Versiering

Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met de opschriften 'Anno 1851' en daaronder "De Onderneming"

Verwijzingen

Eigen website	De Onderneming
Ten-Bruggencatenr.	00347
allemolens.nl	zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie

Geschiedenis

Molen De Onderneming is een in 1851 als koren- en pelmolen gebouwde achtkante bovenkruier. Op de plaats van deze molen heeft voor zover bekend voor 1851 nooit een molen gestaan.
In de jaren 1930 is de windmolen buiten bedrijf gekomen, maar oorlogsomstandigheden maakten herstel en hernieuwde ingebruikstelling noodzakelijk. Aan deze nieuwe periode van bedrijvigheid kwam omstreeks 1950 een definitief eind, waarna de molen opnieuw in verval raakte.

In 1952 werd hij door de Stichting Oud-Wieringen aangekocht, waarna in 1964 restauratie volgde. Na decennia van stilstand (waarbij de molen overigens redelijk werd onderhouden) was er pas in 2000 weer sprake van een maalvaardige molen.

Constructie
Het grenen achtkant staat op ca. 2 m hoge veldmuren, wat voor Noord-Holland boven het IJ, zeker in vroeger tijd, weinig gebruikelijk was.
Hoewel deze molen voor molenbegrippen vrij jong is, heeft hij toch een wat opmerkelijke, voor die tijd bijna ouderwets te noemen wijze van constructie, want het achtkant heeft slechts één bintlaag en een veldkruis per veld. Hij komt hierin min of meer overeen met zijn ca. twee eeuwen oudere soortgenoot te Den Oever.
Tussen de begane grond en de kapzolder ligt aan de oostkant een halve zolder, die te zien aan de constructie, al vanaf de bouw aanwezig moet zijn geweest en waarin vroeger een pelsteen was opgenomen. Deze pellerij is tot omstreeks 1920 in gebruik geweest en nadien verwijderd.

Vóór 1964 had de molen houten roeden. De huidige bovenas is in de Tweede Wereldoorlog aangebracht ter vervanging van een houten exemplaar en afkomstig uit de in die tijd onttakelde korenmolen Welgelegen te Wognum. De as was hier in het begin van de 20e eeuw geplaatst en was ook toen al uit een andere molen afkomstig. Assen van de ijzergieterij Penn & Comp. te Dordrecht vond men hoofdzakelijk in het zuiden van Zuid-Holland.
Oorspronkelijk had de molen een stutvang, maar deze is later veranderd in een Vlaamse vang.

Aanvullingen

Over de naam:
De naamgeving dateert vermoedelijk al vanaf de bouw, want al op een in 1858 vervaardigde  topografische kaart staat de molen met de naam "De Onderneming" aangegeven.

---

Laatst bijgewerkt:	maandag 12 november 2012 | Geschiedenis