Nederlandse Molendatabase
Elst, Utrecht

't Wissel

832

't Wissel

1855
Grondzeiler
Ronde stenen molen
Korenmolen
De Oude Weg
3922 GB Elst
X: 161418 Y: 444559
N 51.989387 O 5.480639
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Rhenen
Gemeente Amerongen, sectie E, nr. 576
Stichting De Utrechtse Molens
Maalvaardig

2013: 18.120
2012: 83.408
2011: 92.342
2010: 47.996
Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Ben Brinkman / Marcel van Hees
Als de molen draait en op afspraak
Deze wordt sterk verminderd door bebouwing en beplantingen in de directe omgeving.
UT025
02483
12312

't Wissel

Constructie

Constructie

Ronde stenen molen
Gedekt met riet
22,00 m.
Oud-Hollands
Van 1960 tot 1980 was op beide roeden met het systeem-Van Bussel aanwezig. Zinloos, omdat de molen in die periode nooit in bedrijf is geweest. Uiteindelijk is - toen de roeden moesten worden vernieuwd - weer Oud-Hollandse ophekking aangebracht.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx 0343 buiten 1980 1981 buiten aanw. 22.00
klik voor meer info Derckx 0344 binnen 1980 1981 binnen aanw. 21.90
klik voor meer info Pot ? binnen ? 1960 binnen 1980 22.00
klik voor meer info Pot ? buiten ? 1960 buiten 1980 22.00
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Penn & Bauduin 0324 1868 ? aanw. 04.10
35 ijzeren rollen; kruirad
Deels losse, deels vaste Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel
Een koppel 16der blauwe en een koppel 16der kunststenen; steenkraan; sleepluiwerk. 
Bovenwiel 54 kammen
Bovenschijfloop 28 staven, steek 12,4 cm.
Spoorwiel 73 kammen
Steenschijflopen 24 staven, steek 10 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 5,87

't Wissel

Versiering

Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met de opschriften 't Wissel'
en '1855'.

Windvaan met daarin de letters 'RVO' (N.B. dit verwijst ongetwijfeld naar de naam 'Reijer van Ommeren').

't Wissel

Verwijzingen

Verwijzingen

bezoek allemolens.nl voor historische foto’s en documenten.

't Wissel

Geschiedenis

Geschiedenis

Het is niet bekend of de molen een voorganger had: in deze regio zijn vroeger diverse standerdmolens vervangen door stenen molens.

In 1895 werd de molen door Reijer van Ommeren (afkomstig van een molen uit Achterberg bij Rhenen) gekocht en er is een paar generaties op gemalen. Vanaf 1930 werd al niet meer op windkracht gemalen.

In 1960 werd een flinke restauratie uitgevoerd, waarbij tweedehands roeden werden gestoken die van het systeem Van Bussel werden voorzien. Gedraaid of gemalen werd er echter niet en dus was er al spoedig weer sprake van verval.

Een nieuwe restauratie werd in 1980/1981 uitgevoerd, voornamelijk op initiatief van de Elster huisarts W.A. van Ommeren (naamgenoot, maar geen directe familie van de laatste molenaar). Hierna werd weer op kleine schaal gemalen voor enige bakkers in de omgeving.

Echter, de molen kwam al spoedig weer tot stilstand, deels vanwege de matige omgeving, deels omdat de restauratie niet voldoende was geweest en zich nieuwe technische problemen aandienden.
De stilstand duurde veel langer dan bedoeld, omdat intussen de Stichting de Utrechtse Molens in ernstige financiële problemen was geraakt en een grote herstelbeurt moest worden uitgesteld.

Pas in juni 2005 werd, met het afnemen van de kap, een forse restauratie ingezet en toen ging het snel: reeds op 22 december datzelfde jaar volgde de feestelijke heringebruikname. Op het koppel blauwe stenen wordt zo nu en dan veevoer gemalen.

In november 2009 werd de molen enige tijd tot stilstand gedwongen als gevolg van ingrijpend herstel aan het metselwerk. Door de strenge winter van 2009/2010 kon dit werk niet worden afgerond, althans: de molen was begin 2012 nog steeds 'lek' (en is dat naar verluidt nog steeds). Het koppel 16der kunststenen is momenteel (voorjaar 2013) niet maalvaardig: het zit helemaal vast.
Halverwege 2013 is er toch weer volop gewerkt: staartwerk, roeden en windborden opnieuw in de verf en de stenen romp gereinigd. Hopelijk blijft het niet bij dat laatste, maar wordt er ook iets ondernomen om de waterdichtheid te vergroten. Bekeken wordt, of dat met bijenwas kan gebeuren.

't Wissel

Aanvullingen

Aanvullingen


Lang geleden heeft deze molen „De Hoop" geheten, maar deze naam is in onbruik geraakt.
De tegenwoordig gebruikte naam "'t Wissel" is ontleend aan de wisselplaats in de (enkelspoors) trambaan van Zeist, die via Rhenen naar Arnhem ging; deze lag vroeger in de nabijheid van deze molen. Deze naam wordt pas sinds ca. 1990 gebruikt.

't Wissel

Overige foto's
't Wissel, Elst, Foto: Gerrit ten Brinke (28-2-2013).
© Foto: Gerrit ten Brinke (28-2-2013).
't Wissel, Elst, Foto's: Gerrit ten Brinke (28-2-2013).
© Foto's: Gerrit ten Brinke (28-2-2013).
't Wissel, Elst, Foto: Marcel van Hees (13-1-2013).
© Foto: Marcel van Hees (13-1-2013).
't Wissel, Elst, Foto: Marcel van Hees (13-1-2013).
© Foto: Marcel van Hees (13-1-2013).
't Wissel, Elst, Foto: Marcel van Hees (13-1-2013).
© Foto: Marcel van Hees (13-1-2013).
't Wissel, Elst, Een collage van oude interieuropnamen.  Foto's: Henry Roks (1976).
© Een collage van oude interieuropnamen.
Foto's: Henry Roks (1976).

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: vrijdag 10 juli 2015 | Bezoekmogelijkheid Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen home vorige pagina