Nederlandse Molendatabase  
Zaandam, Noord-Holland
Database nr. 750
Inventaris nr. NH114
Naam De Hadel
Bouwjaar 1968 (onbekend / 1957)
Type Weidemolen
Kenmerken Wipmolen
Functie Poldermolen
Ligging Zeilenmakerspad
1509 BZ Zaandam
Rijksdriehoek X: 116387 Y: 498552
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Zaanstad
Kadaster niet bekend
Monumentennummer g.m.
Landsch. waarde Gering; de molen is helaas nogal ingebouwd geraakt door uitbreiding van de Zaanse Schans
Eigenaar Stichting De Zaanse Schans sinds 1968
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig in circuit
Bestemming Verversing van de sloten van de Zaanse Schans
Molenaar M. Ero
Telefoon 075-628 9131
Bezoekmogelijkheid De molen is tot op enkele meters te benaderen

© Foto: Frits Kruishaar (1-8-2009).   
Constructie
Romp Ondertoren gedekt met hout
Kap Bovenhuis gedekt met hout; groen geverfd
Vlucht 08,05 m.
Wiekenvorm Oudhollands
Kruiwerk Zetelkruiwerk; kruihaspel
Vang Stutvang; vangbalk met haak; vangstok; trekvang
Inrichting Open houten scheprad buiten de molen
Overbrengingen Bovenwiel 28 kammen
Bovenbonkelaar 19 kammen
Onderbonkelaar 12 kammen
Onderwiel 46 kammen
Overbrengingsverhouding 2,60 : 1
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 10100
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Afkomstig uit Molen van Ds. Verdonk, Midwoud
Geschiedenis
Deze molen is van oorsprong afkomstig uit Midwoud en daar gebouwd voor onderbemaling van een deel van het grote waterschap De Vier Noorder Koggen. Het stond ten noorden van Midwoud, bij het gehucht Broerdijk, even ten oosten van de spoorlijn Hoorn-Medemblik. Op deze plaats staat op een kaart uit 1879 al een molen aangegeven.
Al vr 1929 was het poldertje met een ander poldertje samengevoegd tot de ongereglementeerde Gecombineerde polder welke bemalen werd door drie grote weidemolens. Deze molen was hiervan de noordelijke, de zuidelijke stond even ten noordwesten van Midwoud en de westelijke was al vr 1929 door een elders geplaatste Amerikaanse windmotor vervangen.

In 1947 werd voor de bemaling van het gebied een elektrisch gemaaltje gebouwd en als gevolg het zuidelijke molentje gesloopt. De windmotor is nog een tijd in gebruik gebleven en het noordelijke molentje is, na in verval te zijn geraakt, gekocht door Ds. Verdonk te Benningbroek. Deze nazaat van de bekende Zaanse molenbouwer Hendrik Verdonk, de man die de toepassing van de waaierpomp op gang bracht, liet hem eind 1957 afbreken en in het daaropvolgende jaar in de tuin van de pastorie te Benningbroek herbouwen.

Een aantal jaren later werd bij overgedragen aan de Stichting De Zaanse Schans, die hem in 1968 aan de Zaanse Schans liet herbouwen en in bedrijf nam voor het doorspoelen van de sloten in dit gebied. Voor dit doel is het molentje sindsdien regelmatig in bedrijf.

Constructie
Molenmaker Wagenmaker uit Oostwoud heeft indertijd de toen afgelegen molen volautomatisch werkend gemaakt. Op beide roeden is toen zelfzwichting aangebracht die via een doorboorde bovenas instelbaar en bedienbaar was. Ook is toen de oorspronkelijke staartconstructie bestaande uit een staartbalk met schoren door een ijzeren staartconstructie met houten windvaan vervangen. Deze staartconstructie was in principe overeenkomstig die van de Amerikaanse windmotoren en bestond eveneens uit twee vanen. De hoofdvaan stelde de molen op de wind en de haaks hierop staande kleinere zijvaan diende als stormbeveiliging. Bij te grote windsterkten draaide bij het bovenkot met wiekenkruis uit de wind waardoor de molen tot stilstand kwam.
Het onderwiel is afkomstig uit de voormalige specerijmolen Het Indisch Welvaren te Zaandam.
Aanvullingen
Over de naam:
De naam van de molen is de oude benaming van de Kalverpolder waarin de Zaanse Schans is gelegen.

© Foto: Hessel de Vries (25-12-2006).

© De molen met Zaanse zomerzeilen. Let ook op de hoge bebouwing op korte afstand. Foto: Adrie Swan (1-5-2005).

© Foto: Hessel de Vries (5-1-2009). Het bovenhuis met staart.
Let vooral eens op de plaatsing van de staartbalk; niet loodrecht, maar enigszins diagonaal vanwege de bevestiging van de trap.

© Foto: Julius Meijer (10 jaar) (29-9-2012).

© Foto: Piet Glasbergen (12-3-2013).

© Foto: Piet Glasbergen (12-3-2013).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: woensdag 23 juli 2014

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Hadel, Zaandam home vorige pagina