Nederlandse Molendatabase
Spanbroek, Noord-Holland
725
De Westerveer
1873
Grondzeiler
Achtkante Molen
Poldermolen
Zomerdijk 18
1715 KJ Spanbroek
X: 126046 Y: 522660
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Opmeer
Gemeente Opmeer, sectie I, nr. 333
Stichting De Westfriese Molens
Maalvaardig

2012: 16.931
2011: 114.033
2010: 123.021
Bemalen van de polder Westerveer, thans op vrijwillige basis
Coen Rood
06-53371405
Wanneer de Westfriese vlag in de mast hangt.
Zeer groot
NH044
00772
31781
Constructie
Grenen achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geteerde gepotdekselde planken.
Gedekt met riet
17,00 m.
Oud-Hollands
In 1950 kreeg deze molen op de buitenroede het systeem-Fauël. Bij het vervangen van de roeden in 1994 is dit weer gewijzigd in Oud-Hollands.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Rood g.n. binnen 1994 1994 aanw. 17.00
klik voor meer info Rood g.n. buiten 1994 1994 aanw. 17.00
klik voor meer info Waasdorp g.n. buiten 1950 1950? 1994 17.00
klik voor meer info Pot 2177 binnen 1910 1910? 1994 17.00
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Enthoven & Co, L.I. 0569 1870 1900c aanw.
46 houten rollen; kruihaspel
Vaste stutvang uit vier stukken; vangbalk met duim; vangstok; pal
Houten vijzel, Ø 1,50 m.
Bovenwiel 46 kammen
Bovenschijf 21 staven, steek 12,6 cm.
Onderbonkelaar 25 kammen
Vijzelwiel 30 kammen, steek 12,5 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 1,83
Willem Rus, Oude Niedorp (1873)
Zeer eenvoudige baard, zwart geteerd, zonder opschrift

Op de windpeluw staat op een aparte plank 'Westerveer'.
Verwijzingen
Geschiedenis
De molen van de polder Westerveer is een in 1873 gebouwde achtkante bovenkruier. Hij bemaalde de 181 ha. grote polder Westerveer als onderbemaling van het waterschap De Vier Noorder Koggen.

Nadat eerst in het begin van de 16e eeuw afzonderlijk enkele bemalingen tot stand waren gekomen, werd door alle belanghebbende partijen in dit gebied in 1537 een akkoord gesloten, waarbij besloten werd om het gehele ambacht onder een gemeenschappelijke bemaling te brengen.
Daar de landen in dit uitgestrekte gebied vanouds nogal ongelijk van hoogte waren, heeft dit in de loop der tijd tot veel problemen en twisten en tot afpolderingen met een eigen onderbemaling geleid. Zo ook bij de polder Westerveer die vanouds vrij laag en op vrij grote afstand van de molens en het gemaal van De Vier Noorder Koggen lag. Omdat er zelfs bij een gewone waterstand wateroverlast was, is men in 1873 ertoe overgegaan om deze lage landen van de rest van het waterschap af te scheiden.
Voor de bemaling ervan is toen de huidige vijzelmolen gebouwd. Het werk werd voor ƒ 6220,- aangenomen door molenmaker Willem Rus uit Oude Niedorp.

De polder werd totaan de laatste ruilverkaveling uitsluitend met windkracht bemalen, maar thans kan het water aflopen in de Westerkogge; daarmee is de laatste polder van Noord-Holland die alleen op windkracht werd drooggehouden, verleden tijd.

Sinds 2001 is de molen eigendom van de Stichting De Westfriese Molens.

Constructie
In het polderarchief bevindt zich een handgeschreven bouwbestek van deze molen, waarvan blijkbaar tijdens de bouw is afgeweken. Hij is niet, zoals bedoeld was als binnenkruier, maar als buitenkruier gebouwd. Ook is de vijzel wat kleiner gehouden en de overbrengingsverhouding in verband hiermee veranderd.
Het achtkant is gemaakt van grenenhout. De kap kruit op houten rollen, in een kuip zonder neuten. De bovenas is ouder dan 1873 en moet dus uit een andere molen afkomstig zijn. Hij moet hier omstreeks 1900 zijn aangebracht.
Deze kleine molen was tot kort voor 1908 bewoond.

Aanvullingen

Deze molen is vernoemd naar de polder die hij kan bemalen.

De polder Westerveer was de laatste polder van Noord-Holland die uitsluitend op windkracht werd bemalen.
Overige foto's
De Westerveer, Spanbroek, Foto: Willem Jans (19-9-2009).
De Westerveer, Spanbroek, Foto: Joop Vendrig  (10-12-2002).
© Foto: Joop Vendrig (10-12-2002).
De Westerveer, Spanbroek, De Westerveer in een grijs verleden. Op de foto zijn de volgende personen te zien: Cees Kuiper met zijn vrouw Eva Liefting en hun zoon Steef.  Foto: n.b. (archief Ruud van den Aakster).
© De Westerveer in een grijs verleden. Op de foto zijn de volgende personen te zien: Cees Kuiper met zijn vrouw Eva Liefting en hun zoon Steef.
Foto: n.b. (archief Ruud van den Aakster).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: woensdag 5 november 2014 | Geschiedenis Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Westerveer, Spanbroek home vorige pagina