Nederlandse Molendatabase
Laren, Noord-Holland
Database nr. 679
Inventaris nr. NH173
Ten-Bruggencatenr. 01791 bis
Naam De Korenmolen
Bouwjaar 1724
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante binnenkruier
Functie Korenmolen
Ligging Molenweg 2b
1251 LT Laren
Rijksdriehoek X: 143688 Y: 474008
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Laren
Kadaster Gemeente Laren, sectie G, nr. 1904
Monumentennummer 23949
Landsch. waarde Gering door omringende bebouwing en beplantingen
Bewegingsbelemmering: aan één kant van de molen zijn hekjes en heggen tot tegen de molen aangebracht waar de roeden bij lange na niet overheen kunnen.
Eigenaar H. Calis
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Vh. het malen van graan, thans buiten bedrijf
Molenaar H. Calis
Telefoon 035-5383891
Bezoekmogelijkheid In de regel zaterdag

© Foto: Martijn Scholtens (17-4-2010).
Constructie
Romp Grenen achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geverfde gepotdekselde planken.
Kap Gedekt met riet
Vlucht 24,60 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Buurma0297Binnen19941994aanw.24.60 m.
klik voor meer info Buurma0296Buiten19941994aanw.24.60 m.
klik voor meer info Burgerg.n.binnen19621962198824.60 m.
klik voor meer info Franseng.n.buiten19271927?198824.50 m.
klik voor meer info Franseng.n.binnen19271927?196224.50 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Gieterij Hardinxveld006119941994aanw.-
klik voor meer info De Prins van Oranje0565186819111992-
Kruiwerk Engels met 38 rollen; binnenkruirad
Vang Vaste Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met haak; vangstok; pal
Inrichting EénĀ koppel 16der kunststenen; sleepluiwerk (op windkracht); op de begane grond een koppel 17der kunststenen, borstelmachine, hamermolen, jakobsladder en boven in de molen een tweede luiwerk, alles op elektrische kracht.
Overbrengingen Bovenwiel 61 kammen
Bovenschijfloop 28 staven, steek 14,0 cm.
Spoorwiel 87 kammen
Steenschijfloop 28 staven, steek 11 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 6,77
Versiering
Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, zonder opschrift.

In het bovenwiel is op sierlijke wijze het jaartal '1745' uitgehakt.
Verwijzingen
Eigen website De Korenmolen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
Tot voor kort was het bouwjaar van deze molen niet bekend. In vergelijking met de omliggende dorpen moet dit vrij laat zijn geweest wat ongetwijfeld verband hield met het feit dat Laren een klein dorp was, waar voor zo'n bedrijf nauwelijks emplooi zal zijn geweest. Aangenomen moet worden dat de inwoners van Laren lang hun graan hebben laten malen op de molen van het naburige Blaricum, waarmee het één gerecht vormde. In het begin van de 18de eeuw was er te Laren al wel een grutmolen, waarschijnlijk een rosmolen.

Thans weten wij meer: Dirk Willemsz. Dros, schout, Pieter IJserman en Evert Jansz Backer, schepenen van het dorp Laren, verleenden het "regt van de wint, nodig tot een koornmolen bij haar gebout in desen dorpe Laaren op een Jaarlijkse erffpacht van ses guldens volgens de erffpachtsbrieff van dato den 31 Meij 1724". Op 31 mei 1724 werd dus officieel toestemming gegeven om op windkracht te malen; op 24 juni werd er voor het eerst op windkracht gemalen. Ook wordt de molen enige jaren later, 1733, in het verpondingskohier aangeslagen voor 120 caroliguldens.

De overlevering dat de huidige molen gebouwd is in 1773 en afkomstig uit Naarden, waar hij als watermolen gefungeerd zou hebben, is hiermee in ieder geval zo'n 50 jaar vervroegd. Wel lijkt het nog steeds aannemelijk dat de molen hier niet nieuw gebouwd is, maar dat gebruik is gemaakt van onderdelen van een gesloopte molen.

De windmolen is tot omstreeks 1920 in bedrijf geweest. Al eerder was naast de molen in een apart gebouwtje een zuiggasmotor geplaatst, die als hulpkracht diende en een koppel stenen aandreef dat beneden in de molen was geplaatst. In de Eerste Wereldoorlog is de zuiggasmotor door een elektromotor vervangen. Als gevolg van de buitenbedrijfstelling raakte de molen na 1920 snel in een haveloze staat. Ook was één van de houten roeden gebroken.
Een door de inwoners van Laren gesteunde actie om de molen te behouden, maakte het mogelijk dat hij in 1926 werd gerestaureerd. De houten roeden werden bij die gelegenheid vervangen door nieuwe Fransen-roeden. Deze klus werd uitgevoerd door Wijnveen uit Voorthuizen.

In 1939 en 1962 volgden nieuwe herstelbeurten. In 1988 werd het in slechte staat verkerende gevlucht verwijderd. In 1996 werd de molen zeer grondig gerestaureerd en ook weer maalvaardig gemaakt.

Grootste probleem bij deze molen is, al meer dan 80 jaar, de omgeving: aan alle zijden zijn huizen en beplantingen aanwezig, die het functioneren van deze molen zeer ernstig hinderen.

Constructie
Het grenen achtkant staat op penanten en veldmuurtjes. In het boventafelement met blokkeelconstructie zijn kruikrammen aanwezig waaraan is te zien dat ze pas later zijn aangebracht. De molen moet dus als buitenkruier zijn gebouwd.
Opmerkelijk is, dat de middelste van de drie bintlagen van eerder gebruikt hout is gemaakt, maar wel volgens alle regelen der kunst en met de hiervoor gebruikelijke houtverbindingen. Mogelijk is hij later, bij de (her)bouw in Laren, aangebracht. Enkele korbelen zijn, gezien de hekkengaten, gemaakt uit delen van houten roeden.
Oorspronkelijk was de molen uitgerust met twee koppel maalstenen; één is nog compleet, van het ander resteert niet veel meer dan de pasbalk.
Op de begane grond staan een elektrisch aangedreven koppel stenen en verschillende maalderijmachines opgesteld, waarmee enkele soorten veevoeders geproduceerd worden.

Aanvullingen
Over de naam:
De molen heeft nooit een naam gehad, de aanduiding 'De Korenmolen' is sinds de restauratie van 1996 in gebruik gekomen.
Uniek aan deze molen:
Dit is, tezamen met 'De Hoop' te Wieringerwaard een voorbeeld van de zeer zeldzame combinatie van binnenkruier en korenmolen.
Literatuurverwijzingen:
Bronnen:
Onderzoek door Richard Keijzer in het Streekarchief Gooi- en Vechtstreek (Hilversum), deelarchief SAGV155: Gerecht Laren en Blaricum.
Overige foto's

© Foto's: Rob Hoving (17-4-2010).

© Foto's: Martijn Scholtens (17-4-2010).

© Onderste foto: Martin E. van Doornik (1-3-1986).

© Foto: Piet Glasbergen (28-2-2013).

© Foto: Piet Glasbergen (28-2-2013).

© De Laarder molen omstreeks 1900, nog met houten bovenas.
Collectie Rob Pols.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zaterdag 4 mei 2013 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Korenmolen, Laren home vorige pagina