Nederlandse Molendatabase
Oosterblokker, Noord-Holland
Database nr. 643
Inventaris nr. NH038
Ten-Bruggencatenr. 01149
Naam De Krijgsman
Bouwjaar 1897 / 1978
Type Stellingmolen
Kenmerken Achtkante Molen
Functie Korenmolen
Ligging Noorderdracht 61
1696 AC Oosterblokker
Rijksdriehoek X: 135543 Y: 520420
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Hoorn
Kadaster Gemeente Drechterland, sectie L, nr. 850
Monumentennummer 14057
Landsch. waarde Bijzonder groot, domineert de omgeving van verre
Eigenaar Stichting Molen 'De Krijgsman'
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Het malen van graan op professionele basis
Molenaar Erik Dudink
Telefoon 0229-261471
Bezoekmogelijkheid Dinsdag 13.30 - 17.30 uur, vrijdag 9.00 - 17.30 uur en zaterdag 8.30 - 12.30 uur

© Foto: Rob Pols (28-02-2008).
Constructie
Romp Grenen achtkant, gedekt met riet, op houten en daaronder stenen onderbouw
Kap Gedekt met riet
Vlucht 23,30 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Rond 1900 zijn beide roeden voorzien van zelfzwichting. Rond 1906 verdween dit op één en in 1919 op de andere roede, om weer plaats te maken voor Oud-Hollands.
Van 1934 tot 1963 had deze molen op beide roeden het system-Dekker. Na de rehabilitatie van 1978 is Oud-Hollandse ophekking aangebracht.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Pot?buiten??196322.20 m.
klik voor meer info Pot?binnen??196322.20 m.
klik voor meer info Derckx0208buiten19761978aanw.22.30 m.
klik voor meer info Derckx0209binnen19761978aanw.22.30 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje046718671897aanw.-
Kruiwerk Engels met 35 rollen; kruilier
Vang Vaste stutvang uit drie stukken; vangbalk met duim; vangstok; trekvang; pal
Inrichting Twee koppel 17der blauwe stenen (op maalstoel op de stellingzolder, een op wind-\kracht, de andere elektrisch); regulateur; buil (op windkracht); buil (elektrisch aangedreven); sleepluiwerk; afschietwerk.
Verder vanaf de begane grond diverse elektrisch aangedreven maalapparaten, onder meer vier mengers ten behoeve van verpakkingsmachines.
Overbrengingen Bovenwiel 56 kammen
Bovenbonkelaar 27 kammen
Spoorwiel 121 kammen
Steenschijflopen 36 staven
Overbrengingsverhouding 1 : 6,97
Hoogte van de stelling: 10,40 m.
Molenmaker Fa. Pepping, Amsterdam (1897)
J. Korver, Obdam (1978)
Versiering
Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, met witte krullen en het jaartal '18 97'
Verwijzingen
Eigen website De Krijgsman
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger De Krijgsman, Oosterblokker
Afkomstig uit De Bootsman, Zaandam-O
Geschiedenis
In 1602 werd ter plaatse een molen met molenaarswoning gebouwd. Deze, zeer waarschijnlijk een standerdmolen, waaide omstreeks 1860 om en werd vervangen door een lage achtkante stellingmolen, De Krijgsman, die op zijn beurt in september 1896 door blikseminslag verbrandde.
Een nieuwe molen was snel gevonden: men kocht de voor afbraak te koop staande pelmolen De Bootsman te Zaandam-Oost, die daar in of kort voor 1751 was gebouwd.
De Bootsman werd in 1896 door de Amsterdamse molenmakersfirma Pepping afgebroken en in het daarop volgende jaar te Blokker herbouwd.

In 1919 werd onder in de molen een elektromotor met enkele koppels maalstenen opgesteld, wat ertoe leidde dat hij 1925 buiten bedrijf werd gesteld.
In 1934, tijdens de crisisjaren, werd de windmolen weer maalvaardig gemaakt, van Dekkerwieken voorzien en in bedrijf genomen. In 1949 werd het malen op windkracht weer beëindigd. In 1956 werden de gaande werken verwijderd om plaats te maken voor silo's en maalderijmachines.
 
Als gevolg van de stilstand werd de toestand van de molen snel slechter. In 1963 werden, met hiervoor verkregen vergunning, wiekenkruis, staart en stelling verwijderd. De afkomende roeden, vermoedelijk derdehands, werden beschikbaar gesteld voor een herstelbeurt van 'De Dikkert' te Amstelveen.

Later is met succes een poging ondernomen om tot herstel te komen. Omstreeks 1977 werd begonnen en op 17 mei 1978 werden de kap geplaatst en nieuwe roeden gestoken. Sindsdien werd er zo nu en dan weer met de molen gedraaid.
Vanaf 1990, het jaar waarin Erik Dudink eigenaar werd, is er naar gestreefd, de molen weer geheel maalvaardig te maken. Met groot succes, want de molen maalt alweer jaren regelmatig op windkracht.

Constructie
De van omstreeks 1751 daterende romp bestaat uit een grenen onder- en bovenachtkant, geplaatst op een in 1896-1897 gebouwde ca. 4,8 m. hoge stenen onderbouw.
Het onderachtkant heeft een bintlaag; het bovenachtkant heeft er drie, waarvan de middelste waarschijnlijk in 1896-1897 in verband met de inrichting tot korenmolen is aangebracht.
Ter hoogte van de stelling is nog de dubbele vloer aanwezig, waarin vroeger de pelstenen waren ondergebracht.
Al enkele jaren na de bouw is het wiekenkruis voorzien van zelfzwichting volgens het slijpkranssysteem, zodat de as dus niet doorboord hoefde te worden. Toen omstreeks 1906 een roede brak en moest worden vervangen, is hierop Oud-Hollands aangebracht.
Omstreeks 1919 is ook van de andere roe de zelfzwichting verwijderd en vervangen door Oud-Hollands. 

Oorspronkelijk was de molen uitgerust met drie koppel maalstenen, die op de stellingzolder op een maalstoel lagen. Daarnaast waren er nog twee pelstenen waarvan er een tot omstreeks 1918 in gebruik is geweest en de andere in reserve werd gehouden.
In 1919 zijn onder in de molen een elektromotor en enkele koppels stenen geplaatst om bij onvoldoende wind toch te kunnen malen. De elektromotor is na enige jaren door een zuiggasmotor vervangen die op zijn beurt later weer werd omgebouwd tot oliemotor. Dit monument van bedrijf en techniek staat nog steeds in een van de tegen de molen aangebouwde bedrijfsruimten opgesteld.

Sinds 2010 is de molen uitgerust met een antieke kruilier, daterend uit ca. 1920 en afkomstig van de in 1964 verbrande oliemolen "De Koperslager" te Zaandijk. Na jaren los bij molenmakerij Saendijck te zijn bewaard, kreeg de lier hier een verdiende plek.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen heet sinds de (her)bouw te Oosterblokker "De Krijgsman"; zijn voorganger ter plaatse werd ook al zo genoemd.
Literatuurverwijzingen:
G.H. Keunen, 'Korenmolen "De Krijgsman" te Blokker', in: West-Frieslands Oud & Nieuw 45e bundel, (1978) 121 - 128
Overige foto's

© Foto: Rob Pols (28-02-2008).

© Foto: Rob Pols (28-02-2008).

© Foto: Rob Pols (28-02-2008).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: vrijdag 23 mei 2014 | Algehele revisie gegevens

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Krijgsman, Oosterblokker home vorige pagina