Nederlandse Molendatabase  
Abcoude, Utrecht
Database nr. 826
Inventaris nr. UT001
Naam Broekzijdse Molen
Bouwjaar 1641
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante Molen
Functie Poldermolen
Ligging Gein Noord 41
1391 HA Abcoude
Rijksdriehoek X: 128818 Y: 477534
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente De Ronde Venen
Kadaster Gemeente Abcoude, sectie A, nr. 2553
Monumentennummer 6958
Landsch. waarde Groot; fraai gelegen aan het Gein, al is Amsterdam-Zuidoost dichtbij en staan er ook nogal wat bomen
Eigenaar Stichting De Utrechtse Molens
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Bemalen van de Broekzijdse polder, thans op vrijwillige basis
Molenaar D.J.U. Niessen
Telefoon 0294-284429
Bezoekmogelijkheid Niet te bezichtigen

Foto: Ton Koorevaar (22-6-2010).   
Constructie
Romp Eiken achtkant, gedekt met riet, op lage voet; vijf velden zijn de onderste ca. 2 meter gedekt met gepotdekselde planken; de drie velden aan schepradzijde zijn grotendeels uitgevoerd in metselwerk.
Kap Gedekt met riet
Vlucht 26,06 m.
Wiekenvorm Spleetwiek (dichtgemaakt) volgens Dekker op beide roeden
Wiekverbeteringen Sinds 1952 heeft deze molen de 'spleetwiek' volgens Dekker gehad; eerst op beide roeden, later op één; inmiddels weer op beide. Dit omstreden systeem is destijds dichtgemaakt met windborden en dat is het nog altijd.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Straathof0220binnen20072009aanw.26.06 m.
klik voor meer info Straathof0104buiten19951995aanw.26.06 m.
klik voor meer info Pot1416buiten18831883?199526.06 m.
klik voor meer info Pot1262?binnen18811881?200926.06 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje???aanw.06.20 m.
Kruiwerk 48 ijzeren rollen; kruirad
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel
Inrichting IJzeren scheprad; woning in de molen
Overbrengingen Bovenwiel 50 kammen
Bovenschijfloop 29 staven, steek 16,9 cm.
Onderschijfloop 23 staven
Onderwiel 82 kammen, steek 18,3 cm.
Overbrengingsverhouding 2,07 : 1
Versiering
Eenvoudige baard met het opschrift:
1641
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 00813
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
De molen is in 1641 gebouwd als binnenkruier. Onbekend is wanneer de molen tot buitenkruier omgebouwd is. De kruikrammen in het boventafelement zijn in ieder geval nooit verwijderd: zij zitten er, inmiddels al heel lang zonder functie, nog steeds.

Tot 1980 bemaalde de molen met zijn scheprad de 317 ha. grote polder Broekzijds en loosde het water op het Gein. In 1968 ging de molen in eigendom over van het waterschap Broekzijds naar de Stichting De Utrechtse Molens.

Na een aantal jaren in minder goede staat te hebben verkeerd, is in 2009 volop aan de molen gewerkt. Zo is inmiddels de binnenroede vervangen.

De molen heeft een zeer bijzonder wieksysteem; vanaf 1952 op beide roeden, na een roedebreuk een tijdlang op één en sinds 2009 weer op twee roeden: de fokwiek volgens Dekker, vaak abusievelijk 'Half-Verdekkerd' genoemd. Deze rond 1950 door A.J. Dekker toegepaste wiekvorm, door hem 'spleetwiek' genoemd, werd vooral in Rijnland regelmatig toegepast. Het leverde echter moeilijkheden op met Ir. P.L. Fauel, die octrooi had op de rond 1945 door hem ontwikkelde fokwiek. De met het door Dekker bedachte systeem uitgeruste molens moesten daarom op gerechtelijk bevel meestal worden voorzien van geheel dichte windborden, waardoor de fokwerking verdween en er slechts een stroomlijn overbleef.
Dit is de enige molen die dit verguisde systeem nog heeft.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen wordt vernoemd naar de polder die hij kan bemalen.

© Foto: Piet Glasbergen (30-5-2012).

© Rechts een paard met wagen, waar vind je dat nog?
Foto: Piet Glasbergen (30-5-2012).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: dinsdag 4 maart 2014 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Broekzijdse Molen, Abcoude home vorige pagina