Nederlandse Molendatabase  
Waarland, Noord-Holland
Algemeen
Database nr. 735
Inventaris nr. NH028
Naam Poldermolen Waarland
Bouwjaar 1590
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante Binnenkruier
Functie Poldermolen
Ligging Hoebelaan 9
1738 BR Waarland
Rijksdriehoek X: 117162 Y: 526514
toon op kaart
Gemeente Harenkarspel
Kadaster Gemeente Harenkarspel, sectie K, nr. 422
Monumentennummer 20309
Landsch. waarde Deze wordt beperkt door omringende beplantingen
Eigenaar Gemeente Harenkarspel
Bedrijfsvaardigheid Draaivaardig
Bestemming Bemalen van de polder Waarland tot 1949; daarna buiten bedrijf
Molenaar Harry Bus
Telefoon 06-28918309
Omwentelingen 2005: 54.861
2006: 62.437
Bezoekmogelijkheid 1-05 tot 1-10: iedere zondagmiddag

Foto: W. Jans (15-07-2001).   
Constructie
Romp Eiken achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geteerde gepotdekselde planken
Kap Gedekt met riet
Vlucht 25,20 m.
Wiekenvorm Oudhollands
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags0154binnen2007--25.40 m.
klik voor meer info Vaags0051buiten20012001-25.20 m.
klik voor meer info Pot --binnen....--25.55 m.
klik voor meer info Pot --buiten....--25.55 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Enthoven & Co, L.I.05221869---
Kruiwerk 71 houten rollen; binnenkruirad
Vang Vaste Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met duim; vangstok; pal (ijzer)
Inrichting Voorheen vijzel Ø 1.90 m.; woning in de molen
Overbrengingen Bovenwiel 61 kammen, steek 13 cm.
Verder geen gaandewerk meer aanwezig.

N.B. Koningspil en bovenschijf van deze molen bevinden zich thans in de Grote Molen te Schellinkhout.
Geschiedenis
De molen van de voormalige polder Waarland is een waarschijnlijk eind 16de of begin 17de eeuw gebouwde achtkante binnenkruier. Hij bemaalde de 363 ha grote polder op de Geestmerambachts- of Raaksmaatsboezem.

De polder Waarland beboorde vanouds tot het zogenaamde oude land en werd voor de droogmaking van de omringende meren in de eerste helft van de 17de eeuw, bijna aan alle zijden omringd door de Geestmerambachtsboezem.
Waarschijnlijk is de windbemaling hier tegen het midden van de 16de eeuw ingevoerd. Op een van omstreeks 1571 daterende kaart staat op deze plaats een binnenkruier aangegeven met daarbij de aantekening: Waertmolen. De oorspronkelijk met een scheprad uitgeruste molen is tussen de jaren 1819 en 1863 vervijzeld. In 1877 is naast de molen een stoomvijzelgemaal gebouwd ter ondersteuning van de bemaling.
De molen is in 1949 als gevolg van een ruilverkaveling buiten bedrijf gekomen. De polder is toen met de naburige Slootgaardpolder, de Schaapskuilpolder, de Speketerspolder en de polder de Koog- en Bleekmeer samengevoegd tot het nieuwe Waterschap Waarland, waarvoor twee nieuwe gemalen zijn gebouwd. Na de buitenbedrijfsstelling zijn vijzel, vijzelwiel en onderbonkelaar verwijderd. De spil en de bovenschijfloop zijn in 1973 weggehaald en later geplaatst in de Grote Molen te Schellinkhout. De in 1965 door de gemeente aangekochte molen is in 1966 gerestaureerd en wordt zo af en toe eens in werking gesteld.
Als gevolg van de ruilverkaveling is de waterstaatkundige situatie in dit gebied sterk gewijzigd. De voorboezem en de vroegere poldersloten zijn verdwenen, terwijl het polderpeil sterk is verlaagd. De molen is zijn oorspronkelijke omgeving geheel kwijt en ingegroeid geraakt.

Constructie
Het eiken achtkant staat op merendeels op het hart van de molen gerichte penanten en heeft een boventafelement met blokkeelconstructie.
Opvallend is dat de beide bintlagen bestaan uit legeringsbinten die ter plaatse vrij van elkaar liggen. Die van de onderste bintlaag zijn ter verstijving van het geheel met vulstukken en bouten aan elkaar verbonden.
Merkwaardig is ook dat in een van de velden van het achtkant slechts een groot veldkruis aanwezig is, in plaats van twee, zoals in de overige velden. In alle velden is daarnaast ter verstijving nog een groot extra veldkruis aangebracht.
In 1935 is de molen voorzien van Dekkerwieken, die bij de restauratie in 1966 weer door het huidige wieksysteem zijn vervangen.
Het oude interieur van de woonruimte is in vrij oorspronkelijke staat bewaard gebleven.


© Foto: Annelies van der Lee (02-05-2008).

© Foto omstreeks 1950, Fred Overvliet.

Laatst bijgewerkt: dinsdag 23 juni 2009


bovenzijde Colofon en copyrights    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Poldermolen Waarland, Waarland home vorige pagina