Verwijzingen

Eigen website	De Nachtegaal
Ten-Bruggencatenr.	00243
Voorganger	De Nachtegaal voorgangers, Middenbeemster

Geschiedenis

Nadat in 1612 voor de tweede maal en nu definitief was drooggevallen, lag het in de bedoeling om in de droogmakerij vijf korenmolens te bouwen. Uiteindelijk werd en bleef het er maar één.
Niet alles rond het verleden van deze molen is helemaal duidelijk.
Deze werd, waarschijnlijk als standerdmolen, gebouwd door Pieter Pietersz., timmerman te Hoorn, die bij akte van 11 augustus 1614 een molenwerf kocht van Dijkgraaf en Hoofdingelanden van de Beemster.
Al in 1624 verkocht hij de molen met huis en erf aan Jan Heyndriesen, korenmolenaar te Hoorn. Blijkens de verkoopakte stond de molen op de noordoosthoek van de binnenkavel nr. 67, ca. 140 m ten noorden van het kruispunt Middenweg-Rijperweg, aan de westzijde van de Middenweg.
Nadat de molen bij een storm in december 1660 was omgewaaid, werd deze, met huis en erf, in april 1661 verkocht. De nieuwe eigenaar kocht op 2 mei 1669 twee erven aan de Hobrederweg aan de noordkant van
binnenkavel 76 (de huidige plaats van de molen), samen groot 100 roeden, waar hij een nieuwe achtkante bovenkruier liet bouwen.
Van latere eigenaren zijn enkele namen bekend; in 1733 wordt Aris Jacobsz. Gras voor deze molen aangeslagen voor een bedrag van ƒ 12,-, waarbij de molen tezamen met een huisje geschat wordt op ƒ 180.-. Een flink deel van de 19e eeuw moet, gezien enkele vermeldingen, de familie Van der Lee eigenaar zijn geweest. 
In 1905 kocht de uit Someren (NB) afkomstige Cees Bijman de molen. Hij, en later zijn zonen, maalden hier tot 1961. 
Daarna werd door de nieuwe eigenaar, Rinus Knijn, nog af en toe gemalen. In 1972/73 volgde een forse restauratie, waarna er weer op kleine schaal gemalen werd. Na het overlijden van Knijn (1987) is het bergafwaarts gegaan: de molen fungeerde op een zeker moment uitsluitend nog als meubeltoonzaal, draaide tenslotte niet meer en zag er in 2006 al erg verwaarloosd uit.
Vanaf het voorjaar van 2007 wacht de molen met kaalgezette roeden, grotendeels verwijderde staart en een groot zeil over de kap op deze betere tijden.

In april 2006 werd besloten, de molen over enige afstand te verplaatsen, zodat de huidige eigenaar het terrein kon benutten voor zijn meubelbedrijf en de molen zelf weer echt als korenmolen zou kunnen functioneren. Dit besluit dreigde van hogerhand te worden getorpedeerd: de RCE, opvolger van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg, was van mening dat deze molen niet meer mocht worden verplaatst. De gemeente Beemster denkt hier duidelijk anders over.
Het is niet te hopen dat de molen slachtoffer wordt van een patstelling tussen de diverse overheden. De langdurige winter van 2009/2010 heeft de toestand van de molen verder verslechterd. Verplaatsing en restauratie kunnen eigenlijk niet lang meer wachten.

Eigenaren van de Nachtegaal:
Aris Jacobsz. Gras (ca. 1733)
Wed. Gerrit van der Lee (ca. 1832)
Matheus van der Lee (ca. 1883)
Cees Bijman (1905 - 1956)
Jaap Bijman (1956 - 1961)
Rinus Knijn (1961 - 1987)
Ron Groen (1987 - heden)

---

Laatst bijgewerkt: maandag 30 augustus 2010