Verwijzingen

Ten-Bruggencatenr.	00024
allemolens.nl	zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger	Polder Spengen, Spengense Molen, Kockengen

Geschiedenis

De huidige molen is gebouwd na het afbranden van een voorganger. Na een mislukt experiment met een direct aangedreven inwendig schoepenrad, werd de molen in 1852 verbouwd tot de huidige vorm.

Tot 1962 is de molen voor het regelen van de waterhuishouding gebruikt. Sinds 1963 is de molen in bezit van de Stichting De Utrechtse Molens.

In de jaren 1985/1986 onderging de molen een ingrijpende restauratie. Tevens werd de molen opgevijzeld en rechtgezet.
Tot die grote restauratie had de molen een vangstok i.p.v. een evenaar; deze laatste constructie bleek evenwel de originele en is toen ook weer aangebracht.
Opmerkelijk is ook de zeer oude bovenas uit 1841, nog zonder waterhol.

Bemaling van de 1150 ha. grote polder werd na ca. 1965 een steeds groter probleem door de peilverlaging, gecombineerd met de inklinking van de veengrond. Hierdoor werd de tasting van het scheprad sterk verminderd. Rond 1980 bedroeg die nog maar 20 cm.

In 2011 heeft men de wateras 32 cm. laten zakken en de diameter van het scheprad met 46 cm. vergroot. Tegelijk werden de bladen versmald van 42 naar 33 cm. terwijl ook het afschot is aangepast. Hiermee is een tasting bereikt van ongeveer 70 cm. Zo is na tientallen jaren van tobben weer sprake van een maalvaardige schepradmolen.

Aanvullingen

Over de naam:
De molen wordt vernoemd naar de polder die hij vroeger kon bemalen (inmiddels is de polder met enige andere polders samengevoegd tot een nieuw waterschap).
De naam 'Spengen' is naar verluidt een verbastering van 'Spanje', vermoedelijk bedoeld als fantasienaam.

Literatuurverwijzingen:
Stoop, E., 'Experiment in de molenbouw bracht molenaar van Spengen in problemen', in: Tijdschrift Historische Kring Breukelen. jrg. 13, nr. 2, 1998.

---

Laatst bijgewerkt:	vrijdag 3 mei 2013 | Foto