ontwikkelde zich in het dorp als een man van gezag. Hij kwam in het gemeentebestuur, nam zitting in de kerkenraad en werd o.a. voorzitter van het plaatselijk Vlascomité, een organisatie die in de winter werklozen een inkomen probeerde te verschaffen.
Maar zoals opgemerkt: de bakker stierf al snel, Pieters vrouw ruim tien jaar later. De overgebleven partijen huwden met elkaar: neefjes en nichtjes vromden nu één gezin.
Met de oliemolen ging het ondertussen niet zo goed meer. In 1882 werd de molenromp ongeveer één meter verhoogd en de molen met materiaal van de staakmolen, omgebouwd tot korenmolen. De standerdmolen werd vervolgens gesloopt.
Van de stenen molen werd in 1885 de stelling verwijderd, een toegangspoort opgetrokken en de deurtjes beneden dichtgemetseld, waarna er een molenbelt tegen de romp werd gebracht. De aarde hiervoor kwam van de berg van de gesloopte standerdmolen.
Oorspronkelijk maalden de molenaars met drie koppels stenen granen voor dierlijke en menselijke consumptie. Tot 1958 werd er met twee koppels 16der blauwe stenen gemalen en vanaf 1967 met een mengketel aan het drijfwerk van een koppel stenen. Tot 1967 stond in een aparte schuur tevens een haverpletter met 3,5 PK elektromotor.
In 1909 en 1912 werden een Belgische buiten- en binnenroede geplaatst. In 1938 is de in 1923 door de ijzeren bovenas gestoken houten buitenroede vervangen door een Potroede van de molen van St. Anna ter Muiden. Samen met een van een Dinteloordse molen afkomstige Potroede vormt dit vanaf 1947 een compleet wiekenkruis. In 1960 is onder andere het kruiwerk van houten rollen op een houten vloer hersteld. Een jaar later was opnieuw reparatie van dit zwaar werkende kruiwerk nodig, dat in gang gezet wordt met een kruilier.
De Van Bussel stroomlijnwieken zijn bij de restauratie van 1967/68 voorzien van remkleppen op de vier einden en er werd een goed werkend Engels kruiwerk aangebracht. Tevens zijn toen alle vier vloeren vernieuwd. In 1985/86 is de molen grondig gerestaureerd en zijn fokwieken aangebracht.
Draaien doet de molen van Biervliet nog steeds zeer veel; gemalen wordt er sinds december 1996 niet meer.

Aanvullingen

Over de naam:
De naam "De Harmonie" hangt samen met de in 1841, dus vrijwel tegelijk met de molen, opgerichte Biervlietse muziekvereniging.

Uniek aan deze molen:
Vermoedelijk de enige nog bestaande molen die van stellingmolen beltmolen werd.

Literatuurverwijzingen:
A. Goossens, Molen "De Harmonie" Biervliet. IJzendijke 1991

---

Laatst bijgewerkt: woensdag 21 oktober 2009