Nederlandse Molendatabase
Schermerhorn, Noord-Holland
|
© Foto: Gerard Roomer (4-7-2009). |
Constructie
| Romp | Eiken achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geteerde gepotdekselde planken. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kap | Gedekt met riet | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Vlucht | 24,55 m. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenvorm | Oudhollands | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekverbeteringen | Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenkruis |
Bovenas |
Kruiwerk |
56 houten rollen; binnenkruirad met 16 spaken |
Vang |
Vaste stutvang uit vier stukken; vangbalk met klos; vangstok; pal |
Inrichting |
Houten vijzel |
Museumwoning met authentieke indeling met spilkast en bedsteden Overbrengingen |
Bovenwiel 50 kammen |
Bovenschijfloop 22 staven, steek 16,5 cm. Onderbonkelaar 27 kammen Vijzelwiel 31 kammen, steek 16,5 cm. Overbrengingsverhouding 1 : 1,98 Verwijzingen
Geschiedenis
Ondermolen D werd waarschijnlijk omstreeks 1635 gebouwd. Tezamen met ondermolen C vormt hij de onderste trap van een tweehoog malende gang molens, die de binnenboezem van de Schermer afmaalde op de Schermerboezem.
Voor 1850 was deze molen met ondermolen C middelmolen van een driehoog malende gang schepradmolens. Hij werd in 1926 buiten bedrijf gesteld, maar aan het eind van de Tweede Wereldoorlog nog weer voor enige tijd in gebruik genomen. Eens hielden 52 (later 50) windmolens De Schermer droog. In 1929 was hun rol uitgespeeld en werden de meeste gesloopt; enkele gingen door brand verloren. Thans resteren er nog 11. Deze molen werd in 1969/70 maalvaardig gerestaureerd en in gebruik genomen als museum. Beneden is de authentieke 19e-eeuwse molenaarswoning te bezichtigen. Vele oude gebruiksvoorwerpen sieren de kamers. De zolders herbergen een uitgebreide collectie molenmakersgereedschappen. De molen kan tot in de kap beklommen worden. In de ontvangstruimte naast de molen wordt een diaserie in vijf talen vertoond. Voor een in verhouding laag bedrag krijgt men hier een uitstekend beeld van wonen en werken in een poldermolen. De bovenkolk is voorzien van een overstort; in de praktijk maalt deze molen vrijwel uitsluitend in circuit. Deze molen onderging, hoewel zelf maalvaardig, ook een beurt in het kader van met maalvaardig maken van alle Schermermmolens. Hier is de bestaande houten vijzel geheel vernieuwd, de kapconstructie met ijzerwerk verstevigd en zijn drie velden nieuw riet aangebracht (in de recordtijd van 4½ dag). Eén opmerkelijk feit van recentere datum: op 27 augustus 2005 raakte de vijzel door een houten balk geblokkeerd en sloeg vast. Als gevolg draaide de koningspil af en raakten ook bovenwiel en -schijf beschadigd. Vermoedelijk was de houten balk opzettelijk in de vijzel gegooid. Persoonlijke ongelukken deden zich niet voor. Eind maart 2006 was de schade hersteld en de molen weer geheel maalvaardig. Aanvullingen
Over de naam:
De molen werd, ter onderscheiding van de talrijke buurmolens, aangeduid met een letter. Tegenwoordig wordt deze molen, vanwege zijn specifieke functie, meestal aangeduid als "de Museummolen". 
©
Foto's: Gerard Roomer (4-7-2009).
©
Foto: Jeroen van Daal (22-4-2005).
©
Foto: Frits Kruishaar (28-7-2012).
©
Foto: Frits Kruishaar (28-7-2012).
©
De pen van de bovenas.
Foto: Julius Meijer (10 jaar) (2-9-2012). Draag zelf bij
|
