Nederlandse Molendatabase  
Schermerhorn, Noord-Holland
Database nr. 711
Inventaris nr. NH086
Naam Bovenmolen G
Bouwjaar 1633 / 1985
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante Binnenkruier
Functie Poldermolen
Ligging Molendijk 8
1636 VK Schermerhorn
Rijksdriehoek X: 120875 Y: 513238
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Schermer
Kadaster Gemeente Schermer, sectie K, nr. 169
Monumentennummer 33102
Landsch. waarde Bijzonder groot
Eigenaar Schermer Molens Stichting sinds 1-01-2014
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig (in principe)
Omwentelingen 2009: 530.613
2010: 613.581
2011: 678.214
Bestemming Bemalen van het waterschap de Schermer (4e trap), thans op vrijwillige basis; woning
Molenaar Fred Oudejans
Bezoekmogelijkheid Niet te bezichtigen

© Foto: Gerard Roomer (28-4-2010).   
Constructie
Romp Eiken achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geteerde gepotdekselde planken.
Kap Gedekt met riet
Vlucht 25,30 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Straathof0109buiten19951995aanw.25.30 m.
klik voor meer info Conijng.n.buiten19681985199525.30 m.
klik voor meer info Bremer0075binnen1964-aanw.24.80 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Sterkman & Zn, wed.A.029218641864?aanw.-
Kruiwerk 60 iepenhouten rollen; binnenkruirad met 16 spaken
Vang Vaste stutvang uit drie stukken; vangbalk met klos; vangstok; pal
Inrichting Houten vijzel; woning met authentieke indeling met spilkast en bedsteden (gereconstrueerd 1986)
Overbrengingen Bovenwiel 50 kammen
Bovenschijfloop 22 staven, steek 17 cm
Onderbonkelaar 27 kammen
Vijzelwiel 31 kammen, steek 16,5 cm.
Overbrengingvehouding 1 : 1,98
Versiering
Zeer eenvoudige baard, geheel zwart geteerd, zonder opschrift.
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 00116
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
Bovenmolen G is eind 1633 of begin 1634 gebouwd als bovenmolen voor de toen nog droog te malen Schermeer. Het is de enig overgebleven bovenmolen van een grotendeels verdwenen molengroep tussen Schermerhorn en Ursem, die in drie trappen de binnenboezem van de Schermer afmaalde op de Schermerboezem. Als enige nog bestaande Schermermolen is hij nooit in het kader van de droogmaking verplaatst en staat hij nog op zijn originele locatie.

De molen werd in 1854 vervijzeld en in 1928 buiten bedrijf gesteld. Nadien is in verband met invoering van elektrische bemaling de tussenboezem of kolk tussen de middel- en bovenmolens doorgraven. Na de buitenbedrijfstelling diende de molen steeds als woning en werd, eenmaal eigendom van de Stichting De Schermer Molens, rond 1970 weer draaivaardig gemaakt (en was ook vanaf dat moment geregeld draaiend te zien).
Opmerkelijk is, dat in 1949 een sloopvergunning was verleend; hiervan heeft het Waterschap de Schermeer gelukkig geen gebruik gemaakt.

Op vrijdagavond 23 september 1983 raakte de molen in brand. Door snel ingrijpen van de brandweer bleef de molen behouden. De molen raakte boven de kapzolder beschadigd maar de zware eiken constructie bleef intact. De roeden werden pas op 1 juli 1984 verwijderd, de bovenas overleefde de brand. De oorzaak was waarschijnlijk een felle leeslamp die lange tijd op een bureaublad gericht had gestaan.

Maandenlang bleef het karkas onaangeroerd staan. Pas in de loop van 1984 startte een groep vrijwilligers met een zeer beperkt budget de herstelwerkzaamheden. Het achtkant werd schoongekrabt, de molen rechtgezet, grondig gerestaureerd en verbrande onderdelen, zoals de kap, vervangen.
De buitenroede - een oude potroede - werd vervangen door een "krijgertje", een afgekeurde en ingekorte roede van korenmolen De Bloem te Amsterdam, waarvan de heklatgaten werden bijgestoken om een juiste zeeg te verkrijgen.
In het najaar van 1984 kwam er nieuw riet op de molen en in de zomer van 1985 werden de roeden weer gestoken zodat er in oktober 1985 weer voor het eerst kon worden gedraaid.
De woning in de molen kwam in augustus 1986 gereed, de officiële opening was op 13 september 1986. Sindsdien draaide de molen zeer vaak.

Op 3 februari 1995 brak een end van de buitenroede op 1,5 meter uit de as af terwijl de molen met vier halve draaide. Een constructiefout bleek de oorzaak. Gedurende 10 maanden daarna draaide Bovenmolen G met één roe totdat op 2 december 1995 de nieuwe roe werd gestoken. De oude roe ligt nu bij het museumgemaal Wilhelmina.

In het kader van het geheel maalvaardig maken van alle resterende Schermermolens heeft Bovenmolen G een zeer grote ingreep ondergaan: een nieuwe houten vijzel, vijzelwiel, wachtdeur en kroosbrug (de keukenvloer is opgehoogd om de vijzel te kunnen herbergen). De fundering is geheel vernieuwd, de ondergrondse voorwaterloop naar de Schermerringvaart opengegraven, nieuwe kammen in het bovenwiel, nieuwe bovenschijf gemaakt (de oude was in 1983 verbrand en toen niet hersteld), rolvloer waterpas gemaakt, het erf opgehoogd en een nieuw hek om de molen geplaatst. Later werd de bovenkolk over ongeveer 80 meter opnieuw uitgegraven, zodat de molen, zij het maar heel even, water naar de ringvaart kan verplaatsen.
Aanvullingen
Over de naam:
De molen werd, ter onderscheiding van de talrijke buurmolens, aangeduid met een letter.

© Foto's: Gerard Roomer (28-4-2010).

© Foto's: mw. N. van Oort (16-7-2009).

© Links Ondermolen K, rechts Bovenmolen G.
Foto: Piet Glasbergen (28-5-2012).

© Foto: Daan van Rooijen (4-8-2007).

© Links het gemaal Wilhelmina.
Foto: Piet Glasbergen (28-5-2012).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: vrijdag 11 juli 2014 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Bovenmolen G, Schermerhorn home vorige pagina