Nederlandse Molendatabase  
Montfoort, Utrecht
Database nr. 839
Inventaris nr. UT021
Naam De Valk
Bouwjaar 1753
Type Stellingmolen
Kenmerken Achtkante Molen
Functie Korenmolen
Ligging Molenstraat 27
3417 HR Montfoort
Rijksdriehoek X: 124780 Y: 450600
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Montfoort
Kadaster Gemeente Montfoort, sectie A, nr. 2281
Monumentennummer 30060
Landsch. waarde Groot
Eigenaar Stichting De Utrechtse Molens
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Molenaar Paul Groen / Piet Schiereck / Aart de Bruijn / Hein Verhoef
Telefoon 0348-470347
Bezoekmogelijkheid Op afspraak

© Foto: Rob Pols (11-08-2007).   
Constructie
Romp Houten achtkant, gedekt met riet, op stenen onderbouw
Kap Gedekt met riet
Vlucht 24,35 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Op deze molen is nooit een wiekverbetering toegepast.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0564buiten19871988aanw.24.35 m.
klik voor meer info Derckx0565binnen19871988aanw.24.25 m.
klik voor meer info Pot2117buiten1908?198624.33 m.
klik voor meer info Pot1255binnen1881?198624.33 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info NSBM Fyenoordg.n.1844?aanw.03.92 m.
Kruiwerk 34 ijzeren rollen; kruihaspel
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel; pal
Inrichting Eén koppel blauwe stenen met 17der ligger en 16der loper (Z) ; één koppel 16der blauwe stenen (O); één koppel 15der flintstenen (W); één koppel pelstenen; centrifugaalbuil; graanreiniger; sleepluiwerk. Elevator en mengketel (in voorbereiding).
(Het oostelijke en zuidelijke koppel maalstenen zijn in theorie maalvaardig maar moeten nog worden voorzien van een scherpsel).

Overbrengingen Bovenwiel 63 kammen
Bovenschijfloop 28 staven, steek 12,9 cm.
Spoorwiel 72 kammen
Steenschijfloop (W) 24 staven
Steenschijfloop (O) 28 staven
Steenschijfloop (Z) 26 staven
Pelschijfloop 19 staven
Overbrengingsverhoudingen maalwerk resp. 1 : 6,75; 1 : 5,79 en 1 : 6,23.
Overbrengingsverhouding pelsteen 1 : 8,53
Versiering
Fraaie baard met de opschriften '1753', '1988' en 'De Valk'

Eenvoudige windvaan in de vorm van een valk.
Verwijzingen
Eigen website De Valk
Ten-Bruggencatenr. 01059
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger De Valk voorganger, Montfoort
Geschiedenis
De huidige molen werd gebouwd als vervanging van een standerdmolen. Gegevens uit 1492 geven aan dat er toen al op de huidige lokatie aan de stadsmuur, een standerdmolen als dwangmolen in bezit van de burggraven van Montfoort aanwezig was. Ook op de plattegrond van Joan Blaeu uit 1649 staat de standerdmolen aangegeven. Bij werkzaamheden aan het fundament van de huidige molen in 1986 zijn delen van de poeren van de oude standerdmolen gevonden.

Tot 1941 heeft de huidige molen met twee koppel maalstenen dienst gedaan als korenmolen. Hierna trad ernstig verval in.

Het is aan de plaatstelijke aannemer A.H. Versteegen te danken dat de molen thans nog bestaat. Hij kocht de molen en restaureerde hem in 1953 als stilstaand monument. Na het uitbreken van het grootste deel van het gaandewerk werd de molen ingericht als woning en kantoor van de nieuwe eigenaar.
Tot deze grote verbouwing tot woning lagen er drie koppel stenen op de steenzolder, de pelsteen op de maalzolder en op de begane grond stond een maalstoel met twee koppel stenen, die door een petroleummotor werden aangedreven.

In 1980 was de molen opnieuw aan een ingrijpende restauratie toe, terwijl in die periode ook ernstige verzakkingen plaatsvonden. De kosten van een nieuwe restauratie waren voor Versteegen niet economisch verantwoord meer en hij deed in 1984 de molen over aan de Stichting De Utrechtse Molens.0

In 1985 begon het herstel. Vooral in de zomer van 1986 werden door de firma Goorbergh uit Breda ingrijpende werkzaamheden uitgevoerd om de verzakking van de molen op te heffen.
In 1988 werd bijna het gehele jaar gewerkt aan de molen zelf. Op 1 december 1988, na 47 jaar stilstand, draaide de molen weer.

Niet lang daarna ontstonden plannen om de molen ook weer te laten malen. Naast een maalwerk behoorde ook een pelsteen tot de reconstructie. De woning in de molen werd verlaten, de molenaar ging naast in plaats van ín de molen wonen en in 2007 werd serieus begonnen. Hier en daar moesten delen worden gereconstrueerd, omdat bij de verbouwing van 1953 sommige veldkruisen en andere constructiedelen waren ingekort dan wel verwijderd. Vervolgens werd nieuwe koningspil aangebracht.

In juli 2009 was één koppel stenen maalvaardig. 21 augustus volgde de officiële ingebruikname.

Eigenaren en molenaars van deze molen:
1728: Hendrik van Utenhove; molenaar Jan van Berkenstein
In 1753 standermolen vervangen door huidige achtkante bovenkruier
1767: Johanna Hermina van Utenhove
1800: Johan Wilhelm Montadon en Philippina Glaser; Montadon is ook de molenaar
1848?: Izak Stalenhoef (eigenaar/molenaar)
1853: Jan van den Nieuwendijk (eigenaar/molenaar)
1858: Johannes van Wichen (eigenaar/molenaar)
1866: Jan Bos; molenaars Rijk van Eck en Gerrit Bakker;
1882: Willem de Jong (eigenaar/molenaar);
1886: Wed. de Jong; molenaar Leen van Eck (1891-1892); Jacob Barneveld (1897-1900); Nicolaas van der Horst (1883-1906);
1897: Nicolaas van der Horst (1883-1906); Nic. van der Horst jr. is molenaar tot 1907;
1906: Wilhelmina Sanders, wed. van der Horst. A. de Heus is tot 1907 tevens molenaar;
31-12-1907 veiling van de "windt- en pelmoolen".
1908: Gijsbert van Dijk
1914: Petrus van Rijn (eigenaar/molenaar);
1944: Bos (geen molenaar; periode van verval begint);
1953: Andrë Versteegen (eigenaar; herstel en bewoning; molen draait niet);
1984: Stichting de Utrechtse Molens
Molenaars:
Willem van Houwelingen (1988-1991);
Martie Gouma (1991-1997);
Pail Groen (1998-    );
Piet Schiereck (2001-    );
Aart de Bruijn (2009-    );
Marcel van Hees (2012-    ).
2007-2009 restauratie/reconstructie naar de situatie van 1907.
Aanvullingen
Literatuurverwijzingen:
Dick Kenbeek, 'Reconstructie binnenwerk De Valk Montfoort begonnen, in: Molenwereld 106 (2007) 260 - 263
Dick Kenbeek, 'De Valk in Montfoort kan weer malen!', in: Molenwereld 131 (2009) 438 - 441

© Foto linksonder: Rob Pols (11-08-2007). Foto boven en rechts: Piet Schiereck (06-06-2009)

© Foto's: Piet Schiereck (06-06-2009)

© Foto: n.b. (verzameling Rob Pols).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zaterdag 2 maart 2013 | Geschiedenis

bovenzijde Colofon en copyrights    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Valk, Montfoort home vorige pagina