Nederlandse Molendatabase  
Schermerhorn, Noord-Holland
Database nr. 713
Inventaris nr. NH084
Naam Ondermolen D (Museummolen)
Bouwjaar 1633
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante binnenkruier
Functie Poldermolen
Ligging Noordervaart 2
1636 VL Schermerhorn
Rijksdriehoek X: 120195 Y: 512626
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Schermer
Kadaster Gemeente Schermer, sectie Q, nr. 167
Monumentennummer 33105
Landsch. waarde Bijzonder groot
Eigenaar Schermer Molens Stichting sinds 1-01-2014
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen 2009: 668.084
2010: 673.097
2011: 664.356
Bestemming Bemalen van het waterschap de Schermer (2e en 3e trap), thans op vrijwillige basis; molenmuseum
Molenaar Fred Oudejans en anderen
Telefoon 072-5021519
Bezoekmogelijkheid 1 april t/m 31 oktober: dagelijks 10:00 tot 17:00 uur; 1 november t/m 31 maart: zondag 10.30 - 16.30 uur

© Foto: Gerard Roomer (4-7-2009).   
Constructie
Romp Eiken achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geteerde gepotdekselde planken.
Kap Gedekt met riet
Vlucht 24,55 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Burgerg.n.binnen19701970aanw.24.55 m.
klik voor meer info Burgerg.n.buiten19701970aanw.24.55 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje114118771877?aanw.-
Kruiwerk 56 houten rollen; binnenkruirad met 16 spaken
Vang Vaste stutvang uit vier stukken; vangbalk met klos; vangstok; pal
Inrichting Houten vijzel
Museumwoning met authentieke indeling met spilkast en bedsteden
Overbrengingen Bovenwiel 50 kammen
Bovenschijfloop 22 staven, steek 16,5 cm.
Onderbonkelaar 27 kammen
Vijzelwiel 31 kammen, steek 16,5 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 1,98
Verwijzingen
Eigen website Ondermolen D (Museummolen)
Ten-Bruggencatenr. 00129
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Afkomstig uit Middelmolen achter Oudorp, nr. 3, Oterleek
Geschiedenis
Ondermolen D werd waarschijnlijk omstreeks 1635 gebouwd. Tezamen met ondermolen C vormt hij de onderste trap van een tweehoog malende gang molens, die de binnenboezem van de Schermer afmaalde op de Schermerboezem.
Voor 1850 was deze molen met ondermolen C middelmolen van een driehoog malende gang schepradmolens.
Hij werd in 1926 buiten bedrijf gesteld, maar aan het eind van de Tweede Wereldoorlog nog weer voor enige tijd in gebruik genomen.

Eens hielden 52 - later 50 - windmolens De Schermer droog. In 1929 was hun rol uitgespeeld en werden de meeste gesloopt; enkele gingen door brand verloren. Thans resteren er nog 11.

Deze molen werd in 1969/70 maalvaardig gerestaureerd en in gebruik genomen als museum. Beneden is de authentieke 19e-eeuwse molenaarswoning te bezichtigen. Vele oude gebruiksvoorwerpen sieren de kamers. De zolders herbergen een uitgebreide collectie molenmakersgereedschappen. De molen kan tot in de kap beklommen worden.
In de ontvangstruimte naast de molen wordt een diaserie in vijf talen vertoond. Voor een in verhouding laag bedrag krijgt men hier een uitstekend beeld van wonen en werken in een poldermolen.

De bovenkolk is voorzien van een overstort; in de praktijk maalt deze molen vrijwel uitsluitend in circuit.

Deze molen onderging, hoewel zelf maalvaardig, ook een beurt in het kader van met maalvaardig maken van alle Schermermmolens. Hier is de bestaande houten vijzel geheel vernieuwd, de kapconstructie met ijzerwerk verstevigd en zijn drie velden nieuw riet aangebracht (in de recordtijd van 4½ dag).

EŽn opmerkelijk feit van recentere datum: op 27 augustus 2005 raakte de vijzel door een houten balk geblokkeerd en sloeg vast. Als gevolg draaide de koningspil af en raakten ook bovenwiel en -schijf beschadigd. Vermoedelijk was de houten balk opzettelijk in de vijzel gegooid. Persoonlijke ongelukken deden zich niet voor. Eind maart 2006 was de schade hersteld en de molen weer geheel maalvaardig.
Aanvullingen
Over de naam:
De molen werd, ter onderscheiding van de talrijke buurmolens, aangeduid met een letter. Tegenwoordig wordt deze molen, vanwege zijn specifieke functie, meestal aangeduid als "de Museummolen".

© Foto's: Gerard Roomer (4-7-2009).

© Foto: Jeroen van Daal (22-4-2005).

© Foto: Frits Kruishaar (28-7-2012).

© Foto: Frits Kruishaar (28-7-2012).

© De pen van de bovenas.
Foto: Julius Meijer (10 jaar) (2-9-2012).

© Foto: Piet Glasbergen (28-5-2012).

© Foto: Piet Glasbergen (28-5-2012).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: maandag 20 januari 2014 | Eigenaar

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Ondermolen D (Museummolen), Schermerhorn home vorige pagina