Nederlandse Molendatabase
Franeker, Fryslân
|
Foto: Willem Jans (17-5-2004).
|
Constructie
| Romp | Achtkante ondertoren | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kap | Bovenhuis gedekt met verticale delen; kap gedekt met horizontale potdekseling | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Vlucht | 11,24 m. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenvorm | Dwarsgetuigd, uitgevoerd als 'vlinderwieken' | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenkruis |
Bovenas |
Kruiwerk |
Zetelkruiwerk; kruihaspel |
Vang |
IJzeren hoepelvang, uitgevoerd als trekvang |
Inrichting |
Houten vijzel Ø .,86 m., drie gangen |
Overbrengingen |
Bovenwiel 34 kammen |
Bovenbonkelaar 18 kammen, steek 8,5 cm. Onderwiel 28 kammen Vijzelwiel 27 kammen, steek 9,3 cm. Overbrengingsverhouding 1 : 1,96 Verwijzingen
Geschiedenis
De spinnekopmolen genaamd 'Arkens' werd op deze plaats gebouwd in 1973 en kreeg toen de functie van ververser voor enige plantsoenvijvers; daarvoor stond de molen elders in de gemeente Franekeradeel.
De molen was vanouds met de merkwaardige 'vlinderwieken' uitgerust; voorheen was dit zowel op de voor- als achterzoom voorzien van zelfzwichting. Dit systeem is indertijd bedacht door molenmaker Westra uit Franeker. Het bemalingsgebied 'Arkens' was vanouds voor Friese begrippen tamelijk diep. Thans is de zelfzwichting niet aanwezig; bij de overplaatsing is daarvan afgezien. Naar verluidt was het systeem niet bijzonder succesvol. Reeds spoedig na de verplaatsing en oplevering in 1973 werd nieuwbouw in de directe omgeving gerealiseerd; deze nam de molen meteen weer de wind uit de (plastic) zeilen. De overplaatsing is dus nogal zinloos gebleken. Met de benoeming van een nieuwe molenaar en het kappen van enige bomen in de omgeving is er hopelijk een einde gekomen aan het nogal passieve bestaan van deze bijzondere spinnekop. Aanvullingen
Over de naam:
De molen bemaalde voor zijn overplaatsing in 1973 het bemalingsgebied, genaamd 'Arkens'. Overige wetenswaardigheden:
Eén van de weinige spinnekoppen met een achtkante ondertoren. Uniek aan deze molen:
Deze enige met vlinderwieken uitgeruste molen van Nederland. 
©
Foto: Redmer Holwerda (9-5-2009).
©
Foto: Arjen Miedema (zomer 1974).
©
De molen op zijn oude plaats, nog met zelfzwichting op beide roeden en op één roede vlinderwieken.
Foto: niet bekend bij de redactie (verzameling Rob Pols). Draag zelf bij
|
