Nederlandse Molendatabase
Stompetoren, Noord-Holland
|
Foto: Willem Jans (4-9-2005).
|
Constructie
| Romp | Eiken achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geteerde gepotdekselde planken | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kap | Gedekt met riet | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Vlucht | 25,00 m. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenvorm | Oud-Hollands | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekverbeteringen | Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenkruis |
Bovenas |
Kruiwerk |
56 houten rollen; binnenkruirad met 16 spaken |
Vang |
Vaste stutvang uit drie stukken; vangbalk met duim; vangstok; pal |
Inrichting |
Houten vijzel Ų 1,85 m.; woning in de molen |
Overbrengingen |
Bovenwiel 50 kammen |
Bovenschijfloop 24 staven, steek 16,8 cm. Onderbonkelaar 27 kammen Vijzelwiel 31 kammen, steek 16 cm. Overbrengingsverhouding 1 : 1,81 Verwijzingen
Geschiedenis
Deze molen werd in 1634 gebouwd als ondermolen van een driegang, die zich bevond tussen Oterleek en Rustenburg, maar kreeg al in 1635 zijn definitieve, huidige, locatie. De andere molens in de driegang kregen ook andere plaatsen.
Dit kwam vaak voor: bij droogmakerijen was het zaak, het meer zo snel mogelijk leeg te malen. Als eenmaal 'de bodem in zicht' was, werden vaak nog molens verplaatst naar diepere gedeelten. Recent onderzoek heeft aangetoond, dat bij de Schermer in de eerste jaren volop met molens is 'geschoven'. Deze molen bemaalde vanaf 1635 de 332 ha. grote polder E van de Schermer op de Noordervaart, die deel uitmaakt van de Schermerbinnenboezem. De molen werd in de tweede helft van de 19e eeuw vervijzeld en in 1929 buiten bedrijf gesteld. In de jaren erna is de molen als woning in gebruik gebleven en volgde in de loop van de jaren '70 van de 20ste eeuw het draaivaardig maken. In het voorjaar van 2002 werd bekend dat een subsidie is toegewezen door de Rijksdienst voor de Monumentenzorg en het VSB-fonds, bestemd voor het restaureren van alle 11 molens van de Schermer. Voor Poldermolen E betekende dit het volgende: een nieuwe houten vijzel, vijzelwiel, wachtdeur, kroosbrug, nieuwe buitenroede, vijf velden nieuw riet, windpeluw vervangen, een hek om de molen geplaatst en de waterlopen gerestaureerd. De vijzelkom is in verband met de verlaagde polderpeil verdiept zodat de vijzel goed in het water staat. Inmiddels is ook de verbinding naar de Noordervaart in ere hersteld, zodat de molen op de Schermer-binnenboezem kan uitmalen. De in april 2003 gestoken buitenroede verving een zeer oude Potroede, nr. 923 (ca. 1876) die waarschijnlijk van de Beemster afkomstig is geweest; in de Beemster hadden de roeden een andere, iets grovere, hekafstand dan in de Schermer. Deze oude roede wordt thans bewaard bij de museummolen. Aanvullingen
Over de naam:
De molen wordt aangeduid naar de polderafdeling die hij kan bemalen. Draag zelf bij
|
