Nederlandse Molendatabase
Waarland, Noord-Holland
Database nr. 735
Inventaris nr. NH028
Ten-Bruggencatenr. 00357
Naam Poldermolen Waarland
Bouwjaar 1571<
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante Binnenkruier
Functie Poldermolen
Ligging Hoebelaan 9
1738 BR Waarland
Rijksdriehoek X: 117162 Y: 526514
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Schagen
Kadaster Gemeente Harenkarspel, sectie K, nr. 422
Monumentennummer 20309
Landsch. waarde Deze wordt beperkt door omringende beplantingen
Eigenaar Stichting De Westfriese Molens
Bedrijfsvaardigheid Draaivaardig
Bestemming Vh. bemalen van de polder Waarland, thans buiten bedrijf
Molenaar Harry Bus
Telefoon 06-28918309
Bezoekmogelijkheid Van 1 mei tot 1 oktober: iedere zondagmiddag.

Foto: C.A.M. Bien (24-10-2010).
Constructie
Romp Eiken achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geteerde gepotdekselde planken
Kap Gedekt met riet
Vlucht 25,20 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Van 1935 tot 1966 had deze molen op beide roeden het systeem-Dekker. Dat is daarna weer teruggerestaureerd naar Oud-Hollands.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Pot?binnen??200725.55 m.
klik voor meer info Pot?buiten??200125.55 m.
klik voor meer info Vaags0154binnen20072007aanw.25.40 m.
klik voor meer info Vaags0051buiten20012001aanw.25.20 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Enthoven & Co, L.I.052218691869?aanw.-
Kruiwerk 71 houten rollen; binnenkruirad
Vang Vaste Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met duim; vangstok; pal (ijzer)
Inrichting Voorheen vijzel Ø 1.90 m.; woning in de molen
Overbrengingen Bovenwiel 61 kammen, steek 13 cm.
Verder geen gaandewerk meer aanwezig.

N.B. Koningspil en bovenschijf van deze molen bevinden zich thans in de Grote Molen te Schellinkhout.
Versiering
Zeer eenvoudige baard, geheel geteerd, zonder opschrift.
Verwijzingen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
De polder Waarland (363 ha) behoorde vanouds tot het zogenaamde oude land (een polder; geen droogmakerij) en werd vóór de droogmaking van de omringende meren in de eerste helft van de 17de eeuw aan bijna alle zijden omringd door de Geestmerambachtsboezem.
Waarschijnlijk is de windbemaling hier tegen het midden van de 16de eeuw ingevoerd. Op een van omstreeks 1571 daterende kaart staat op deze plaats een binnenkruier aangegeven met daarbij de aantekening: Waertmolen. De uit 1575 daterende kaart van Beeldsnijder laat de molen ook overtuigend zien. Geconcludeerd moet worden, dat dit één van de oudste nog bestaande molens van Noord-Holland is.

De oorspronkelijk met een scheprad uitgeruste molen is tussen de jaren 1819 en 1863 vervijzeld. In 1877 is naast de molen een stoomvijzelgemaal gebouwd ter ondersteuning van de bemaling.

In 1935 werden Dekkerwieken aangebracht, die bij een herstelbeurt in 1966 weer door Oudhollands werden vervangen. Als gevolg van een ruilverkaveling was de molen toen allang buiten bedrijf. In 1949 werd deze polder namelijk, tezamen met de naburige Slootgaardpolder,  Schaapskuilpolder, Speketerspolder en de polder de Koog- en Bleekmeer samengevoegd tot het nieuwe Waterschap Waarland, waarvoor twee nieuwe gemalen werden gebouwd.
Als gevolg van de ruilverkaveling is de waterstaatkundige situatie in dit gebied sterk gewijzigd. De voorboezem en de vroegere poldersloten zijn verdwenen, terwijl het polderpeil sterk is verlaagd. De molen is zijn oorspronkelijke omgeving dus geheel kwijt en deels ingegroeid geraakt.
Na de buitenbedrijfsstelling zijn vijzel, vijzelwiel en onderbonkelaar verwijderd, waarna de molen uitsluitend nog als woning dienst ging doen. Koningspil en bovenschijfloop werden pas in 1973 weggehaald, om later een plaats te krijgen in de Grote Molen te Schellinkhout.

Constructie

Het eiken achtkant staat op merendeels op het hart van de molen gerichte penanten en heeft een boventafelement met blokkeelconstructie.
Opvallend is dat de beide bintlagen bestaan uit legeringsbinten die ter plaatse vrij van elkaar liggen. Die van de onderste bintlaag zijn ter verstijving van het geheel met vulstukken en bouten aan elkaar verbonden.
Merkwaardig is ook dat in een van de velden van het achtkant slechts een groot veldkruis aanwezig is, in plaats van twee, zoals in de overige velden. In alle velden is daarnaast ter verstijving nog een groot extra veldkruis aangebracht.

Eén zaak heeft alle veranderingen overleefd: de woonruimte in deze molen bleef in opvallend originele staat bewaard.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen is vernoemd naar de polder die hij kon bemalen.
Overige foto's

© Foto's: Rob Pols (21-11-2009).

© Foto omstreeks 1950, collectie Fred Overvliet.

© Datum onbekend, de molen nog met het Dekkersysteem.
Foto: ingezonden door Arie Hoek.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zondag 29 juni 2014 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Poldermolen Waarland, Waarland home vorige pagina