Nederlandse Molendatabase
Hoogwoud, Noord-Holland
Database nr. 672
Inventaris nr. NH047
Ten-Bruggencatenr. 00779
Naam Molen De Lage Hoek
Bouwjaar 1891
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante Binnenkruier
Functie Poldermolen
Ligging Langereis 2
1718 MB Hoogwoud
Rijksdriehoek X: 122079 Y: 523782
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Opmeer
Kadaster Gemeente Opmeer, sectie E, nr. 294
Monumentennummer 31793
Landsch. waarde Zeer groot
Eigenaar Stichting De Westfriese Molens
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Bemalen van de polder De Lage Hoek, thans op vrijwillige basis
Molenaar Anton Reinders
Telefoon 06-40889638
Bezoekmogelijkheid Op Nationale Molen- en Gemalendag en de Open Monumentendag

© Foto: Marcel Stroo (10-5-2008).
Constructie
Romp Grenen achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geverfde rabatdelen.
Kap Gedekt met riet
Vlucht 26,20 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Van 1934 tot 1961 had deze molen op beide roeden het systeem Dekker. Daarna is dit weer gewijzigd in Oud-Hollands.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags0087buiten20032003aanw.26.20 m.
klik voor meer info Vaags0086binnen20032003aanw.26.00 m.
klik voor meer info Pot1934binnen19021903?200326.04 m.
klik voor meer info Pot1822buiten18991899?200326.20 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Enthoven & Co, L.I.068718911891aanw.-
Kruiwerk 56 houten rollen; binnenkruirad
Vang Vaste Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met duim; vangstok; pal (ijzer)
Inrichting Houten vijzel Ø 1,90 m.
Woning in de molen
Overbrengingen Bovenwiel 59 kammen
Bovenschijfloop 27 staven, steek 15,0 cm.
Onderbonkelaar 24 / 36 kammen
Vijzelwiel 38 kammen, steek 15,0 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 1,38 / 2,07
Molenmaker D. en W. Kriller, Oude Niedorp (1891)
Versiering
Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met de opschriften
20-6 AN NO 1891
De Vier Winden

In het bovenwiel staat ingesneden:
"1891 20-6 D.KRILLER. MR. TIMMERMAN O.NIEDORP W.KRILLER".
Verwijzingen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Lagehoek voorganger, Hoogwoud
Geschiedenis
Oorspronkelijk maakte het gebied van de Lagehoek deel uit van het Waterschap De Vier Noorder Koggen. In de eerste helft van de16de eeuw scheidden de landen van de Binnenpolder met die van de Lagehoek zich van de overige landen van de Vier Noorder Koggen af en werden bij uitspraak van de commissarissen van het Hof van Holland op 22 september 1541 tot een afzonderlijke polder gemaakt.
Achtendertig jaar later heeft de Lagehoek zich als lager deel weer van de Binnenpolder afgescheiden en zich verzekerd van een uitmaling op de Langereis, die deel uitmaakte van de Geestmerambachtsboezem. Hiertoe werd in 1578 een overeenkomst gesloten tussen Geestmerambacht en die van de lange landen van Hoogwoud van den Hoeck, waarin het onderhoud der kadijken, het zetten van een molen en andere verplichtingen tegenover het ambacht werden geregeld.
Op een van 1603 daterende kaart staat op de plaats van de huidige molen een binnenkruier getekend.

Op 16 oktober 1890 brandde de vóór 1863 vervijzelde molen door blikseminslag af. In het daaropvolgende jaar werd de huidige molen gebouwd door de molenmakers Kriller uit Oude Niedorp.

In 1934 werd deze molen, als eerste poldermolen in Noord-Holland uitgerust met Dekkerwieken. De bemaling werd in 1942 overgenomen door een naast de molen gebouwd elektrisch vijzelgemaal. Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog is de molen nog even in bedrijf geweest.
In 1947 is een kleine restauratie uitgevoerd, waarna nog weer enige tijd op windkracht is gemalen.

Op 3 december 1960 is de molen tijdens een storm op hol geslagen en kon afbranden ternauwernood worden voorkomen. Eén van de polderbestuurders moet toen hebben gezegd: "Het kreng zal 't ons toch niet aandoen te blijven staan!"
Het 'kreng' bleef staan en in 1961 werd het Dekkersysteem weer vervangen door Oudhollands.

Bij een restauratie in 1972/73 is de vijzel verlengd. Ook is toen de achterwaterloop verdiept, teneinde de molen in de toekomst, indien nodig, op een verlaagd peil te kunnen laten malen. 30 jaar later is dit nog een keer gebeurd.
Aanvullingen
Over de naam:
De molen wordt vernoemd naar de polder die hij kan bemalen.
De naam 'De Vier Winden' werd rond 1960 gegeven door de toenmalige bewoner maar wordt door de huidige eigenaar sinds 2009 niet meer erkend.
Overige foto's

© Foto: Julius Meijer (10 jaar) (27-10-2012).

© Foto datum onbekend, de molen nog met het Dekkersysteem.
Foto: ingezonden door Arie Hoek.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: maandag 1 december 2014 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Molen De Lage Hoek, Hoogwoud home vorige pagina