Versiering

Zeer eenvoudige baard, geheel geteerd, zonder opschrift.

Verwijzingen

Ten-Bruggencatenr.	00357
allemolens.nl	zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie

Geschiedenis

De polder Waarland (363 ha) behoorde vanouds tot het zogenaamde oude land (een polder; geen droogmakerij) en werd vóór de droogmaking van de omringende meren in de eerste helft van de 17de eeuw aan bijna alle zijden omringd door de Geestmerambachtsboezem.
Waarschijnlijk is de windbemaling hier tegen het midden van de 16de eeuw ingevoerd. Op een van omstreeks 1571 daterende kaart staat op deze plaats een binnenkruier aangegeven met daarbij de aantekening: Waertmolen. De uit 1575 daterende kaart van Beeldsnijder laat de molen ook overtuigend zien. Geconcludeerd moet worden, dat dit één van de oudste nog bestaande molens van Noord-Holland is.

De oorspronkelijk met een scheprad uitgeruste molen is tussen de jaren 1819 en 1863 vervijzeld. In 1877 is naast de molen een stoomvijzelgemaal gebouwd ter ondersteuning van de bemaling.

In 1935 werden Dekkerwieken aangebracht, die bij een herstelbeurt in 1966 weer door Oudhollands zijn vervangen. Op dat moment was de molen allang buiten bedrijf: als gevolg van een ruilverkaveling gebeurde dat in 1949. De polder werd in dat jaar, tezamen met de naburige Slootgaardpolder,  Schaapskuilpolder, Speketerspolder en de polder de Koog- en Bleekmeer samengevoegd tot het nieuwe Waterschap Waarland, waarvoor twee nieuwe gemalen zijn gebouwd.
Na de buitenbedrijfsstelling zijn vijzel, vijzelwiel en onderbonkelaar verwijderd, waarna de molen uitsluitend nog als woning dienst ging doen. Koningspil en bovenschijfloop werden in 1973 weggehaald en kregen later een plaats in de Grote Molen te Schellinkhout.

Als gevolg van de ruilverkaveling is de waterstaatkundige situatie in dit gebied sterk gewijzigd. De voorboezem en de vroegere poldersloten zijn verdwenen, terwijl het polderpeil sterk is verlaagd. De molen is zijn oorspronkelijke omgeving dus geheel kwijt en deels ingegroeid geraakt.

Constructie
Het eiken achtkant staat op merendeels op het hart van de molen gerichte penanten en heeft een boventafelement met blokkeelconstructie.
Opvallend is dat de beide bintlagen bestaan uit legeringsbinten die ter plaatse vrij van elkaar liggen. Die van de onderste bintlaag zijn ter verstijving van het geheel met vulstukken en bouten aan elkaar verbonden.
Merkwaardig is ook dat in een van de velden van het achtkant slechts een groot veldkruis aanwezig is, in plaats van twee, zoals in de overige velden. In alle velden is daarnaast ter verstijving nog een groot extra veldkruis aangebracht.
Het oude interieur van de woonruimte is in vrij oorspronkelijke staat bewaard gebleven.

Aanvullingen

Over de naam:
Deze molen is vernoemd naar de polder die hij kon bemalen.

---

Laatst bijgewerkt:	maandag 29 april 2013 | Foto