Nederlandse Molendatabase
Schermerhorn, Noord-Holland
714
NH087
00126
Ondermolen K
1633 / 1636
Grondzeiler
Achtkante binnenkruier
Poldermolen
Molendijk 10
1636 VK Schermerhorn
X: 120776 Y: 513468
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Alkmaar
Gemeente Schermer, sectie K, nr. 170
33103
Bijzonder groot
Schermer Molens Stichting
Schermer Molens Stichting sinds 1-01-2014, daarvoor de Stichting Schermer Molens sinds 1964, daarvoor het Waterschap de Schermeer.
Draaivaardig
2014: 768.882
2013: 626.321
2012: 676.235
2011: 713.338
2010: 677.187
Vh. Bemalen van het waterschap de Schermer (2e trap), thans buiten bedrijf; woning
Arjen Steigstra
Niet te bezichtigen
Constructie
Eiken achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geteerde gepotdekselde planken.
Gedekt met riet
24,88 m.
Oud-Hollands
Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags0088binnen20032003aanw.24.88 m.
klik voor meer info Burgerg.n.binnen19711971200224.60 m.
klik voor meer info Burgerg.n.buiten19711971aanw.24.60 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Sterkman & Zn, wed. A.038218661866?aanw.-
57 houten rollen; binnenkruirad met 16 spaken
Vaste stutvang uit drie stukken; vangbalk met klos; vangstok; pal
Woning met authentieke indeling met spilkast en bedsteden (in 1996 door de bewoner en andere Schermermolenaars gerealiseerd).
Bovenwiel 50 kammen
Bovenschijfloop 23 staven, steek 16,5 cm.
Onderbonkelaar 27 kammen
Vijzelwiel 31 kammen, steek 16 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 1,89

Het oude vijzelwiel (deels vergaan) en de oude vijzelbalk liggen los opgesteld op het molenterrein.
Verwijzingen
Geschiedenis
Ondermolen K is een eind 1633, begin 1634 gebouwde achtkante binnenkruier. Aanvankelijk diende deze als middenmolen voor de toen droog te malen Schermeer. In 1636 werd deze molen in zijn geheel enige honderden meters verplaatst om zijn definitieve plaats en bestemming te krijgen als ondermolen.
Mogelijk zijn vanwege de verplaatsing op de kapzolder acht schuine gordingen (zeg maar: halve veldkruisen) aangebracht. Deze constructie moet al zeer oud zijn, maar is in geen andere nog bestaande Schermermolen aanwezig.

De molen is in 1876 vervijzeld en in 1929 buiten bedrijf gekomen.
De aanvoertocht achter de molen is daarna vergraven tot aanvoertocht voor het nieuwe gemaal en op een ca. 1,5 m. lager peil, het polderpeil, gebracht. Sindsdien staat de achterwaterloop van de molen droog. Door de peilverlaging van -4,70 naar -5,00 NAP in 1991 werd de situatie nog ongunstiger.
In 1949 werd een sloopvergunning verleend; hiervan is echter geen gebruik gemaakt.

In 1995 werden voor- en achterwaterloop vernieuwd, in 1996 penanten en veldmuren. Hierna is de oorspronkelijke molenaarswoning van 1850 (na de vervijzeling) gereconstrueerd, compleet met spilkast en bedsteden.

In het voorjaar van 2002 is bekend geworden dat een subsidie is toegewezen door de Rijksdienst voor de Monumentenzorg en het VSB-fonds, bestemd voor het restaureren van alle 11 molens van de Schermer.
Voor Ondermolen K betekende dat een nieuwe houten vijzel, vijzelwiel, wachtdeur en kroosbrug, keukenvloer opgehoogd voor het herbergen van de vijzel, nieuwe binnenroede, nieuwe riet op romp en kap, windpeluw, voorkeuvelens en voorwolf vervangen en het bestaande schijfloop op zijn plaats brengen.

Doordat de achterwaterloop (binnenboezemniveau) in 1929 is omgebouwd tot aanvoertocht voor het gemaal en daarmee het niveau van de poldersloten kreeg, heeft de molen geen aanvoer van water. Er wordt gewerkt aan een oplossing hiervoor en tevens aan een mogelijkheid om de onderkolk als bovenkolk naar Bovenmolen G door te trekken, zodat deze molens als tweegang kunnen gaan samenwerken.
Aanvullingen

De molen werd, ter onderscheiding van de talrijke buurmolens, aangeduid met een letter.
Overige foto's
Ondermolen K, Schermerhorn, Foto
© Foto's: Gerard Roomer (28-4-2010).
Ondermolen K, Schermerhorn, Foto: Willem Jans (21-5-2005).
Ondermolen K, Schermerhorn, Foto: Willem Jans (21-5-2005).
Ondermolen K, Schermerhorn, Foto: Willem Jans (2-9-2012).
Ondermolen K, Schermerhorn, Foto: Willem Jans (2-9-2012).
Ondermolen K, Schermerhorn, Zes molens op één foto, van links naar rechts de G, K, E, D, De Havik en dan de C.  Foto: Piet Glasbergen (28-5-2012).
© Zes molens op één foto, van links naar rechts de G, K, E, D, De Havik en dan de C.
Foto: Piet Glasbergen (28-5-2012).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: vrijdag 27 februari 2015 | Eigenaar Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Ondermolen K, Schermerhorn home vorige pagina