|
© Foto: Willem van Breenen (30-12-2007). |
| Romp | Kast gedekt met verticale planken; lichtgrijs geverfd, wit afgebiesd; borst gedekt met horizontale geteerde delen. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kap | Gedekt met dakleer | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Vlucht | 23,00 m. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenvorm | Oudhollands | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekverbeteringen | Op deze molen is nooit een wiekverbetering toegepast. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenkruis |
Bovenas |
Geschiedenis
Deze standerdmolen heeft een voorganger gehad. Die voorganger is vermoedelijk gebouwd ter vervanging van een watermolen die nabij de grens tussen Zundert-Nassau en Zundert-Hertog stond en aangeduid werd als 'De Poelmolen'. Deze watermolen bestond al in 1438. Of de huidige molen inderdaad in 1625 is gebouwd staat allerminst vast.
Vanouds was De Akkermolen een dwangmolen: eigenaren waren de markiezen van Bergen op Zoom. In 1794 werd stadhouder Willem V, als Baron van Breda, eigenaar. In 1830 werd de molen particulier eigendom en wisselde daarna veelvuldig van eigenaar; meestal waren dit bakkers en brouwers. Deze verpachtten de molen vervolgens aan een molenaar. In 1905 kocht pachter Jacobus Wilhelmus Herrijgers de molen van bakker Wilhelmus van der Stappen. In september 1950 brak de bovenas, waardoor het wiekenkruis op de grond te pletter viel. Dat wiekenkruis bestond toen nog uit een houten as met ijzeren kop en twee houten borstroeden. Vervolgens brak een periode van grote onzekerheid aan, waarbij het voortbestaan van deze molen diverse malen in gevaar kwam. Eigenaar en gemeente voelden beiden voor herstel, maar het kwam maar niet van de grond. Uiteindelijk kocht de gemeente Zundert de molen in 1959 aan van de familie Herrijgers. Een ingrijpende restauratie door de fa. Adriaens volgde in 1961. De molen kwam niet meer in bedrijf, maar draaide sindsdien wel af en toe. Na 30 jaar was de molen wederom aan groot herstel toe: de gehele molen werd gedemonteerd op 15 januari 1991. Alle losse onderdelen werden naar de werkplaats van de fa. Adriaens vervoerd. Zeer veel moest worden vernieuwd: waterlijsten, bovendeel staartbalk, steenbalk, vangbalk, steenring, bovenbalk in trapbint, steenlijsten; ook werden reparaties verricht aan stijlen, zij- en trapgebint. De standerd bleek bij nader onderzoek deels hol en moest daarom ook worden vervangen. Een nieuw koppel 17der kunststenen werd geplaatst; het koppel 17der blauwe stenen (dunne opgestorte stenen) staat sindsdien beneden op de molenwerf. De opbouw van de molen werd begonnen op 17 juni 1991 en de gehele molen werd opgeleverd op 7 april 1992. Een grappig detail anno 2006: de enkele delen uit de vroegere borstroeden worden verzaagd tot kruipalen. In 1961 werd er één nieuwe houten borstroede gestoken en kwam er daarnaast een tweedehands ijzeren roede van Belgisch fabrikaat. Pas sinds kort is bekend dat deze afkomstig was van de al lang gesloopte beltmolen te Kessenich (B.). De gietijzeren insteekkop blijkt een Duits verleden te hebben en is afkomstig van de Kriemhildsmühle te Xanten. De buitenroede was dus vanouds een borstroede en wat de instanties betreft moest dit zo blijven. Probleem was dat, toen de buitenroede wederom onbetrouwbaar werd, er lang niets gebeurde. Na dus geruime tijd met één roede te hebben gestaan, werd op 17 februari 2006 eindelijk een nieuwe houten borstroede gestoken. Aanvullingen
Over de naam:
De naam 'Akkermolen' is zeer oud en werd al in 1557 gebruikt voor een voorganger van de huidige molen. Literatuurverwijzingen:
A. Delahaye, 'De Akkermolen van Zundert', in: Jaarboek van de Geschied- en Oudheidkundige Kring van Stad en Land van Breda "De Oranjeboom", Deel XIV. (Breda 1961) 1 - 16
©
De constructie van de borstroede.
Foto: Rob Pols (30-3-2008).
©
Foto: Rob Pols (30-03-2008). en (25-3-2012) Inscripties in de rechter steenlijst.
©
Foto: Gebr. Adriaens BV (juli 1991).
©
Foto: Ton Koorevaar (20-5-2011).
©
Foto: Ton Koorevaar (20-5-2011).
Draag zelf bij
|