Nederlandse Molendatabase  
Edam, Noord-Holland
Database nr. 651
Inventaris nr. NH102
Naam Zuidpoldermolen
Bouwjaar 1670
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante Binnenkruier
Functie Poldermolen
Ligging Burg. Versteeghsingel 2
1135 VT Edam
Rijksdriehoek X: 132643 Y: 502623
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Edam-Volendam
Kadaster Gemeente Edam, sectie C, nr. 1741
Monumentennummer 14400
Landsch. waarde Door bebouwing en begroeiing is deze nogal beperkt geworden
Eigenaar Vereniging De Hollandsche Molen
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen
2011: 284.117
2012: 328.407
2013: 424.023
Bestemming Bemalen van de Zuidpolder, thans op vrijwillige basis
Molenaar Mark Ravesloot
Bezoekmogelijkheid Op afspraak

© Foto: Mark Ravesloot (4-7-2010).   
Constructie
Romp Eiken achtkant op lage voet, gedekt met riet
Kap Gedekt met riet
Vlucht 21,65 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Op deze molen is nooit een wiekverbetering toegepast.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0237binnen19781978aanw.21.65 m.
klik voor meer info Derckx0238buiten19781978aanw.21.55 m.
klik voor meer info Pot2808binnen19421942?1960?21.60 m.
klik voor meer info Pot2434binnen19191960?197821.65 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Gieterij Hardinxveld006419951995aanw.-
klik voor meer info Schretlen & Co, D.A.02431887?1994-
Kruiwerk 40 houten rollen; binnenkruirad
Vang Vaste Vlaamse blokvang (gewijzigde stutvang) uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; pal
Inrichting Houten vijzel 1,60 m.
Woning in de molen
Overbrengingen Bovenwiel 46 kammen
Bovenschijfloop 18 staven, steek 16,0 cm.
Onderbonkelaar 31 kammen
Vijzelwiel 30 kammen, steek 15,5 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 2,64
Versiering
Aardige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met daarop het gemeentewapen van Edam
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 01156
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger De Slikpot/ Zuidpoldermolen voorganger, Edam
Geschiedenis
De molen is naar alle waarschijnlijkheid tussen 1626 en 1635 gebouwd. Het vaak veronderstelde jaartal 1670 is zeker niet correct, gezien de opbouw van het eiken achtkant met slechts n bintlaag. Nadien is er niets vernieuwd aan het staande werk, waardoor het zeer authentiek is. Wel zijn er, waarschijnlijk tijdens de vervijzeling, extra veldkruisen aangebracht om de constructie te versterken.

In de vroege Middeleeuwen behoorde wat nu de Zuidpolder wordt genoemd waterstaatkundig gezien tot het noordelijk van Edam gelegen veenachtige gebied van de Zeevang. In dit gebied lag de IJe, een veenriviertje dat bij het huidige Volendam in de Zuiderzee uitstroomde en waarvan de monding als haven van Edam dienst deed.
Nadat deze haven door dichtslibbing onbruikbaar was geworden werd kort na 1357, als nieuwe uitweg naar zee, de huidige haven het Oorgat, gegraven. Hierdoor werd het zuidelijke deel van de Zeevang van de rest van het gebied afgesneden, wat later na de inpoldering tot de naam Zuidpolder zal hebben geleid.
Blijkens een kaart uit 1630 lag de polder toen gemeen met de naburige polder Katwoude en was er nog geen molen aanwezig.

In het tijdvak tussen 1864 en 1894 is de molen van een vijzel voorzien. In 1875 werd de bemaling van de polder versterkt met een stoomvijzelgemaal.
In 1949 werd de capaciteit hiervan opgevoerd, zodat de windmolen buiten gebruik werd gesteld.

In 1962 volgde een beperkte restauratie (die de molen wel draaivaardig maakte). In 1978 volgde veelomvattend herstel, met een maalvaardige molen als resultaat. Helaas is in diezelfde periode de omgeving van de molen, zowel door bebouwing als begroeiing, erg slecht geworden, zodat er weinig kan worden gemalen.

De huidige bovenas kwam in september 1995 in de plaats van een vrij lichte Schretlen-as, waarvan n van de ashuizen op 12 december 1994 brak na problemen tijdens het zgn. 'doorschuiven' van de roeden.

Joep Kemper, vrijwillig molenaar van het eerste uur, die deze molen bijna 40 jaar bewoonde en ook geregeld liet malen, overleed op 19 mei 2009.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen is vernoemd naar de polder die hij kan bemalen.

© Foto: Gerard Roomer (26-6-2009).

© Foto: Gerard Roomer (26-6-2009).

© Foto: Tony Hop (25-7-2012).

© Foto: Piet Glasbergen (2-1-2013).

© Foto: Mark Ravesloot (22-2-2013).

© Foto: n.b. (verzameling Rob Pols).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: woensdag 1 januari 2014 | Tellerstand

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Zuidpoldermolen, Edam home vorige pagina