Nederlandse Molendatabase  
Schermerhorn, Noord-Holland
Database nr. 714
Inventaris nr. NH087
Naam Ondermolen K
Bouwjaar 1633 / 1636
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante binnenkruier
Functie Poldermolen
Ligging Molendijk 10
1636 VK Schermerhorn
Rijksdriehoek X: 120776 Y: 513468
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Schermer
Kadaster Gemeente Schermer, sectie K, nr. 170
Monumentennummer 33103
Landsch. waarde Bijzonder groot
Eigenaar Schermer Molens Stichting sinds 1-01-2014
Bedrijfsvaardigheid Draaivaardig
Omwentelingen 2009: 638.059
2010: 677.187
2011: 713.338
Bestemming Vh. Bemalen van het waterschap de Schermer (2e trap), thans buiten bedrijf; woning
Molenaar Arjen Steigstra
Bezoekmogelijkheid Niet te bezichtigen

Foto: Willem Jans (2-9-2012).   
Constructie
Romp Eiken achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geteerde gepotdekselde planken.
Kap Gedekt met riet
Vlucht 24,88 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags0088binnen20032003aanw.24.88 m.
klik voor meer info Burgerg.n.binnen19711971200224.60 m.
klik voor meer info Burgerg.n.buiten19711971aanw.24.60 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Sterkman & Zn, wed.A.038218661866?aanw.-
Kruiwerk 57 houten rollen; binnenkruirad met 16 spaken
Vang Vaste stutvang uit drie stukken; vangbalk met klos; vangstok; pal
Inrichting Woning met authentieke indeling met spilkast en bedsteden (in 1996 door de bewoner en andere Schermermolenaars gerealiseerd).
Overbrengingen Bovenwiel 50 kammen
Bovenschijfloop 23 staven, steek 16,5 cm.
Onderbonkelaar 27 kammen
Vm. vijzelwiel 31 kammen, steek 16 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 1,89

Het vijzelwiel (deels vergaan) en de oude vijzelbalk liggen los opgesteld op het molenterrein.
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 00126
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Afkomstig uit Middelmolen aan de Molenweg, nr. 13, Schermerhorn
Geschiedenis
Ondermolen K is een eind 1633, begin 1634 gebouwde achtkante binnenkruier. Aanvankelijk diende deze als middenmolen voor de toen droog te malen Schermeer. In 1636 werd deze molen in zijn geheel enige honderden meters verplaatst om zijn definitieve plaats en bestemming te krijgen als ondermolen.
Mogelijk zijn vanwege de verplaatsing op de kapzolder acht schuine gordingen (zeg maar: halve veldkruisen) aangebracht. Deze constructie moet al zeer oud zijn, maar is in geen andere nog bestaande Schermermolen aanwezig.

De molen is in 1876 vervijzeld en in 1929 buiten bedrijf gekomen.
De aanvoertocht achter de molen is daarna vergraven tot aanvoertocht voor het nieuwe gemaal en op een ca. 1,5 m. lager peil, het polderpeil, gebracht. Sindsdien staat de achterwaterloop van de molen droog. Door de peilverlaging van -4,70 naar -5,00 NAP in 1991 werd de situatie nog ongunstiger.
In 1949 werd een sloopvergunning verleend; hiervan is echter geen gebruik gemaakt.

In 1995 werden voor- en achterwaterloop vernieuwd, in 1996 penanten en veldmuren. Hierna is de oorspronkelijke molenaarswoning van 1850 (na de vervijzeling) gereconstrueerd, compleet met spilkast en bedsteden.

In het voorjaar van 2002 is bekend geworden dat een subsidie is toegewezen door de Rijksdienst voor de Monumentenzorg en het VSB-fonds, bestemd voor het restaureren van alle 11 molens van de Schermer.
Voor Ondermolen K betekende dat een nieuwe houten vijzel, vijzelwiel, wachtdeur en kroosbrug, keukenvloer opgehoogd voor het herbergen van de vijzel, nieuwe binnenroede, nieuwe riet op romp en kap, windpeluw, voorkeuvelens en voorwolf vervangen en het bestaande schijfloop op zijn plaats brengen.

Doordat de achterwaterloop (binnenboezemniveau) in 1929 is omgebouwd tot aanvoertocht voor het gemaal en daarmee het niveau van de poldersloten kreeg, heeft de molen geen aanvoer van water. Er wordt gewerkt aan een oplossing hiervoor en tevens aan een mogelijkheid om de onderkolk als bovenkolk naar Bovenmolen G door te trekken, zodat deze molens als tweegang kunnen gaan samenwerken.
Aanvullingen
Over de naam:
De molen werd, ter onderscheiding van de talrijke buurmolens, aangeduid met een letter.

© Foto's: Gerard Roomer (28-4-2010).

© Zes molens op ŽŽn foto, van links naar rechts de G, K, E, D, De Havik en dan de C.
Foto: Piet Glasbergen (28-5-2012).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: vrijdag 11 juli 2014 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Ondermolen K, Schermerhorn home vorige pagina