Versiering

Fraaie makelaar

Verwijzingen

Eigen website	Kortrijkse Molen
Ten-Bruggencatenr.	00026
allemolens.nl	zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger	Polder Kortrijk, Breukelen

Geschiedenis

De molen bemaalde tot februari 1951 de polder Kortrijk en Gieltjesdorp en was bezit van het gelijknamige waterschap. In genoemd jaar werd de molen, vanwege de aanleg van de autosnelweg A2, grotendeels afgesneden van zijn watertoevoer en kwam in het bezit van Rijkswaterstaat. Langdurige stilstand volgde: tussen 1951 en een omvangrijke restauratie in 1982 heeft de molen niet meer gedraaid. Wel is het wiekenkruis nog een paar keer in een andere stand gezet met als gevolg dat het onderwiel, door de inmiddels lekkende wielbak, geheel en niet gedeeltelijk verging!

In 1978 werd de Stichting De Utrechtse Molens eigenaar van de toen al behoorlijk vervallen molen. In 1982 volgde een grote herstelbeurt waarbij onder meer het wiekenkruis werd vernieuwd.
Maalvaardig werd de molen pas later: in oktober 1991 kon een met buizen geconstrueerd rondmaalcircuit in gebruik worden genomen. Het toen vervaardigde onderwiel is ter plekke gemaakt en deels afkomstig van de Geremolen te Hazerswoude-Dorp; daar was dit niet meer te gebruiken omdat die molen vervijzeld zou gaan worden (hetgeen vermoedelijk anders gaat lopen); het onderschijfloop is een vermaakte oude schijfloop uit de Wingerdse molen te Bleskensgraaf.

Plannen om deze molen te verplaatsen naar een nog te graven plas bij Vleuten, omdat de verbreding van zowel de A2 als de spoorbaan de molen nog verder in de knel zou brengen, bleven theorie: de gemeente Breukelen wilde de molen ter plekke behouden. Verplaatsing naar de Heikop ten westen van de A2 zou een optie zijn.

Inmiddels is de windvang op de huidige stek echter aanzienlijk verbeterd door vellen van de populierenrij langs de A2 en kappen van alle bomen tussen noord en noordoost. Bovendien had verbreding van A2 en spoorlijn geen verdere verslechtering van de windvang tot gevolg.
Als laatste winst op dit gebied: de 'toegangspoort' tot het Chinese restaurant, die vlakbij de molen stond, is in het voorjaar van 2006 gesloopt.

In 1899 waren bovenhuis en kokerbalken vernieuwd. Tot 1925 bewoonde de molenaar de kleine woning in de ondertoren; daarna werd naast de molen een woning gebouwd. Als gevolg is de woning in de ondertoren nog grotendeels origineel. Opmerkelijk is ook het zeer oude bovenwiel met acht smalle plooistukken.

Aanvullingen

Over de naam:
De naam is ontleend aan de polder Kortrijk en Gieltjesdorp, die deze molen vroeger kon bemalen. De naam van de polder is bedacht tijdens de ontginning in de Middeleeuwen en "Kortrijk" verwijst inderdaad naar de stad in West-Vlaanderen.

Uniek aan deze molen:
Bijzonder is de bediening van de vang: door de evenaar kan de vangbalk alleen maar verticaal bewegen; om te kunnen vangen dient de vangbalk met behulp van de kneppel (die wèl een zijwaartse beweging kan maken) van de klos te worden geschoven.
Deze constructie bestaat ook bij de Oudegeinse molen te Nieuwegein.

---

Laatst bijgewerkt:	donderdag 2 mei 2013 | Foto