Nederlandse Molendatabase
Zaandam, Noord-Holland
751
De Held Jozua
1719
Paltrokmolen
Paltrokmolen
Zaagmolen
Held Jozuapad 3
1507 ER Zaandam
X: 115552 Y: 495271
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Zaanstad
Gemeente Zaandam, sectie H, nr. 981
Stichting de Held Jozua
Maalvaardig
Het zagen van hout, thans op vrijwillige basis
Th. Teeuw
Als de molen draait
Niet onbelangrijk, maar de molen staat erg ingeklemd tussen allerhande nieuwbouw
NH122
01105
40094
Constructie
Gedekt met hout; voorzijde in visgraatverband, geheel geteerd. Het houtwerk op de zaaggrond is overwegend groen geverfd.
Gedekt met gepotdekselde planken, geheel geteerd
20,50 m.
Oud-Hollands
Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0835buiten1996-aanw.20.50 m.
klik voor meer info Derckx0836binnen1996-aanw.20.50 m.
klik voor meer info Pot2442buiten19191920?199020.58 m.
klik voor meer info Pot2041buiten19061942199020.50 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Kon.Ned.Grofsmederijg.n.19041904?aanw.-
Specifiek kruiwerk met 55 rollen; kruihaspel
Vaste stutvang uit drie stukken; binnenvangstok; trekvang; pal
Drie zaagramen met twee sleden, twee winderijen en kraan
Bovenwiel 72 kammen
Krukwiel (varkenswiel) 27 kammen
Overbrengingsverhouding 1 : 2,67
van de stelling: 3,00 m.
Fraaie opengewerkte makelaar

Op de achterbalk staat de naam van de molen afgebeeld.

Verwijzingen
Geschiedenis
Molen De Held Jozua is een in of kort voor 1719 gebouwde paltrok-houtzaagmolen. Over de geschiedenis van deze molen zijn niet zoveel bijzonderheden te vermelden. Bekend is, dat de windbrief gedateerd was op 25 juli 1719 en verleend aan Hendrik Claasz. de Boer. Als merkwaardigheid kan worden vermeld dat deze balkenzager op 10 juni 1728 werd opgenomen in een assurantiecontract met als eigenaar Gerardus van Aelst, predikant in de 'Gereformeerde kerke tot Westsaendam'. Misschien verklaart dit de bijbelse naamgeving van de molen.

In de loop der tijden veranderde molen diverse malen van eigenaar; in de 20ste eeuw waren het H. van Doesburgh en later de Gebrs. de Boer. Van Doesburgh bestelde in 1919 een nieuwe buitenroede bij de fa. Pot te Kinderdijk. Ook de fa. De Boer investeerde behoorlijk: zo werd in 1942 een (tweedehands) buitenroede van de Hooglandse polder te Barsingerhorn aangekocht, om in Zaandam als binnenroede te dienen; verder werd een geheel nieuw krukwiel aangebracht.
In het najaar van 1946 kwam de bij de molen gebouwde mechanische zagerij gereed en in 1949 kwam de windmolen definitief buiten bedrijf. Opmerkelijk is wél, dat 'de Held' daarna nog behoorlijk werd onderhouden en het wiekenkruis ieder jaar voor teer- en schilderwerk een paar keer rondging.

Pas in de jaren '70 was het eigenaar Cornelis de Boer niet meer mogelijk, iets aan de molen te doen; de molen uit handen geven wilde hij ook niet. Het gevolg was langdurig en tenslotte intens verval.
Uiteindelijk kocht J.J. Koeman in 1987 de molen van De Boer en pas toen was er weer enig perspectief. In 1994-ยด95 werd het totaal vervallen complex van molen en bijgebouwen geheel gerestaureerd. De molen werd maalvaardig opgeleverd en draait en zaagt sindsdien regelmatig; in de bijgebouwen werd onder meer een restaurant gevestigd.
Aanvullingen

Het krukwiel is uitgerust met ijzeren kammen, die gegoten zijn als ingesleten kammen. Deze constructie werd in 1942 aangebracht door de Zaanse molenmaker Jacob Boerendans.
Overige foto's
De Held Jozua, Zaandam, Foto: Jelle Linnekamp (8-4-2008).
© Foto: Jelle Linnekamp (8-4-2008).
De Held Jozua, Zaandam, Foto: Joop Vendrig (29-4-2006).
© Foto: Joop Vendrig (29-4-2006).
De Held Jozua, Zaandam, Foto: Vincent Mepschen (2-6-2012).
© Foto: Vincent Mepschen (2-6-2012).
De Held Jozua, Zaandam, Foto: Vincent Mepschen (2-6-2012).
© Foto: Vincent Mepschen (2-6-2012).
De Held Jozua, Zaandam, Foto: Vincent Mepschen (2-6-2012).
© Foto: Vincent Mepschen (2-6-2012).
De Held Jozua, Zaandam, Foto
© Foto's: Abel van Loenen (boven 10-11-2012, onder 16-3-2013).
De Held Jozua, Zaandam, Foto: n.b. (verzameling Rob Pols).
© Foto: n.b. (verzameling Rob Pols).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: donderdag 9 mei 2013 | Foto Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Held Jozua, Zaandam home vorige pagina