Nederlandse Molendatabase
Schoorl, Noord-Holland
Database nr. 716
Inventaris nr. NH022
Ten-Bruggencatenr. 04146
Naam Kijkduin
Bouwjaar 1772
Type Grondzeiler
Kenmerken Ronde stenen molen
Ligging Molenweg 13
1871 CD Schoorl
Rijksdriehoek X: 108363 Y: 524551
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Bergen
Kadaster Gemeente Schoorl, sectie C, nr. 2142
Monumentennummer 33827
Landsch. waarde Deze is helaas beperkt door de vele bomengroei rond de molen
Eigenaar Gemeente Bergen
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen 2009: 86.342
2010: 77.674
2011: 87.429
2012: 87.595
2013: 72.839
Bestemming Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Molenaar Jan Kleverlaan / Fred Prins / Hans Veenstra / John Bruin
Telefoon 06-21455062
Bezoekmogelijkheid Zaterdag 10.00 - 17.00 uur
Meelverkoop

Foto: Willem Jans (17-4-2006).
Constructie
Romp Ronde stenen molen
Kap Gedekt met riet
Vlucht 22,60 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Op deze molen is nooit een wiekverbetering toegepast.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info ?g.n.binnen??197422.00 m.
klik voor meer info Vaags0026buiten19991999aanw.22.60 m.
klik voor meer info Derckx0130binnen19751975aanw.22.60 m.
klik voor meer info Burgerg.n.buiten19681968199823.25 m.
klik voor meer info Pot2206binnen19111911??22.08 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje147518961896?aanw.-
Kruiwerk Engels met 35 rollen; kruihaspel
Vang Deels vaste, deels losse stutvang uit vier stukken; vangbalk met duim; vangstok; pal
Inrichting Eén koppel 16der blauwe en één koppel 16der kunststenen; buil; kammenluiwerk
Overbrengingen Bovenwiel 67 kammen
Bovenbonkelaar 33 kammen, steek 9 cm.
Spoorwiel 80 kammen
Steenschijven 23 en 25 staven, steek 9 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 7,06 / 6,50
Molenmaker F. Klas (metselwerk), C. Bobeldijk (molenmakerswerk), Cornelis Blankendaal (toezicht) (1772)
Versiering
Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, lichtgroen afgebiesd, met de opschriften 'Anno 1772' en daaronder 'Kijkduin'
Verwijzingen
Eigen website Kijkduin
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger De Kijkduin 2e voorganger, Schoorl
Geschiedenis
Al voor 1575 stond op deze plaats een windkorenmolen, die op 27 mei van dat jaar door terugtrekkende Spaanse soldaten in brand werd gestoken. Pas na 20 jaar werd er een nieuwe molen, vermoedelijk een standerdmolen, gebouwd die in 1771 werd vervangen door de huidige molen.

Aanvankelijk werd de korenmolen te Schoorl verhuurd en was hij voor 5/6 deel eigendom van Schoorl en voor 1/6 deel van Groet. Vanwege de slechte financiële toestand van de gemeente moest in 1868 verkoping plaatsvinden, waardoor de molen voor€ 3619,- eigendom werd van Dirk Duin. Deze bemaalde de molen tot hij in 1935 tachtig jaar werd, waarna de gemeente de molen terugkocht om hem als monument te kunnen behouden.

In de oorlogsjaren is door Dirk Duin jr. nog enige jaren gemalen voor de maalderij van de gebr. Bos te Koedijk. In 1944 moest dit worden stopgezet, omdat de molen in het 'Sperrgebiet' van de Duitse bezetter lag. Kort na de bevrijding is er ongeveer een jaar weer gemalen.

In 1961 en 1968 werden kleine restauraties uitgevoerd, waarna de molen vanaf 1973 min of meer regelmatig in werking werd gesteld. Op 16 januari 1974 brak de houten binnenroede als gevolg van storm. Datzelfde jaar werd een nieuw stalen exemplaar gestoken.

Onder de bevlogen leiding en door de enorme inzet van vrijwillig molenaar Tom Bos transformeerde de molen tussen 1976 en 2012 van een "romp met wieken" tot een maalvaardige molen met twee koppel en een molenwinkel. Veel Noord-Hollandse vrijwillige molenaars kregen op de Kijkduin hun opleiding. Een traditie die door de huidige groep molenaars wordt voortgezet.
Tom Bos beëindigde zijn werkzaamheden in 2012. De huidige groep molenaars heeft zich verenigd in de Stichting Korenmolen Kijkduin.

In 2013 is de gehele romp opnieuw gevoegd en zijn de in de romp aanwezige holle ruimtes opgespoord en opgevuld. Verder zijn bijna alle balkkoppen aangeheeld met epoxy en is een gedeelte van de houten vloer van de steenzolder (halfzolder) vervangen. Alle trappen zijn van leuningen voorzien, en is er op de luizolder een hekwerk rond de koningsspil geplaatst.
De korte spruit is aangeheeld met epoxy, en zijn er nog diverse kleinere herstelwerkzaamheden uitgevoerd.

In 2013 is de Stichting Korenmolen Kijkduin toegetreden tot het AKG (Ambachtelijk Korenmolenaars Gilde)

Constructie

De Kijkduin heeft een ronde stenen romp met twee grenen balklagen Het muurwerk begint op ca. 1,8 m. onder het niveau van de molenwerf en staat op de ter plaatse aanwezige zandgrond. Dit niveau komt ongeveer overeen met het niveau van de weg en het omliggende terrein, zodat her waarschijnlijk is dat de molenberg pas bij de bouw van de romp rond de molen is opgeworpen.
In 1978 is teneinde meer bergruimte te verkrijgen de ruimte onder de maalstoel en begane grondvloer dieper uitgegraven. Bij deze gelegenheid zijn geen sporen van een vroegere molen gevonden hetgeen genoemde veronderstelling versterkt.

Het bovenwiel dateert ongetwijfeld van 1662 en is waarschijnlijk afkomstig uit de afgebroken voorganger.
Aanvullingen
Overige wetenswaardigheden:
Sinds bekend is dat de fa. Pot te Kinderdijk in 1911 voor deze molen een nieuwe binnenroede maakte, is er een raadseltje bij: waarom is deze roed later vervangen door een houten en wanneer is dat gebeurd? Heeft de molen mogelijk deze roede tijdens de oorlog afgestaan en is later een houten vervanger gestoken? Of is die binnenroede al te vroeg alweer gebroken?
Overige foto's

© Foto's: Vincent Mepschen (september 2009).

© Foto: Rob Pols (13-8-2014).

© Foto: Vincent Mepschen (september 2009).

© Foto: Rob Pols (13-8-2014).

© Links: foto: Joop Vendrig (juli 2002). Rechts: de molen rond 1900, nog met houten bovenas. Foto: ? (met dank aan Eric Zwijnenberg).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: donderdag 2 oktober 2014 | Foto

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Kijkduin, Schoorl home vorige pagina