|
© Foto: Gerard Roomer (28-4-2010). |
| Romp | Eiken achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geteerde gepotdekselde planken. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kap | Gedekt met riet | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Vlucht | 25,30 m. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenvorm | Oudhollands | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekverbeteringen | Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenkruis |
Bovenas |
Geschiedenis
Bovenmolen G is eind 1633 of begin 1634 gebouwd als bovenmolen voor de toen nog droog te malen Schermeer.
Het is de enig overgebleven bovenmolen van een grotendeels verdwenen molengroep tussen Ursem en Schermerhorn, die in drie trappen de binnenboezem van de Schermer afmaalde op de Schermerboezem. De molen werd in 1854 vervijzeld en in 1928 buiten bedrijf gesteld. Nadien is in verband met invoering van elektrische bemaling de tussenboezem of kolk tussen de middel- en bovenmolens doorgraven. Na de buitenbedrijfstelling diende de molen steeds als woning en werd, eenmaal eigendom van de Stichting De Schermer Molens, rond 1970 weer draaivaardig gemaakt. Opmerkelijk is, dat in 1949 een sloopvergunning werd verleend; hiervan werd gelukkig geen gebruik gemaakt. Op vrijdagavond 23 september 1983 raakte de molen in brand. Door snel ingrijpen van de brandweer bleef de molen behouden. De molen raakte boven de kapzolder beschadigd maar de zware eiken constructie bleef intact. De roeden werden pas op 1 juli 1984 verwijderd, de bovenas overleefde de brand. De oorzaak was waarschijnlijk een felle leeslamp die lange tijd op een bureaublad gericht had gestaan. Maandenlang bleef het karkas onaangeroerd staan. Pas in de loop van 1984 startte een groep vrijwilligers met een zeer beperkt budget de herstelwerkzaamheden. Het achtkant werd schoongekrabt, de molen rechtgezet, grondig gerestaureerd en verbrande onderdelen, zoals de kap, werden vervangen. De buitenroede - een oude potroede - werd vervangen door een "krijgertje", een afgekeurde en ingekorte roede van korenmolen de Bloem te Amsterdam, waarvan de heklatgaten werden verstoken om een juiste zeeg te verkrijgen. In het najaar van 1984 kwam er nieuw riet op de molen en in de zomer van 1985 werden de roeden weer gestoken zodat er in oktober 1985 weer voor het eerst kon worden gedraaid. De woning in de molen kwam in augustus 1986 gereed, de officiële opening was op 13 september 1986. Sindsdien draaide de molen zeer vaak. Op 3 februari 1995 brak een end van de buitenroede op 1,5 meter uit de as af terwijl de molen met vier halve draaide. Een constructiefout bleek de oorzaak. Gedurende 10 maanden daarna draaide Bovenmolen G met één roe totdat op 2 december 1995 de nieuwe roe gestoken werd. De oude roe ligt nu bij het museumgemaal Wilhelmina. In het kader van het geheel maalvaardig maken van alle resterende Schermermolens heeft Bovenmolen G een zeer grote ingreep ondergaan: een nieuwe houten vijzel, vijzelwiel, wachtdeur en kroosbrug (de keukenvloer is opgehoogd om de vijzel te kunnen herbergen). De fundering is geheel vernieuwd, de ondergrondse voorwaterloop naar de Schermerringvaart opengegraven, nieuwe kammen in het bovenwiel, nieuwe bovenschijf gemaakt (de oude was in 1983 verbrand en toen niet hersteld), rolvloer waterpas gemaakt, het erf opgehoogd en een nieuw hek om de molen geplaatst. Onlangs is de bovenkolk over ongeveer 80 meter opnieuw uitgegraven zodat de molen in principe (heel even) water naar de ringvaart kan verplaatsen. Aanvullingen
Over de naam:
De molen werd, ter onderscheiding van de talrijke buurmolens, aangeduid met een letter.
©
Foto's: Gerard Roomer (28-4-2010).
©
Foto's: mw. N. van Oort (16-7-2009).
Draag zelf bij
|