Nederlandse Molendatabase
Zaandam, Noord-Holland
Database nr. 748
Inventaris nr. NH108
Ten-Bruggencatenr. 12189
Naam De Bonte Hen
Bouwjaar 1975 (onderbouw deels 1693)
Type Stellingmolen
Kenmerken Achtkante Molen
Functie Oliemolen
Ligging Kalverringdijk 39
1509 BT Zaandam
Rijksdriehoek X: 116012 Y: 499079
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Zaanstad
Kadaster Gemeente Zaandam, sectie A, nr. 1328
Monumentennummer 506221
Landsch. waarde Zeer groot, markant gelegen aan de Zaanoever ten noorden van de Zaanse Schans
Eigenaar Vereniging De Zaansche Molen
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen
2010: 136.999
2011: 151.610
2012: 127.486
2013: 126.399
Bestemming Het slaan van olie op vrijwillige basis
Molenaar Willem Klut en anderen
Telefoon 06-14410688 / 075-6217452
Bezoekmogelijkheid Zaterdag10.00 - 16.00 uur en op afspraak
Verkoop van diverse olieproducten

© Foto: Frits Kruishaar (1-8-2009).
Constructie
Romp Grenen achtkant, gedekt met riet, op achtkante houten onderbouw met aangebouwde schuur
Kap Gedekt met riet
Vlucht 22,90 / 23,05 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Deze molen heeft nooit een wiekverbetering gekregen.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags0197buiten20082009aanw.23.05 m.
klik voor meer info Vaags0198binnen20082009aanw.22.90 m.
klik voor meer info Pot0963buiten1876c1975200923.05 m.
klik voor meer info Pot0964binnen18761975200922.90 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Enthoven & Co, L.I.019718591975aanw.-
Kruiwerk 44 ijzeren rollen; kruihaspel
Vang Vaste stutvang uit drie stukken; vangbalk met duim; vangstok, trekvang, pal
Inrichting Eén koppel kantstenen, voor- en naslag; pletterij
Overbrengingen Bovenwiel 53 kammen
Bovenbonkelaar 34 kammen, steek 13,0 cm.
Steenschijfloop 15 staven
Steenwiel 72 kammen, steek 13,0 cm.
Onderbonkelaar 25 kammen
Wentelwiel 54 kammen, steek 12,0 cm.
Kranswiel voorslag 40 kammen
Overwerker 37 kammen
Roerwiel 15 kammen
Kranswiel naslag 40 kammen
Overwerker 37 kammen
Roerwiel 12 kammen
Overbrengingsverhouding kantstenen 3,08 : 1
Overbrengingsverhouding wentelas 1 : 0,72
Hoogte van de stelling: 5,00 m.
Molenmaker Fa. C.W. Fray, Westzaan (1975)
Versiering
Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met de jaartallen:
"1693" "1841" "1975".

Sinds ca. 2004 boven de ingang een bord met daarop de afbeelding van een bonte kip en daaronder het (kromme) rijmpje:
De Bonte Hen
Zaagt eerst een blok
slaat daarna olie
en gaat dan op stok
1693 1975
Verwijzingen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger De Bonte Hen, Zaandam-Oost
Geschiedenis
Molen De Bonte Hen is een in 1975 gebouwde, als oliemolen ingerichte achtkante bovenkruier met stelling. Hij is herbouwd op de plaats waar van ca. 1693 tot 1935 een soortgelijke molen van dezelfde naam stond. In dat laatste jaar werd die, op de onderbouw en de schuur na, gesloopt. Onderachtkant en schuur zijn daarna jarenlang als opslagplaats in gebruik geweest.

In 1973 is het molenrestant door De Zaansche Molen aangekocht en in een tijdsbestek van vijf jaar tot complete oliemolen hersteld. Diverse onderdelen van de in 1964 verbrande oliemolen De Koperslager, zoals bovenas, roeden en wentelas, werden hiervoor gebruikt.
Eind 1975 was de molen draaivaardig; het oliewerk werd in de periode 1977-1979 voor het overgrote deel nieuw gemaakt en sindsdien wordt er ook veelvuldig olie geslagen.

De molen is op een voor en oliemolen gebruikelijke wijze ingericht met een voor- en naslag, beide met vuisters en stampers, en een koppel kantstenen. Verder staat nog een pletterij opgesteld, afkomstig uit de naburige molen De Os.
Op de zolder van deze molen bevind zich een harenmakerij: veel haren die in gebruik zijn bij de huidige oliemolens zijn hiervan afkomstig.

Beide in 1975 gestoken Potroeden hadden vóór deze molen nog in drie andere molens gezeten, vermoedelijk is dat een record. Helaas werd dat op 24 maart 2009 voltooide tijd, omdat zij die dag moesten worden vervangen: zij waren 'op'. Er werden nieuwe gelaste exemplaren gestoken.
Aanvullingen
Uniek aan deze molen:
De enige Zaanse oliemolen die nog oliekelders heeft.
Trivia:
Bij De Bonte Hen worden diverse olieproducten verkocht, zoals lijnolie en ook, voor de aardigheid, lijnkoeken. Op een dag kocht een toerist zo'n lijnkoek. Hij was nog maar amper vertrokken of keerde alweer terug met de mededeling: "Die speculaas is niet te eten!".
Overige foto's

© Foto: Matthieu Hoogduin (9-4-2011).

© Foto: Rob Pols (19-7-2005).

© Foto: Abel van Loenen (10-11-2012).

© Foto's: Abel van Loenen (16-3-2013).

© Foto: Piet Glasbergen (13-2-2013).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: maandag 21 april 2014 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Bonte Hen, Zaandam home vorige pagina