Nederlandse Molendatabase  
Uitgeest, Noord-Holland
Database nr. 730
Inventaris nr. NH095
Naam De Dog
Bouwjaar 1896
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante Molen
Functie Poldermolen
Ligging Geesterweg 22
1911 NB Uitgeest
Rijksdriehoek X: 109370 Y: 505628
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Uitgeest
Kadaster Gemeente Uitgeest, sectie B, nr. 8495
Monumentennummer 35854
Landsch. waarde Vrij groot maar is vanaf de zuidzijde sterk belemmerd door uitbreiding van Uitgeest
Eigenaar Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Bemalen van de Castricummerpolder, thans op vrijwillige basis
Molenaar Edwin Blok
Bezoekmogelijkheid Op afspraak

© Foto: Hessel de Vries (28-7-2006).   
Constructie
Romp Grenen achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geverfde gepotdekselde planken.
Kap Gedekt met riet
Vlucht 26,00 m.
Wiekenvorm Systeem-Faul met steekborden op beide roeden
Wiekverbeteringen Van 1943 tot 1964 had deze molen op beide roeden het systeem-Dekker; dat werd toen gewijzigd in het systeem-Faul (fokwieken) met steekborden.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags0314buiten20142014aanw.26.00 m.
klik voor meer info Vaags0315binnen20142014aanw.26.00 m.
klik voor meer info Derckx0462binnen19831983201326.00 m.
klik voor meer info Burgerg.n.buiten19641964201325.50 m.
klik voor meer info Pot2388binnen191619161983?25.80 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje118918781896aanw.-
Kruiwerk 73 houten rollen; kruirad
Vang Vaste Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met duim; vangstok; pal
Inrichting Vijzel (geklonken beschoeping op houten balk), 2,11m.
Geen woning in de molen
Overbrengingen Bovenwiel 47 kammen
Bovenbonkelaar 23 kammen, steek 16 cm.
Onderbonkelaar 45 kammen
Vijzelwiel 41 kammen, steek 12,0 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 2,24
Molenmaker Vredenduin, Zaandam (ontwerp, 1896)
Versiering
Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met de opschriften 'De Dog' en '1896'
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 00032
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Castricummer polder, De Dog voorganger, Uitgeest
Geschiedenis
De huidige molen De Dog is in 1896 gebouwd voor de bemaling van de 645 ha grote Castricummerpolder. De windbemaling van deze polder moet tussen 1544 en 1630 zijn ingevoerd: in dat laatste jaar stond hier reeds een achtkante molen. In 1893 werd ter versterking van de bemaling naast de molen een stoomvijzelgemaal gebouwd.

Op 6 december 1895 voltrok zich een ramp: tijdens hevig noodweer sloeg de bliksem in en brandde de molen af. Twee dochters van molenaar Klaas Ooijevaar kwamen hierbij om het leven. Bij ditzelfde noodweer sloeg ook de bliksem in bij de op korte afstand gelegen Dorregeestermolen; die brandde eveneens geheel af en ook daar kwam een molenaarsdochter om. Verder viel een voorbijganger van schrik dood neer.

In het daaropvolgende jaar is, naar ontwerp van de Zaanse molenmaker Vredenduin, de huidige molen gebouwd. Deze molen werd niet meer bewoond: er werd gelijktijdig een aparte molenaarswoning gebouwd. Aan te nemen is, dat dit is gebeurd vanwege de dodelijke slachtoffers in de wl bewoonde voorganger.

In 1942, nadat een (tweedehands) roede was gestoken, is de molen voorzien van Dekkerwieken. In 1964, toen de buiitenroede werd vervangen, kreeg de molen fokken. Om het (tamelijk kleine) bovenwiel zat oorspronkelijk een stutvang, maar deze toen door het aanbrengen van een buikstuk gewijzigd in een Vlaamse vang.

De vijzel heeft een houten balk met daarop geklonken ijzeren beschoeping. Deze constructie kwam vroeger meer voor, maar is in Noord-Holland verder niet meer in een molen aanwezig. De vijzel is bijzonder kort en tegelijk zeer breed en in staat om bij gunstige wind enorm veel water te verzetten. De Dog is nog regelmatig voor de bemaling in bedrijf.

In 2007 werd rond de molen fors gekapt en gesnoeid; zowel de windvang als de landschappelijke waarde zijn hierdoor verbeterd. Dat neemt niet weg dat vanuit zuidelijke richtingen de bebouwing van Uitgeest toch wel dicht bij de molen is komen te staan.

In het voorjaar van 2014 werden twee nieuwe gelaste roeden gestoken.
Aanvullingen
Over de naam:
De voorganger van de huidige molen werd in ieder geval al in 1864 'De Dog' of 'De Dogmolen' genoemd.

© Foto: Frits Kruishaar (22-5-2010).

© De Dog tijdelijk zonder wiekenkruis.
Foto's: Abel van Loenen (7-12-2013).

© Foto tussen 1942 en 1964 met het Dekkersysteem.
Foto: ingezonden door Arie Hoek.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: dinsdag 13 mei 2014 | Roede(n)

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Dog, Uitgeest home vorige pagina