Nederlandse Molendatabase  
Sint Pancras, Noord-Holland
Database nr. 721
Inventaris nr. NH058
Naam Molen A
Bouwjaar 1663
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante Binnenkruier
Functie Poldermolen
Ligging Oosterdijk 1
1834 AB Sint Pancras
Rijksdriehoek X: 115208 Y: 519799
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Langedijk
Kadaster Gemeente Sint Pancras, sectie H, nr. 5
Monumentennummer 33665
Landsch. waarde Zeer groot maar wordt verminderd door beplantingen
Eigenaar Jac. Kriek
Bedrijfsvaardigheid Draaivaardig
Bestemming Vh. bemalen van afdeling A van de polder Geestmerambacht, thans buiten bedrijf; woning; te koop
Molenaar Jac. Kriek
Telefoon 072-564 2831
Bezoekmogelijkheid Te bezichtigen in overleg met de makelaar

© Foto: Marcel Stroo (10-5-2008).   
Constructie
Romp Eiken achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geverfde gepotdekselde planken.
Kap Gedekt met riet
Vlucht 26,30 m. (vh. 25,60 m.)
Wiekenvorm Systeem-Fauël op beide roeden
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0103buiten19731973aanw.26.30 m.
klik voor meer info Derckx0104binnen19731973aanw.26.30 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje053718681888c.aanw.-
Kruiwerk 69 ijzeren en houten rollen; binnenkruirad
Vang Losse Vlaamse blokvang mŽt stut uit vier stukken; vangbalk met duim; vangstok; pal (ijzer)
Inrichting Houten vijzel Ø 2,10 m.
Overbrengingen Bovenwiel 49 kammen, steek 17,2 cm.
Bovenschijfloop 23 staven
Onderbonkelaar 26 / 36 kammen, conisch
Vijzelwiel 35 kammen, conisch
Overbrengingsverhoudingen 1 : 1,58 resp. 1 : 2,19
Verwijzingen
Eigen website Molen A
Ten-Bruggencatenr. 00788
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis

Molen A van de polder Geestmerambacht is een in 1663 gebouwde achtkante binnenkruier.
Met nog 10 molens bemaalde hij de ca. 5560 ha grote polder op de Raaksmaatsboezem, thans op de Schermerboezem.

Molen A is de laatste molen die in deze polder voor de vergroting van de bemalingscapaciteit werd gebouwd. Het besluit deze molen bij Sint Pancras te bouwen hield verband met de lage ligging van de daar gelegen gronden in de Achtergeest, het gebied bezuiden de Twuijverweg, tussen de Oosterdijk en het dorp Sint Pancras.
Besloten werd om een deel ervan af te kaden tot een onderbemaling, de Beverkoog genaamd, en deze te laten bemalen door de nieuwe molen. Deze kreeg zodoende een dubbelfunctie, want hij moest nu zowel de polder Geestmerambacht als de onderbemaling de Beverkoog afmalen op de Raaksmaatsboezem, waartoe de wateraanvoer met afsluitbare duikers kon worden geregeld. De bemaling van de Beverkoog kon echter pas plaatsvinden als de molen voor de polder Geestmerambacht niet meer in bedrijf hoefde te zijn.
De dubbelfunctie is mogelijk vervuld tot 1871. In dat jaar hebben de eigenaars van de landen in de Beverkoog en van een aantal door kleine molentjes bemalen percelen laag gelegen land zich verenigd tot de nieuwe polder Westbeverkoog. De vergrote onderbemaling maalde sindsdien op de polder Geestmerambacht met een achtkante vijzelmolen die in 1926 door een windmotor werd vervangen.
Als gevolg van de ruilverkaveling heeft de Westbever nu geen afzonderlijke bemaling meer nodig.

Molen A werd in 1926 buiten bedrijf gesteld en later verdween vrijwel het hele gaandewerk. In 1974 werd het wiekenkruis vernieuwd en daarna was de molen af en toe draaiend te zien.

In latere jaren waren er concrete plannen om de molen weer maalvaardig te maken. In het kader daarvan werden beide roeden gerepareerd en vervolgens met ŽŽn hek verlengd. Ook kwam er een grotendeels nieuw gaandewerk en werd, zij het de nodige jaren later, een houten vijzel geplaatst (die al een tijd bij de molenmaker klaarlag).

Helaas ŽŽn ding: de molen kan in de huidige situatie zijn water niet kwijt! De uitwatering is lang geleden gedicht en vooralsnog is het niet mogelijk gebleken, deze weer te openen. Dus kan helaas niet gesproken worden van een maalvaardige molen.

Constructie
Het eiken achtkant heeft een boventafelement met blokkeelconstructie en is verstijfd met een extra veldkruis per veld.
De as is in of kort na 1888 aangebracht en is, gezien het jaar van fabricage, uit een andere molen afkomstig, vermoedelijk uit een in die tijd afgebroken molen van de polder Heerhugowaard.
De vang is uitgevoerd als een combinatie van een Vlaamse vang en een stutvang.

Aanvullingen
Over de naam:
De molen werd, ter onderscheiding van de andere molens in dezelfde polder, aangeduid met een letter.
Overige wetenswaardigheden:
Sinds maart 2014 staat deze molen te koop voor € 445.000,-.

© Links: De molen tijdens de restauratie in 2001. Foto: Willem Jans © (21-8-2001).
Rechts: De molen in eerder jaren. Foto: A. Hoogduin.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: dinsdag 18 maart 2014 | Bedrijfsvaardigheid

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Molen A, Sint Pancras home vorige pagina