Nederlandse Molendatabase
Uitgeest, Noord-Holland
Database nr. 732
Inventaris nr. NH096
Ten-Bruggencatenr. 10672
Naam De Kat / De Zien
Bouwjaar 1973
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante Molen
Functie Poldermolen
Ligging Limmerweg 2
1911 BS Uitgeest
Rijksdriehoek X: 109396 Y: 505291
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Uitgeest
Kadaster Gemeente Uitgeest, sectie B, nr. 5450
Monumentennummer 35853
Landsch. waarde Deze wordt sterk beperkt door allerhande woningen en industriële bebouwing in de omgeving.
Eigenaar Stichting Uitgeester & Akersloter Molens
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Bemalen van de polder De Zien, thans op vrijwillige basis
Molenaar G. de Vries
Telefoon 0251-312166
Bezoekmogelijkheid In principe iedere zaterdag en op afspraak

© Foto: Frits Kruishaar (22-5-2010).
Constructie
Romp Grenen achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geverfde gepotdekselde planken.
Kap Gedekt met riet
Vlucht 25,44 m.
Wiekenvorm Oudhollands
Wiekverbeteringen Deze molen heeft bij de (her)bouw in 1973 geen wiekverbetering gekregen.
De verbrande voorganger had op de buitenroede het systeem-Fauël (fokwieken).
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Straathof0170binnen20022002aanw.25.44 m.
klik voor meer info Straathof0171buiten20022002aanw.25.44 m.
klik voor meer info Hoogovens0001buiten19731973200125.40 m.
klik voor meer info Hoogovens0002binnen19731973200125.40 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info NSBM Fyenoordg.n.18461973aanw.-
Kruiwerk Engels met 31 rollen; kruirad
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel; pal
Inrichting Stalen vijzel Ø 1,58 m.
Geen woning in de molen
Overbrengingen Bovenwiel 63 kammen
Bovenschijfloop 31 staven, steek 12,0 cm.
Onderbonkelaar 41 kammen
Vijzelwiel 40 kammen, steek 10,5 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 2,08
Molenmaker Fa. Poland, Heerhugowaard (1973)
Versiering
Eenvoudige baard, donkergroen geverfd met wit afgebiesde krullen, en de jaartallen '1567' '1889' en daaronder '19 73'

Op de windpeluw in grote letters de naam 'De Kat'
Verwijzingen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Polder De Zien, De Kat, Uitgeest
Afkomstig uit Ons Genoegen, Alblasserdam
Geschiedenis
De eerste molen op deze plaats werd zeer waarschijnlijk gebouwd in 1567. De molen die in 1864 nog met een scheprad was uitgerust, brandde in 1889 af en werd door de bekende Zaanse molenbouwers Gebr. Vredenduin als vijzelmolen herbouwd. In 1962 werd in de molen een elektrische hulpaandrijving geplaatst.
Als gevolg van onvoorzichtigheid met vuur tijdens rietdekwerkzaamheden raakte de molen op 7 september 1971 in brand. Hoewel de molen de brand staande overleefde meende de brandweer toch de molen omver te moeten trekken. Als gevolg hiervan gingen ook as en roeden verloren.

Het meteen na de brand opgerichte 'Actiecomité Herbouw Molen de Kat' slaagde erin, op deze plek weer een molen te laten verschijnen, zij het een geheel andere dan de voorganger. In 1973 verrees een molen die oorspronkelijk in 1842 te Alblasserdam op de scheepswerf J. Smit en Co. was gebouwd als houtzaagmolen Ons Genoegen. Vanwege algehele vernieuwing van de werf werd deze in 1952 afgebroken en aan de gemeente Haarlem geschonken om te worden opgebouwd op de plaats van de daar in 1932 afgebrande molen De Adriaan. Deze plannen kwamen echter niet tot uitvoering en na jaren gedemonteerd opgeslagen te zijn geweest, werd hij door de gemeente Haarlem aan de Stichting Uitgeester Molens ter beschikking gesteld voor herbouw in Uitgeest. De herbouw werd verricht door de fa. Poland uit Heerhugowaard.

Constructie
De huidige molen is opgetrokken op de penanten van de afgebrande voorganger. Het achtkant is grotendeels gemaakt van grenenhout. Op diverse plaatsen is goed te zien dat de molen werkte voor een scheepswerf: veel onderdelen zijn van metaal, zoals de windpeluw en de meeste delen van het staartwerk.
Bovenwiel alsmede bovenschijfloop (met ijzeren staven) zijn afkomstig van de vroegere zaagmolen. Onderbonkelaar en vijzelwiel zijn nog van de verbrande voorganger.
Tot 1983 bestond het kruiwerk uit acht bronzen neuten op een rail. Dit werkte zeer zwaar: deze molen gold als 'niet te kruien'. In 1983 werd daarom een Engels kruiwerk aangebracht.

Op 29 mei 2001 brak geheel onverwacht van deze molen een roede. De oorzaak was toe te schrijven aan een constructiefout.
Op 21 juni 2002 werden twee nieuwe roeden gestoken (ook de niet-gebroken roede vertoonde lasfouten en werd afgekeurd).

In tegenstelling tot zijn voorganger wordt de huidige molen niet bewoond; enige jaren na de herbouw is naast de molen een hut neergezet, die als molenaarsverblijf dienst doet.
Overige foto's

© Foto's: Ans de Goede-Stam (2-1-2010).

© Foto's: Frits Kruishaar (22-5-2010).

© Het kruirad dat na de brand weer werd gebruikt.
Foto: Rob Pols (10-10-2004).

© De verbrande voorganger van de molen.
Foto: ingezonden door Arie Hoek.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: maandag 29 april 2013 | Foto

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Kat / De Zien, Uitgeest home vorige pagina