Nederlandse Molendatabase  
Formerum (Terschelling), Fryslân
Database nr. 68
Inventaris nr. FR001
Naam Formerumermolen (Koffiemolen)
Bouwjaar 1876
Type Stellingmolen
Kenmerken Achtkante molen
Functie Korenmolen
Ligging Formerum 6
8894 KG Terschelling
Rijksdriehoek X: 149500 Y: 600306
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Terschelling
Kadaster Gemeente Terschelling, sectie I, nr. 2166
Monumentennummer 35093
Landsch. waarde Belangrijk
Eigenaar J. van Dieren
Bedrijfsvaardigheid Draaivaardig
Bestemming Vh. het malen van graan, thans buiten bedrijf; café
Molenaar Gosse van Dieren
Bezoekmogelijkheid Het cafégedeelte is vaak open; de rest van de molen op afspraak

Foto: Harmannus Noot (8-10-2006).   
Constructie
Romp Houten achtkant, gedekt met riet, op houten onderbouw met gemetselde voet
Kap Gedekt met riet
Vlucht 19,50 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen In september 1935 kreeg deze molen op de binnenroede het systeem Bilau. In 1949 werd dit gewijzigd in fokwieken.
In 1980, toen beide roeden werden vervangen, is weer Oud-Hollandse ophekking aangebracht.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0365buiten1980--19.50 m.
klik voor meer info Derckx0366binnen1980--19.50 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Sterkman & Zn, wed.A.01381861?aanw.-
Kruiwerk Neutenkruiwerk; kruilier
Vang Vaste Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met duim; vangstok; pal
Inrichting Eén koppel 16der en één koppel 15der kunststenen (incompleet); sleepluiwerk; restanten van een pelwerk
Overbrengingen Bovenwiel 61 kammen
Bovenbonkelaar 32 kammen, steek 10,4 cm.
Spoorwiel 86 kammen
Steenschijven 29 en 28 staven, steek 8,3 cm. Vm. pelschijf 19 staven
Overbrengingsverhouding maalwerk 1 : 5,85 en 5,65
Overbrengingsverhouding vm. pelwerk 1 : 8,63
Hoogte van de stelling: 3,25 m.
Versiering
Zeer eenvoudige baard, wit geverfd, rood afgebiesd, zonder opschrift.

In het rietdek is het wapen van Terschelling met het jaartal '1876' aangebracht.
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 06505
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Formerumermolen (2e), Formerum/ Formearum (Femearum)
Afkomstig uit Molen op de Dellewal, West-Terschelling (v/h buurtschap Dellewal)
Geschiedenis
In 1838 werd de molen voor Hendrik Stobbe gebouwd op de Dellewal te West-Terschelling; in 1876 volgde verplaatsing naar Formerum.
Volgens sommigen zou de molen gebouwd zijn uit 'gejut' hout, maar dat is vermoedelijk visserlatijn: de constructie van het achtkant is veel te goed en doordacht gemaakt en dat lukt niet met aangespoeld hout.

In 1964 verkocht Jaap Bos de molen, toen al enige tijd buiten bedrijf, aan Jan van Dieren. Deze richtte de laagste verdieping in als koffiehuis maar liet het binnenwerk verder ongemoeid. Het bij de molen horende motorhok werd omgebouwd tot keuken en toilet; in 1966 werd er een schuurtje bij gebouwd. Sindsdien vervult de molen een niet onbelangrijke rol als horeca-object; gemalen hoeft er niet meer te worden, want er wordt op Terschelling geen graan meer verbouwd.

In 1980 werden beide roeden vervangen en werd de molen, die op dat moment een groot herstel toe was, weer draaivaardig gemaakt.
In april 2002 werden de toppen van de roeden vervangen (stalen roeden hebben veel te lijden onder invloed van de zeelucht) en de staartbalk vernieuwd.

De molen draait veel.

© Foto: kees Vanger (zomer 2006).

© De molen met op één roede het systeem Bilau.
Foto: n.b. (verzameling Rob Pols).

© De beroepsmolenaar en zijn klanten.
Foto datum onbekend, coll. Arie Hoek.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: maandag 18 november 2013 | Foto

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Formerumermolen (Koffiemolen), Formerum (Terschelling) home vorige pagina