Versiering

Aardige baard, groen geverfd, wit afgebiesd, met het opschrift:
1856 1977 De Eersteling

Aardige achterbaard met enige geschilderde korenaren

Verwijzingen

Eigen website	De Eersteling
Ten-Bruggencatenr.	12230
allemolens.nl	zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Afkomstig uit	De Eersteling, Hoofddorp

Geschiedenis

De vroegste geschiedenis van deze molen begint in Katwijk. In februari 1854 verzocht J. Zoeter, korenmolenaar te Oud-Beijerland, om een stuk woeste duingrond aldaar in erfpacht te mogen nemen om er een korenmolen te bouwen. Een akte hiervoor werd in november van dat jaar opgemaakt, maar al in 1855 werd de erfpacht overgedragen aan Dirk David van Dijk, meester-molenmaker en -timmerman te Piershil. Volgens overlevering zou hierna een molen gebouwd zijn, maar hiervoor is geen enkel bewijs te vinden.

Vervolgens vroeg Dirk David van Dijk in januari 1856 aan het gemeentebestuur van de in 1852 drooggevallen Haarlemmermeer toestemming om in een korenmolen te mogen bouwen. Verondersteld moet worden, dat de molen in Katwijk door omstandigheden nooit gebouwd is, maar dat de (misschien al gereedgemaakte) onderdelen in 1856 zijn gebruikt voor de bouw van de molen te Kruisdorp (later "Hoofddorp" genoemd).
Dirk David van Dijk, die zeer veel molens op de Hoekse Waard en Goeree-Overflakkee had gebouwd (de meeste ervan bestaan nog!) ging vanaf de bouw hier malen en werd dus van molenmaker molenaar. Later kwam de molen in handen van zijn stief-familie De Koning.

De molen is als windmolen tot omstreeks 1930 in bedrijf geweest. Vanaf die tijd tot in de Tweede Wereldoorlog werd het maalbedrijf in de bij de molen staande motormaalderij voortgezet.
Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog was de windmolen, toen als gevolg van de stilstand in matige staat, ineens weer nodig. In de 'hongerwinter' van 1944/45 werd de molen met kunst en vliegwerk door de Zaanse molenmakerij Husslage en vele vrijwilligers maalvaardig gemaakt en kon, net toen er geen elektriciteit meer voorhanden was, met gerepareerde houten roeden aan de slag. Reeds kort daarna werden tweedehands ijzeren roeden gestoken, omdat de houten roeden 'op' waren.

Door de oprukkende bebouwing van Hoofddorp werd de windvang steeds slechter, wat weer zijn gevolg had op het in bedrijf zijn van de molen. Vanaf 1954 vond alle maalwerk weer plaats in de motormaalderij.

De stilstaande molen raakte in verval en uiteindelijk slaagde de gemeente Haarlemmermeer hem aan te kopen. Vooruitlopend op de restauratie en verplaatsing werden in 1975 het wiekenkruis en de kap verwijderd.

Na veel voorbereiding werd onder zeer grote publieke belangstelling op de (ijskoude) 4de januari 1977 de ruim 100 ton zware bakstenen romp over een afstand van 1,8 km. naar de nieuwe standplaats gereden, waar een nieuwe fundering aangelegd was.
Eind 1977 was de restauratie voltooid en sindsdien is de molen weer geregeld in bedrijf. In de molen is geen elektromotor aanwezig, dus wordt er uitsluitend op windkracht gemalen.
Enige jaren later werd ook het oude molenaarshuis naar de molen verplaatst.

In 2011 is de stenen romp, die op bepaalde plaatsen zeer poreus was geworden, in de steigers gezet voor groot herstel. Als gevolg was deze molen geruime tijd niet draaivaardig.

Eigenaren van De Eersteling:
D.D. van Dijk (1856 - 1900c)
W. de Koning (1900c - 1936)
E.F. de Koning (1936 - 1975)
Gemeente Haarlemmermeer (1975 - heden)

Aanvullingen

Over de naam:
De naam van de molen was logisch: het was de eerste molen die na het verkavelen en in cultuur brengen van de Haarlemmermeer werd gebouwd.
Opmerkelijk, of niet: hij is ook de laatste gebleken.

Uniek aan deze molen:
De eerste stenen molen in Nederland die in zijn geheel is verplaatst.

---

Laatst bijgewerkt:	zaterdag 20 april 2013 | Foto