Nederlandse Molendatabase
Spanbroek, Noord-Holland
Database nr. 725
Inventaris nr. NH044
Ten-Bruggencatenr. 00772
Naam De Westerveer
Bouwjaar 1873
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante Molen
Functie Poldermolen
Ligging Zomerdijk 18
1715 KJ Spanbroek
Rijksdriehoek X: 126046 Y: 522660
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Opmeer
Kadaster Gemeente Opmeer, sectie I, nr. 333
Monumentennummer 31781
Landsch. waarde Zeer groot
Eigenaar Stichting De Westfriese Molens
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen
2010: 123.021
2011: 114.033
2012: 16.931
Bestemming Bemalen van de polder Westerveer, thans op vrijwillige basis
Molenaar Coen Rood
Telefoon 06-53371405
Bezoekmogelijkheid Wanneer de Westfriese vlag in de mast hangt.

© Foto: Marcel Stroo (10-5-2008).
Constructie
Romp Grenen achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geteerde gepotdekselde planken.
Kap Gedekt met riet
Vlucht 17,00 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen In 1950 kreeg deze molen op de buitenroede het systeem-Fauël. Bij het vervangen van de roeden in 1994 is dit weer gewijzigd in Oud-Hollands.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Roodg.n.binnen19941994aanw.17.00 m.
klik voor meer info Roodg.n.buiten19941994aanw.17.00 m.
klik voor meer info Waasdorpg.n.buiten19501950?199417.00 m.
klik voor meer info Pot2177binnen19101910?199417.00 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Enthoven & Co, L.I.056918701900caanw.-
Kruiwerk 46 houten rollen; kruihaspel
Vang Vaste stutvang uit vier stukken; vangbalk met duim; vangstok; pal
Inrichting Houten vijzel, Ø 1,50 m.
Overbrengingen Bovenwiel 46 kammen
Bovenschijf 21 staven, steek 12,6 cm.
Onderbonkelaar 25 kammen
Vijzelwiel 30 kammen, steek 12,5 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 1,83
Molenmaker Willem Rus, Oude Niedorp (1873)
Versiering
Zeer eenvoudige baard, zwart geteerd, zonder opschrift

Op de windpeluw staat op een aparte plank 'Westerveer'.
Verwijzingen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
De molen van de polder Westerveer is een in 1873 gebouwde achtkante bovenkruier. Hij bemaalde de 181 ha. grote polder Westerveer als onderbemaling van het waterschap De Vier Noorder Koggen.

Nadat eerst in het begin van de 16e eeuw afzonderlijk enkele bemalingen tot stand waren gekomen, werd door alle belanghebbende partijen in dit gebied in 1537 een akkoord gesloten, waarbij besloten werd om het gehele ambacht onder een gemeenschappelijke bemaling te brengen.
Daar de landen in dit uitgestrekte gebied vanouds nogal ongelijk van hoogte waren, heeft dit in de loop der tijd tot veel problemen en twisten en tot afpolderingen met een eigen onderbemaling geleid. Zo ook bij de polder Westerveer die vanouds vrij laag en op vrij grote afstand van de molens en het gemaal van De Vier Noorder Koggen lag. Omdat er zelfs bij een gewone waterstand wateroverlast was, is men in 1873 ertoe overgegaan om deze lage landen van de rest van het waterschap af te scheiden.
Voor de bemaling ervan is toen de huidige vijzelmolen gebouwd. Het werk werd voor ƒ 6220,- aangenomen door molenmaker Willem Rus uit Oude Niedorp.

De polder werd totaan de laatste ruilverkaveling uitsluitend met windkracht bemalen, maar thans kan het water aflopen in de Westerkogge; daarmee is de laatste polder van Noord-Holland die alleen op windkracht werd drooggehouden, verleden tijd.

Sinds 2001 is de molen eigendom van de Stichting De Westfriese Molens.

Constructie
In het polderarchief bevindt zich een handgeschreven bouwbestek van deze molen, waarvan blijkbaar tijdens de bouw is afgeweken. Hij is niet, zoals bedoeld was als binnenkruier, maar als buitenkruier gebouwd. Ook is de vijzel wat kleiner gehouden en de overbrengingsverhouding in verband hiermee veranderd.
Het achtkant is gemaakt van grenenhout. De kap kruit op houten rollen, in een kuip zonder neuten. De bovenas is ouder dan 1873 en moet dus uit een andere molen afkomstig zijn. Hij moet hier omstreeks 1900 zijn aangebracht.
Deze kleine molen was tot kort voor 1908 bewoond.

Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen is vernoemd naar de polder die hij kan bemalen.
Uniek aan deze molen:
De polder Westerveer was de laatste polder van Noord-Holland die uitsluitend op windkracht werd bemalen.
Overige foto's

© Foto: Joop Vendrig (10-12-2002).

© De Westerveer in een grijs verleden. Op de foto zijn de volgende personen te zien: Cees Kuiper met zijn vrouw Eva Liefting en hun zoon Steef.
Foto: n.b. (archief Ruud van den Aakster).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: woensdag 5 november 2014 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Westerveer, Spanbroek home vorige pagina