Nederlandse Molendatabase
Uitgeest, Noord-Holland
732
De Kat
1973 (1842)
Grondzeiler
Achtkante molen
Poldermolen
Limmerweg 2
1911 BS Uitgeest
X: 109396 Y: 505291
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Uitgeest
Gemeente Uitgeest, sectie B, nr. 5450
Stichting Uitgeester & Akersloter Molens
Maalvaardig
Bemalen van de polder De Zien, thans op vrijwillige basis
G. de Vries / P. Schoffelmeer
0251-312166
In principe iedere zaterdag en op afspraak
Deze wordt sterk beperkt door allerhande woningen en industriële bebouwing in de omgeving.
NH096
10672
35853
Constructie
Grenen achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geverfde gepotdekselde planken.
Gedekt met riet
25,44 m.
Oud-Hollands
Deze molen heeft bij de herbouw in 1973 geen wiekverbetering gekregen.
De verbrande voorganger had op de buitenroede het systeem-Fauël (fokwieken).
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Hoogovens 0001 buiten 1973 1973 buiten 2001 25.40
klik voor meer info Hoogovens 0002 binnen 1973 1973 binnen 2001 25.40
klik voor meer info Straathof 0170 binnen 2002 2002 binnen aanw. 25.44
klik voor meer info Straathof 0171 buiten 2002 2002 buiten aanw. 25.44
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info NSBM Fyenoord g.n. 1846 1973 aanw.
Engels met 31 rollen; kruirad
Losse Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel; pal
Stalen vijzel Ø 1,58 m.
Geen woning in de molen
Bovenwiel 63 kammen
Bovenschijfloop 31 staven, steek 12,0 cm.
Onderbonkelaar 41 kammen
Vijzelwiel 40 kammen, steek 10,5 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 2,08
Fa. Poland, Heerhugowaard (1973)
Eenvoudige baard, donkergroen geverfd met wit afgebiesde krullen, en de jaartallen '1567' '1889' en daaronder '19 73'

Op de windpeluw in grote letters de naam 'De Kat'

Fraai achterkeuvelens in 'Alblasserwaardse' stijl.
Verwijzingen
Geschiedenis
De eerste molen op deze plaats werd zeer waarschijnlijk gebouwd in 1567. Deze molen, die in 1864 nog met een scheprad was uitgerust, brandde in 1889 af en werd vervolgens door de bekende Zaanse molenbouwers Gebr. Vredenduin als vijzelmolen herbouwd. In 1962 werd in de molen een elektrische hulpaandrijving geplaatst.
Als gevolg van onvoorzichtigheid met vuur tijdens rietdekwerkzaamheden raakte de molen op 7 september 1971 in brand. Hoewel de molen de brand staande overleefde meende de brandweer evenwel de molen omver te moeten trekken, hetgeen tenslotte met veel moeite 'slaagde'. Als gevolg hiervan gingen ook as en roeden verloren. De brandweer was voordat zij bij de brandende molen arriveerde ook al afgegaan, door met één van de auto's vlakbij de molen de sloot in te rijden.

Het meteen na de brand opgerichte 'Actiecomité Herbouw Molen de Kat' slaagde erin, op deze plek weer een molen te laten verschijnen. In 1973 verrees een molen die oorspronkelijk in 1842 te Alblasserdam op de scheepswerf J. Smit en Co. was gebouwd als houtzaagmolen „Ons Genoegen". Vanwege algehele vernieuwing van de werf werd deze in 1952 afgebroken en aan de gemeente Haarlem geschonken om te worden opgebouwd op de plaats van de daar in 1932 afgebrande molen „De Adriaan". Deze plannen kwamen echter niet tot uitvoering en na jaren gedemonteerd opgeslagen te zijn geweest, werd hij door de gemeente Haarlem aan de Stichting Uitgeester Molens ter beschikking gesteld voor herbouw in Uitgeest.
De herbouw werd verricht door de fa. Poland uit Heerhugowaard. Op 15 december 1973 werd de vang gelicht van een fraaie slanke molen, groots en maalvaardig, maar totaal niet lijkend op zijn veel kleinere voorganger.

Constructie
De huidige molen is opgetrokken op de penanten van de afgebrande voorganger. Het achtkant is grotendeels gemaakt van grenenhout. Op diverse plaatsen is goed te zien dat de molen werkte voor een scheepswerf: veel onderdelen zijn van metaal, zoals de windpeluw en de meeste delen van het staartwerk. Ook bovenwiel en dito schijfloop (met ijzeren staven) zijn afkomstig van de zaagmolen. Onderbonkelaar en vijzelwiel komen nog van de verbrande voorganger.
Tot 1983 bestond het kruiwerk uit acht bronzen neuten op een rail, eveneens nog authentiek en zelfs uniek maar ook onbruikbaar: de molen gold als 'niet te kruien'. Sindsdien zit er een Engels kruiwerk.

Op 29 mei 2001 brak geheel onverwacht een roede. De oorzaak was toe te schrijven aan een constructiefout. Op 21 juni 2002 kreeg de molen twee nieuwe roeden (ook de niet-gebroken roede vertoonde lasfouten en werd afgekeurd).

In tegenstelling tot de voorganger wordt de huidige molen niet bewoond; enige jaren na de herbouw is naast de molen een hut neergezet, die als molenaarsverblijf dienst doet.
Aanvullingen

Deze molen wordt al zeer lang 'De Kat' genoemd en dat paste redelijk goed bij buurmolen 'De Dog'. Evenwel stond op de windpeluw van de voorganger altijd 'De Zien' vermeld, de naam van de polder die de molen bemaalt.
Overige foto's
De Kat, Uitgeest, Foto's: Ans de Goede-Stam (2-1-2010).
© Foto's: Ans de Goede-Stam (2-1-2010).
De Kat, Uitgeest, Foto's: Piet Glasbergen (11-11-2014).
© Foto's: Piet Glasbergen (11-11-2014).
De Kat, Uitgeest, Het kruirad dat na de brand weer werd gebruikt.  Foto: Rob Pols (10-10-2004).
© Het kruirad dat na de brand weer werd gebruikt.
Foto: Rob Pols (10-10-2004).
De Kat, Uitgeest, Links De Kat, rechts De Dog.  Foto: Piet Glasbergen (11-11-2014).
© Links De Kat, rechts De Dog.
Foto: Piet Glasbergen (11-11-2014).
De Kat, Uitgeest, De steeds oprukkende bebouwing maakt de omgeving er niet mooier op!  Foto: Piet Glasbergen (11-11-2014).
© De steeds oprukkende bebouwing maakt de omgeving er niet mooier op!
Foto: Piet Glasbergen (11-11-2014).

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
Draag zelf bij
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Kat, Uitgeest home vorige pagina