Nederlandse Molendatabase
Zaandam, Noord-Holland
|
© Foto: Frits Kruishaar (1-8-2009). |
Constructie
| Romp | Grenen achtkant, gedekt met riet, op achtkante houten onderbouw met aangebouwde schuur | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kap | Gedekt met riet | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Vlucht | 22,90 / 23,05 m. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenvorm | Oud-Hollands | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekverbeteringen | Deze molen heeft nooit een wiekverbetering gekregen. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenkruis |
Bovenas |
Kruiwerk |
44 ijzeren rollen; kruihaspel |
Vang |
Vaste stutvang uit drie stukken; vangbalk met duim; vangstok, trekvang, pal |
Inrichting |
Eén koppel kantstenen, voor- en naslag; pletterij |
Overbrengingen |
Bovenwiel 53 kammen |
Bovenbonkelaar 34 kammen, steek 13,0 cm. Steenschijfloop 15 staven Steenwiel 72 kammen, steek 13,0 cm. Onderbonkelaar 25 kammen Wentelwiel 54 kammen, steek 12,0 cm. Kranswiel voorslag 40 kammen Overwerker 37 kammen Roerwiel 15 kammen Kranswiel naslag 40 kammen Overwerker 37 kammen Roerwiel 12 kammen Overbrengingsverhouding kantstenen 3,08 : 1 Overbrengingsverhouding wentelas 1 : 0,72 Hoogte |
van de stelling: 5,00 m. |
Molenmaker |
Fa. C.W. Fray, Westzaan (1975) |
Versiering
Sinds ca. 2004 boven de ingang een bord met daarop de afbeelding van een bonte kip en daaronder het rijmpje:
De Bonte Hen Zaagt eerst een blok slaat daarna olie en gaat dan op stok 1693 1975 Verwijzingen
Geschiedenis
Molen De Bonte Hen is een in 1975 gebouwde, als oliemolen ingerichte achtkante bovenkruier met stelling. Hij is herbouwd op de plaats waar van ca. 1693 tot 1935 een soortgelijke molen van dezelfde naam stond. In dat laatste jaar werd die, op de onderbouw en de schuur na, gesloopt. Onderachtkant en schuur zijn daarna jarenlang als opslagplaats in gebruik geweest.
In 1973 is het molenrestant door De Zaansche Molen aangekocht en in een tijdsbestek van vijf jaar tot complete oliemolen hersteld. Diverse onderdelen van de in 1964 verbrande oliemolen De Koperslager, zoals bovenas, roeden en wentelas, werden hiervoor gebruikt. Eind 1975 kon de molen draaien; het oliewerk is in de periode 1977-1979 voor het overgrote deel nieuw gemaakt. De molen is op een voor en oliemolen gebruikelijke wijze ingericht met een voor- en naslag, beide met vuisters en stampers, en een koppel kantstenen. Verder staat nog een pletterij opgesteld, afkomstig uit de naburige molen De Os. Op de zolder van deze molen bevind zich een harenmakerij: veel haren die in gebruik zijn bij de huidige oliemolens zijn hiervan afkomstig. Beide in 1975 gestoken Potroeden hadden voor deze molen nog in drie andere molens gezeten, vermoedelijk is dat een record. Helaas werd dat op 24 maart 2009 voltooide tijd, omdat die roeden toen werden vervangen. Zij waren gewoon 'op'; er werden nieuwe gelaste exemplaren gestoken. Aanvullingen
Uniek aan deze molen:
De enige Zaanse oliemolen die nog oliekelders heeft. Trivia:
Bij De Bonte Hen worden diverse olieproducten verkocht, zoals lijnolie en ook, voor de aardigheid, lijnkoeken, Op een dag kocht een toerist zo'n lijnkoek. Hij was nog maar amper vertrokken of keerde alweer terug met de mededeling: "Die speculaas is niet te eten!". 
©
Foto: Matthieu Hoogduin (9-4-2011).
.jpg)
©
Foto: Rob Pols (19-7-2005).
©
Foto: Abel van Loenen (10-11-2012).
©
Foto's: Abel van Loenen (16-3-2013).
©
Foto: Piet Glasbergen (13-2-2013).
Draag zelf bij
|
