Nederlandse Molendatabase
Zaandam, Noord-Holland
748
NH108
12189
De Bonte Hen
1975 (onderbouw deels 1693)
Stellingmolen
Achtkante Molen
Oliemolen
Kalverringdijk 39
1509 BT Zaandam
X: 116012 Y: 499079
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Zaanstad
Gemeente Zaandam, sectie A, nr. 1328
506221
Zeer groot, markant gelegen aan de Zaanoever ten noorden van de Zaanse Schans
Vereniging De Zaansche Molen
In restauratie (zie 'Geschiedenis')

2013: 126.399
2012: 127.486
2011: 151.610
2010: 136.999
Het slaan van olie op vrijwillige basis
Willem Klut en anderen
06-14410688 / 075-6217452
Zaterdag10.00 - 16.00 uur en op afspraak
Verkoop van diverse olieproducten
Constructie
Grenen achtkant, gedekt met riet, op achtkante houten onderbouw met aangebouwde schuur
Gedekt met riet
22,90 / 23,05 m.
Oud-Hollands
Deze molen heeft nooit een wiekverbetering gekregen.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags0197buiten20082009aanw.23.05 m.
klik voor meer info Vaags0198binnen20082009aanw.22.90 m.
klik voor meer info Pot0963buiten1876c1975200923.05 m.
klik voor meer info Pot0964binnen18761975200922.90 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Enthoven & Co, L.I.019718591975aanw.-
44 ijzeren rollen; kruihaspel
Vaste stutvang uit drie stukken; vangbalk met duim; vangstok, trekvang, pal
Eén koppel kantstenen, voor- en naslag; pletterij
Bovenwiel 53 kammen
Bovenbonkelaar 34 kammen, steek 13,0 cm.
Steenschijfloop 15 staven
Steenwiel 72 kammen, steek 13,0 cm.
Onderbonkelaar 25 kammen
Wentelwiel 54 kammen, steek 12,0 cm.
Kranswiel voorslag 40 kammen
Overwerker 37 kammen
Roerwiel 15 kammen
Kranswiel naslag 40 kammen
Overwerker 37 kammen
Roerwiel 12 kammen
Overbrengingsverhouding kantstenen 3,08 : 1
Overbrengingsverhouding wentelas 1 : 0,72
van de stelling: 5,00 m.
Fa. C.W. Fray, Westzaan (1975)
Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met de jaartallen:
"1693" "1841" "1975".

Sinds ca. 2004 boven de ingang een bord met daarop de afbeelding van een bonte kip en daaronder het (kromme) rijmpje:
De Bonte Hen
Zaagt eerst een blok
slaat daarna olie
en gaat dan op stok
1693 1975
Verwijzingen
Geschiedenis
Molen De Bonte Hen is een in 1975 gebouwde, als oliemolen ingerichte achtkante bovenkruier met stelling. Hij is herbouwd op de plaats waar van ca. 1693 tot 1935 een soortgelijke molen van dezelfde naam stond. In dat laatste jaar werd die, op de onderbouw en de schuur na, gesloopt. Onderachtkant en schuur zijn daarna jarenlang als opslagplaats in gebruik geweest.

In 1973 is het molenrestant door De Zaansche Molen aangekocht en in een tijdsbestek van vijf jaar tot complete oliemolen hersteld. Diverse onderdelen van de in 1964 verbrande oliemolen De Koperslager, zoals bovenas, roeden en wentelas, werden hiervoor gebruikt.
Eind 1975 was de molen draaivaardig; het oliewerk werd in de periode 1977-1979 voor het overgrote deel nieuw gemaakt en sindsdien wordt er ook veelvuldig olie geslagen.

De molen is op een voor en oliemolen gebruikelijke wijze ingericht met een voor- en naslag, beide met vuisters en stampers, en een koppel kantstenen. Verder staat nog een pletterij opgesteld, afkomstig uit de naburige molen De Os.
Op de zolder van deze molen bevind zich een harenmakerij: veel haren die in gebruik zijn bij de huidige oliemolens zijn hiervan afkomstig.

Beide in 1975 gestoken Potroeden hadden vóór deze molen nog in drie andere molens gezeten, vermoedelijk is dat een record. Helaas werd dat op 24 maart 2009 voltooide tijd, omdat zij die dag moesten worden vervangen: zij waren 'op'. Er werden nieuwe gelaste exemplaren gestoken.

In augustus 2014 is Molenmakerij Saendijck begonnen met noodzakelijk herstel aan de fundering.
Aanvullingen

De enige Zaanse oliemolen die nog oliekelders heeft.

Bij De Bonte Hen worden diverse olieproducten verkocht, zoals lijnolie en ook, voor de aardigheid, lijnkoeken. Op een dag kocht een toerist zo'n lijnkoek. Hij was nog maar amper vertrokken of keerde alweer terug met de mededeling: "Die speculaas is niet te eten!".

Ron Blonk, 'Nieuwe fundering voor oliemolen De Bonte Hen', in: Molenwereld 187 (2014) 444 - 446.
Overige foto's
De Bonte Hen, Zaandam, Foto: Matthieu Hoogduin (9-4-2011).
© Foto: Matthieu Hoogduin (9-4-2011).
De Bonte Hen, Zaandam, Foto
De Bonte Hen, Zaandam, Foto
De Bonte Hen, Zaandam, Foto: Rob Pols (19-7-2005).
© Foto: Rob Pols (19-7-2005).
De Bonte Hen, Zaandam, Foto: Abel van Loenen (10-11-2012).
© Foto: Abel van Loenen (10-11-2012).
De Bonte Hen, Zaandam, Foto
© Foto's: Abel van Loenen (16-3-2013).
De Bonte Hen, Zaandam, Foto: Piet Glasbergen (13-2-2013).
© Foto: Piet Glasbergen (13-2-2013).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zaterdag 6 december 2014 | Aanvullingen Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Bonte Hen, Zaandam home vorige pagina