Nederlandse Molendatabase
Schermerhorn, Noord-Holland
713
NH084
00129
Ondermolen D (Museummolen)
1633
Grondzeiler
Achtkante binnenkruier
Poldermolen
Noordervaart 2
1636 VL Schermerhorn
X: 120195 Y: 512626
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Alkmaar
Gemeente Schermer, sectie Q, nr. 167
33105
Bijzonder groot
Schermer Molens Stichting
Schermer Molens Stichting sinds 1-01-2014, daarvoor de Stichting Schermer Molens sinds 1964, daarvoor het Waterschap de Schermeer.
Maalvaardig
2014: 579.814
2013: 715.353
2012: 693.153
2011: 664.356
2010: 673.097
Bemalen van het waterschap de Schermer (2e en 3e trap), thans op vrijwillige basis; molenmuseum
Fred Oudejans en anderen
072-5021519
1 april t/m 31 oktober: dagelijks 10:00 tot 17:00 uur; 1 november t/m 31 maart: zondag 10.30 - 16.30 uur
Constructie
Eiken achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geteerde gepotdekselde planken.
Gedekt met riet
24,55 m.
Oud-Hollands
Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Burgerg.n.binnen19701970aanw.24.55 m.
klik voor meer info Burgerg.n.buiten19701970aanw.24.55 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje114118771877?aanw.-
56 houten rollen; binnenkruirad met 16 spaken
Vaste stutvang uit vier stukken; vangbalk met klos; vangstok; pal
Houten vijzel
Museumwoning met authentieke indeling met spilkast en bedsteden
Bovenwiel 50 kammen
Bovenschijfloop 22 staven, steek 16,5 cm.
Onderbonkelaar 27 kammen
Vijzelwiel 31 kammen, steek 16,5 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 1,98
Verwijzingen
Geschiedenis
Ondermolen D werd waarschijnlijk omstreeks 1635 gebouwd. Tezamen met ondermolen C vormt hij de onderste trap van een tweehoog malende gang molens, die de binnenboezem van de Schermer afmaalde op de Schermerboezem.
Voor 1850 was deze molen met ondermolen C middelmolen van een driehoog malende gang schepradmolens.
Hij werd in 1926 buiten bedrijf gesteld, maar aan het eind van de Tweede Wereldoorlog weer voor enige tijd in gebruik genomen.

Eens hielden 52 - later 50 - windmolens De Schermer droog. In 1929 was hun rol uitgespeeld en werden de meeste gesloopt; enkele gingen door brand verloren. Thans resteren er nog 11.

Deze molen werd in 1969/70 maalvaardig gerestaureerd en in gebruik genomen als museum. Beneden is de authentieke 19e-eeuwse molenaarswoning te bezichtigen. Vele oude gebruiksvoorwerpen sieren de kamers. De zolders herbergen een uitgebreide collectie molenmakersgereedschappen. De molen kan tot in de kap beklommen worden.
In de ontvangstruimte naast de molen wordt een diaserie in vijf talen vertoond. Voor een in verhouding laag bedrag krijgt men hier een uitstekend beeld van wonen en werken in een poldermolen en van droogmakerijen in het algemeen.

De bovenkolk is voorzien van een overstort; in de praktijk maalt deze molen vrijwel uitsluitend in circuit.

Deze molen onderging, hoewel zelf maalvaardig, ook een beurt in het kader van met maalvaardig maken van alle Schermermmolens. Hier is de bestaande houten vijzel geheel vernieuwd, de kapconstructie met ijzerwerk verstevigd en zijn drie velden nieuw riet aangebracht (in de recordtijd van 4½ dag).

Eén opmerkelijk feit van recentere datum: op 27 augustus 2005 raakte de vijzel door een houten balk geblokkeerd en sloeg vast. Als gevolg draaide de koningspil af en raakten ook bovenwiel en -schijf beschadigd. Vermoedelijk was de houten balk opzettelijk in de vijzel gegooid. Persoonlijke ongelukken deden zich niet voor. Eind maart 2006 was de schade hersteld en de molen weer maalvaardig.
Aanvullingen

De molen werd, ter onderscheiding van de talrijke buurmolens, aangeduid met een letter. Tegenwoordig wordt, vanwege zijn specifieke functie, meestal de aanduiding "de Museummolen" gebruikt.
Overige foto's
Ondermolen D (Museummolen), Schermerhorn, Foto
© Foto's: Gerard Roomer (4-7-2009).
Ondermolen D (Museummolen), Schermerhorn, Foto: Jeroen van Daal (22-4-2005).
© Foto: Jeroen van Daal (22-4-2005).
Ondermolen D (Museummolen), Schermerhorn, Foto: Frits Kruishaar (28-7-2012).
© Foto: Frits Kruishaar (28-7-2012).
Ondermolen D (Museummolen), Schermerhorn, Foto: Frits Kruishaar (28-7-2012).
© Foto: Frits Kruishaar (28-7-2012).
Ondermolen D (Museummolen), Schermerhorn, De pen van de bovenas.  Foto: Julius Meijer (10 jaar) (2-9-2012).
© De pen van de bovenas.
Foto: Julius Meijer (10 jaar) (2-9-2012).
Ondermolen D (Museummolen), Schermerhorn, Foto: Piet Glasbergen (28-5-2012).
© Foto: Piet Glasbergen (28-5-2012).
Ondermolen D (Museummolen), Schermerhorn, Foto: Piet Glasbergen (28-5-2012).
© Foto: Piet Glasbergen (28-5-2012).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: vrijdag 27 februari 2015 | Eigenaar Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Ondermolen D (Museummolen), Schermerhorn home vorige pagina