|
© Foto: Rob Pols (28-02-2008). |
| Romp | Grenen achtkant, gedekt met riet, op houten en daaronder stenen onderbouw | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kap | Gedekt met riet | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Vlucht | 23,30 m. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenvorm | Oudhollands | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenkruis |
Bovenas |
Geschiedenis
In 1602 werd ter plaatse een molen met molenaarswoning gebouwd. Deze, zeer waarschijnlijk een standerdmolen, waaide omstreeks 1860 om en werd vervangen door een lage achtkante stellingmolen, De Krijgsman, die op zijn beurt in september 1896 door blikseminslag verbrandde.
Een nieuwe molen was snel gevonden: men kocht de voor afbraak te koop staande pelmolen De Bootsman te Zaandam-Oost, die daar was gebouwd in of kort voor 1751. De Bootsman werd in 1896 door de Amsterdamse molenmakersfirma Pepping afgebroken en in het daarop volgende jaar te Blokker herbouwd. In 1919 werd onder in de molen een elektromotor met enkele koppels maalstenen opgesteld, wat ertoe leidde dat hij 1925 buiten bedrijf werd gesteld. In 1934, tijdens de crisisjaren, werd de windmolen weer maalvaardig gemaakt, van Dekkerwieken voorzien en in bedrijf genomen. In 1949 werd het malen op windkracht beëindigd. In 1956 werden de gaande werken verwijderd om plaats te maken voor silo's en maalderijmachines. Als gevolg werd de toestand van de stilstaande molen slechter. In 1963 werden, met hiervoor verkregen vergunning, wiekenkruis, staart en stelling verwijderd. De afkomende roeden, vermoedelijk derdehands, werden beschikbaar gesteld voor een herstelbeurt van 'De Dikkert' te Amstelveen. Later is met succes een poging ondernomen om tot herstel te komen. Omstreeks 1977 werd begonnen en op 17 mei 1978 werden de kap geplaatst en nieuwe roeden gestoken. Sindsdien werd er zo nu en dan weer met de molen gedraaid. Na 1990, vanaf het moment dat Erik Dudink eigenaar werd, is er naar gestreefd, de molen weer geheel maalvaardig te maken. Met groot succes, want de molen maalt alweer jaren regelmatig op windkracht. Constructie De van omstreeks 1751 daterende romp bestaat uit een grenen onder- en bovenachtkant, geplaatst op een in 1896-1897 gebouwde ca. 4,8 m. hoge stenen onderbouw. Het onderachtkant heeft een bintlaag; het bovenachtkant heeft er drie, waarvan de middelste waarschijnlijk in 1896-1897 in verband met de inrichting tot korenmolen is aangebracht. Ter hoogte van de stelling is nog de dubbele vloer aanwezig, waarin vroeger de pelstenen waren ondergebracht. Al enkele jaren na de bouw is het wiekenkruis voorzien van zelfzwichting volgens het slijpkranssysteem, zodat de as dus niet doorboord hoefde te worden. Toen omstreeks 1906 een roede brak en moest worden vervangen, is hierop weer het oudhollandse wieksysteem aangebracht. Omstreeks 1919 is ook van de andere roe de zelfzwichting verwijderd en vervangen door het oudhollandse wieksysteem. Oorspronkelijk was de molen uitgerust met drie koppel maalstenen, die op de stellingzolder op een maalstoel lagen. Daarnaast waren er nog twee pelstenen waarvan er een in gebruik is geweest tot omstreeks 1918, terwijl de andere in reserve werd gehouden. In 1919 zijn onder in de molen een elektromotor en enkele koppels stenen geplaatst om bij onvoldoende wind toch te kunnen malen. De elektromotor is na enige jaren door een zuiggasmotor vervangen die op zijn beurt later weer werd omgebouwd tot oliemotor. Dit monument van bedrijf en techniek staat nog steeds in een van de tegen de molen aangebouwde bedrijfsruimten opgesteld. Sinds 2010 is de molen uitgerust met een antieke kruilier, daterend uit ca. 1920 en afkomstig van de in 1964 verbrande oliemolen "De Koperslager" te Zaandijk. Na jaren los bij molenmakerij Saendijck te zijn bewaard, kreeg de lier hier een verdiende plek. Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen heet sinds de (her)bouw te Oosterblokker "De Krijgsman"; zijn voorganger ter plaatse werd ook al zo genoemd. Literatuurverwijzingen:
G.H. Keunen, 'Korenmolen "De Krijgsman" te Blokker', in: West-Frieslands Oud & Nieuw 45e bundel, (1978) 121 - 128
©
Foto: Rob Pols (28-02-2008).
©
Foto: Rob Pols (28-02-2008).
©
Foto: Rob Pols (28-02-2008).
Draag zelf bij
|