Nederlandse Molendatabase  
Wijdenes, Noord-Holland
Database nr. 744
Inventaris nr. NH036
Naam De Stofmolen
Bouwjaar 1911
Type Stellingmolen
Kenmerken Achtkante Molen
Functie Korenmolen
Ligging Molenweg 1
1608 EC Wijdenes
Rijksdriehoek X: 140193 Y: 517129
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Drechterland
Kadaster Gemeente Venhuizen, sectie C, nr. 348
Monumentennummer 37150
Landsch. waarde Groot maar wordt beperkt door beplantingen
Eigenaar Gemeente Venhuizen
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Vh. het malen van graan, thans buiten bedrijf
Molenaar F.J. Kalf
Telefoon 0229-501230
Bezoekmogelijkheid Op afspraak

© Foto: Anuschka Ilsink (03-04-2010)   
Constructie
Romp Grenen achtkant, gedekt met riet, op stenen onderbouw
Kap Gedekt met riet
Vlucht 22,70 / 22,85 m.
Wiekenvorm Oudhollands
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0404buiten19811981aanw.22.85 m.
klik voor meer info Derckx0405binnen19811981aanw.22.70 m.
klik voor meer info Pot2336buiten19151915?198122.94 m.
klik voor meer info Pot2337binnen19151915?198122.86 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje067318701911aanw.-
Kruiwerk 42 ijzeren rollen; kruirad
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok
Inrichting En koppel 17der en n koppel 16der kunststenen (op halfzolder); twee regulateurs; koekenbreker; kammenluiwerk.
Op de begane grond een elektrisch aangedreven graanschoner. Op de eerste zolder een buil, mengketel en pletter (elektrisch aangedreven).
Overbrengingen Bovenwiel 67 kammen
Bovenschijfloop 34 staven, steek 12,0 cm.
Spoorwiel 86 kammen
Steenschijflopen 24 staven, steek 10,7 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 7,06
Hoogte van de stelling: 6,70 m.
Molenmaker Fa. de Boer, Zaandam (1911)
Versiering
Marmeren gedenkplaat met
"GEDENKSTEEN AAN DE HERNIEUWING ANNO 1911. HET BESTUUR JN KOOL KZ VOORZ. A.GROOT. SECR. P.HOUTEN JB KLERK A.MANTEL M.BAKKER GZ C.DUIN".

Tweede gedenkplaat met de tekst:
"GEDENKSTEEN RESTAURATIE ANNO 2005 IN OPDRACHT VAN HET GEMEENTE BESTUUR VAN VENHUIZEN UITGEVOERD
DOOR DE FA POLAND en Zn OTERLEEK".
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 05153
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger De Stofmolen, Wijdenes
Afkomstig uit Het Vette Schaap, Zaandijk
Geschiedenis
Al op een in 1680 uitgegeven kaart staat op deze plaats een korenmolen aangegeven. Tot 1911 stond hier een kleine, vermoedelijk 17de eeuwse achtkante bovenkruier. In 1911 werd de molen vervangen door de uit Zaandijk afkomstige oliemolen Het Vette Schaap.
De afbraak te Zaandijk vond plaats in april 1911: voor f 2000,- verkocht Jacobus Honig Cz. de molen aan de bekende molenslopersfirma Gebr. De Boer te Oostzaan. Hierna werden de onderdelen per schip naar Hoorn en vandaar naar Wijdenes gebracht. De nieuwe molen werd vlak naast de oude Stofmolen gebouwd, zodat deze gedurende de bouw in bedrijf kon blijven. Toen de herbouw door dorpstimmerman Groot en de mannen van de firma De Boer was voltooid, had het hele werk ca. f 11.000,- gekost.
In 1924 is tegen het onderachtkant een stenen aanbouw gemaakt voor een mechanische maalderij. Niettemin bleef de windmolen als maalwerktuig in bedrijf tot 1951.
In dat jaar werd het maalbedrijf opgeheven, waarna de voormalige gemeente Wijdenes de molen aankocht en de bovenverdieping van de stenen aanbouw in gebruik nam als vergaderzaal. Nadien werd hierin de beroemde kantklosschool van Wijdenes gevestigd.
Sinds 1970 wordt de molen weer met enige regelmaat in werking gesteld en later ook weer maalvaardig gemaakt, waarna er op vrijwillige basis ook soms weer werd gemalen.

Aan het eind van de 20ste eeuw werd duidelijk dat deze molen aan een zeer grondige herstelbeurt toe was; in september 2001 volgde stilzetting.
In 2004 werd met de restauratie begonnen: de gemetselde onderbouw bleek dermate slecht dat deze geheel moest worden vernieuwd. Het bovenachtkant bleef al die tijd, zwaar onderstut en zonder roeden, op zijn plaats. Kap, staart en stelling werden eveneens geheel of grotendeels vernieuwd. Op 24 augustus 2005 werden de roeden weer gestoken. Niet lang daarna was de molen weer maalvaardig.

Constructie

Het berookte grenen achtkant van deze voormalige oliemolen is geplaatst op een ca. 6,6 m. hoge stenen onderbouw. Merkwaardigerwijs ligt de stelling hier 0,6 m. boven de bovenkant van de stenen onderbouw. Hij is vanaf de lager gelegen maalzolder slechts via een trapje te betreden. Vermoedelijk lag de stelling toen de molen nog in Zaandijk stond 0,6 m lager en was de vlucht toen iets groter.
In tegenstelling tot wat gebruikelijk is, zijn in het bovenachtkant per veld drie in elkaar gewerkte veldkruisen aanwezig.
Bij de verbouwing tot korenmolen is de oorspronkelijke indeling gewijzigd door het aanbrengen van een tussenvloer op de lege zolder. Onder deze vloer bevinden zich het spoorwiel en de beide steenschijflopen.
Evenals bij de korenmolen te Bovenkarspel staat ook hier de koningspil op een verschuifbare wervelbalk. Het spoorwiel moet een vermaakt steenwiel zijn, waarschijnlijk afkomstig uit Het Vette Schaap evenals het grootste deel van het verdere gaande werk. De bovenschijfloop dateert vermoedelijk van 1911.
Aanvullingen
Over de naam:
De voorganger van de huidige molen werd al "Stofmolen" genoemd. Volgens overlevering zou de bouw daarvan geheel bekostigd zijn met stuivertjes. Daarom schijnt de molen vroeger 'stuivertjesmolen' te zijn genoemd, wat later 'stofmolen' is geworden.

© Foto: Rob Pols (28-02-2008).

© Foto: Rob Pols (28-02-2008).

© Foto: ? (verzameling Rob Pols).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: maandag 30 augustus 2010

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Stofmolen, Wijdenes home vorige pagina