Nederlandse Molendatabase
Neck, Noord-Holland
Database nr. 683
Inventaris nr. NH105
Ten-Bruggencatenr. 00242
Naam Nekkermolen
Bouwjaar 1631
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante Binnenkruier
Ligging Kanaaldijk 51
1456 BG Neck (Wijdewormer)
Rijksdriehoek X: 123270 Y: 502788
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Wormerland
Kadaster Gemeente Purmerend, sectie B, nr. 1599
Monumentennummer 32193
Landsch. waarde Zeer groot
Eigenaar Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Bemalen van het waterschap Wormer, Jisp en Nek
Molenaar L. Witteman
Bezoekmogelijkheid Niet te bezichtigen

© Foto: Piet Glasbergen (11-6-2014).
Constructie
Romp Eiken achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geverfde gepotdekselde planken.
Kap Gedekt met riet
Vlucht 26,60 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Van 1964 tot 1975 was deze molen uitgerust met het systeem-Fauël (fokwieken) met steekborden. Dat was op deze molen, die juist met krachtige wind of zelfs stormen zijn nut moet bewijzen, geen goed idee. Dit is dan ook weer teruggebracht naar Oud-Hollands. Daarmee kan deze molen zijn taak zeer goed aan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Burgerg.n.binnen19641964aanw.26.60 m.
klik voor meer info Burgerg.n.buiten19641964aanw.26.60 m.
klik voor meer info Pot2058buiten19061907196426.60 m.
klik voor meer info Pot2020binnen19051905?196426.60 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje099818751875?aanw.-
Kruiwerk 59 houten rollen; binnenkruirad
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; pal (ijzer)
Inrichting Stalen vijzel Ø 2,10 m.
Woning in de molen
Overbrengingen Bovenwiel 55 kammen
Bovenbonkelaar 26 kammen, steek 15,3 cm.
Onderbonkelaar 37 kammen
Vijzelwiel 43 kammen, steek 11,0 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 1,82
Versiering
Eenvoudige baard, donkergroen geverfd met wit en rood afgebiesde krullen, met het opschrift 'Anno 1631'
Verwijzingen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
Op 30 mei 1630 werd in het stadhuis van Purmerend tussen de burgemeesters van die plaats en die van Wormer en Jisp een overeenkomst gesloten, namelijk: sekere accoord tot conservatie van de Oude Landen, gelegen in de Banne der voorz. Stede van Nek, mitsgaders die van Wormer en Jisp om dezelve in eenen goeden en suffisanten Ringdijk te besluijten ten fine om van het opmaalen van de Watermoolens der bedijkte meeren als andere inundatiën te mogen zijn bevrijd.
Op de bedijking, die nog in dat zelfde jaar gereed kwam, werden drie molens gebouwd. Het waren De Poelmolen aan de Zaan, ook wel De Handschoen genaamd, De Nekkermolen aan de Beemsterringsloot bij Neck en De Jispermolen aan de ringsloot van de Wijde Wormer bij Jisp. Binnen de bedijking was opgenomen het voordien met de Zaan in open verbinding staande Schaalsmeer, waarvan de droogmaking al snel te hand werd genomen. Voor de droogmaking en de latere bemaling werd in 1631 een betrekkelijk kleine achtkante molen gebouwd die ging uitmalen op het polderwater van het Heemraadschap.
In het begin van de 18de eeuw bleek het noodzakelijk om de bemaling van het Heemraadschap te versterken, waartoe in of omstreeks 1726 aan de zuidoostkant van de polder een vierde achtkante schepradmolen werd gebouwd die de naam De Zuidooster zou gaan dragen.

De Zuidooster en De Poelmolen waren in 1864 nog steeds met een scheprad uitgerust, in tegenstelling tot De Jispermolen en De Nekkermolen, welke in dat jaar beide
met een staande vijzel werkten.
De verbouwing van deze beide laatste molens, waarbij het scheprad was vervangen door dit overigens verder weinig toegepaste wateropvoerwerktuig, heeft waarschijnlijk plaats gevonden in de jaren tussen 1830 en 1840.

In 1878 werden De Poelmolen en De Jispermolen afgebroken, waarna op de plaats van de eerste een stoomvijzelgemaal werd gebouwd.
De tussen 1864 en 1894 vervijzelde Zuidooster en de in de loop der tijd eveneens vervijzelde Schaalsmeermolen werden in 1926 afgebroken, waarna de laatste werd vervangen door een Amerikaanse windmotor.

De Nekkermolen werd al voor 1894 weer verbouwd tot een normale vijzelmolen. Met het vroegere stoomgemaal, dat in 1919 werd geëlectrificeerd en van een pomp voorzien, is hij nog steeds voor de bemaling in gebruik.

De windmolen is welhaast onmisbaar te noemen bij krachtige tot stormachtige winden uit richtingen tussen zuidwest en noordwest. In dat geval waait het polderwater in deze waterrijke polder, als gevolg van zijn vorm en de ligging ten opzichte van genoemde windrichtingen sterk op. De in deze oostpunt van de polder staande Nekkermolen moet dan voorkomen dat een aanzienlijk polderdeel, bestaande uit laaggelegen onderbemalen veenachtig weidegebied, door het opgestuwde water wordt overstroomd.

Constructie
Het eiken achtkant staat op twee aan twee evenwijdig geplaatste penanten en is verstijfd met een extra veldkruis per veld. Boventafelement, rolvloer, kuip en kap zijn al eens vernieuwd.
Volgens overlevering zou de vernieuwing van de kap omstreeks 1878 plaats hebben gevonden, nadat de vorige kap, als gevolg van een onverantwoorde bediening van de molen, was afgemalen.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen is vernoemd naar de plaats waar hij staat.
Overige foto's

© Foto: Joop Vendrig (21-4-2003).

© De Nekkermolen malend bij windkracht 10 (let op de uitgenomen steekborden!).
Foto: Rein Arler (26-2-2002).

© Bovenste foto: Gerard Roomer (22-5-2005).
Onderste foto's: Gerard Roomer (24-4-2009).

© Foto: Rob Pols (8-5-2013).

© Foto's: Piet Glasbergen (11-6-2014).

© Oude foto n.n., let op het waarschuwingsbord!
Ingezonden door Arie Hoek.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: vrijdag 8 augustus 2014 | Foto
Toelichting: Molennaam in onderschrift verbeterd.

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Nekkermolen, Neck home vorige pagina