Nederlandse Molendatabase  
Schagerbrug, Noord-Holland
Database nr. 708
Inventaris nr. NH014
Naam Molen O-N of Ooster-N
Bouwjaar 1740?
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante Binnenkruier
Functie Poldermolen
Ligging Ruigeweg 101
1751 HH Schagerbrug
Rijksdriehoek X: 110091 Y: 535031
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Schagen
Kadaster Gemeente Zijpe, sectie D, nr. 2799
Monumentennummer 41930
Landsch. waarde Tamelijk groot. Er is een vrij hinderlijk bos achter de voormalige molenaarswoning op NW
Eigenaar Stichting De Zijper Molens
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Bemalen van de afdeling O-N van de Zijpe en Hazepolder (in- en uitmaler), thans op vrijwillige basis
Molenaar Ruud Venema
Bezoekmogelijkheid Als de molen draait en op afspraak

© Foto: H. Noot   
Constructie
Romp Grenen achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geteerde gepotdekselde planken.
Kap Gedekt met riet
Vlucht 19,40 / 19,56 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Op deze molen is nooit een wiekverbetering toegepast.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx (?)120?binnen??200819.30 m.
klik voor meer info Straathof0229binnen20082008aanw.19.40 m.
klik voor meer info Straathof0176buiten20022002aanw.19.56 m.
klik voor meer info Pot1895buiten19011928>200219.80 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Schretlen & Co, D.A.01341864?aanw.-
Kruiwerk 49 ijzeren rollen; binnenkruirad
Vang Vaste Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met duim; vangstok; pal
Inrichting IJzeren scheprad op houten wateras 4,82 m.
Overbrengingen Bovenwiel 45 kammen
Bovenschijfloop 19 staven
Onderschijfloop 15 staven
Onderwiel 62 kammen
Overbrengingsverhouding 1,74 : 1
Versiering
Eenvoudige baard, donkergroen geverfd met wit afgebiesde krullen, met de opschriften '1740' en daaronder 'O N'
Verwijzingen
Eigen website Molen O-N of Ooster-N
Ten-Bruggencatenr. 01633
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Molen Ooster N (1e), Schagerbrug
Geschiedenis
Molen O-N is een naar alle waarschijnlijkheid in de eerste helft van de 18de eeuw gebouwde achtkante bovenkruier. Tegenwoordig wordt 1740 als bouwjaar beschouwd.
Hij bemaalde de 177 ha grote afdeling O-N van de Zijpe- en Hazepolder op de Schermerboezem en werd al in 1864 als uit- en inmaler genoemd.
Zeer waarschijnlijk is de eerste molen hier ter plaatse ook als zodanig gebouwd. Aan de oostkant wordt het gezicht op de molen in grote mate beperkt door het vrij lage, maar uitgestrekte Ananasbos. Desondanks is de landschappelijke betekenis van deze molen groot.
Op de van 1600 daterende kaart van de Zijpe staat in deze afdeling geen molen aangegeven. Wel echter op een kaart uit 1664, zodat moet worden aangenomen dat dit gebied pas later onder bemaling is gebracht.

Tot 1962 is deze polder uitsluitend op windkracht bemalen. In dat jaar werd naast de molen een klein elektrisch vijzelgemaal voor de inmaling gebouwd; de eigenlijke bemaling werd overgenomen door de aangrenzende afdeling H.

De molen werd in 1967 verkocht aan de heer Ingwersen uit Amsterdam, die vervolgens in de jaren 1971-1976 de molen grotendeels eigenhandig maalvaardig restaureerde. Sindsdien werd hij regelmatig in werking gesteld.
Na het overlijden van Ben Ingwersen werd de molen verkocht aan de Stichting de Zijper Molens.

In 2007 werd de molen de molen tijdelijk stilgezet vanwege de slechte staat van de binnenroede. 29 april 2008 kreeg de molen een nieuwe windpeluw en binnenroede. Verder werd in die periode de kap van nieuw riet voorzien.

Constructie
Het grenen achtkant staat zonder ondertafelement op twee aan twee evenwijdige penanten en heeft slechts een bintlaag en een veldkruis per veld. In de kuip waren oorspronkelijk keerschijven aanwezig.
De kap is al eens gedeeltelijk vernieuwd, vermoedelijk eind vorige eeuw. Hierbij zijn voeghouten aangebracht die afkomstig zijn van een bovenkruier van grotere afmeting (want ze steken aan de achterzijde wat ver uit). Waarschijnlijk is toen ook de huidige bovenas aangebracht dan wel meegekomen.
Aanvullingen
Over de naam:
De molen "O-N" wordt aangeduid naar de polderafdelingen die hij kan bemalen. De ook wel gebruikte naam "Ooster-N" lijkt niet juist, omdat er nooit sprake is geweest van een molen "Wester-N".

© foto: Vincent Mepschen (26-09-2009) de bovenste is van D.Tellegen (27-03-2011)

© foto's: Vincent Mepschen (26-09-2009)

© Foto: W. Jans (15-07-2001)
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: dinsdag 1 januari 2013 | Gemeente

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Molen O-N of Ooster-N, Schagerbrug home vorige pagina