Nederlandse Molendatabase
Deurne, Noord-Brabant
Database nr. 618
Inventaris nr. NB018
Ten-Bruggencatenr. 01587
Naam Maria-Antoinette
Bouwjaar 1893
Type Beltmolen
Kenmerken Achtkante Molen
Functie Korenmolen
Ligging Zeilbergsestraat 98
5751 LN Deurne
Rijksdriehoek X: 184538 Y: 385568
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Deurne
Kadaster Gemeente Deurne, sectie L, nr. 1632
Monumentennummer 12380
Landsch. waarde Vrij groot
Eigenaar Harmonie Excelsior Zeilberg sinds 3-11-2004, daarvoor W. Crommentuijn
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Vh. het malen van graan, thans buiten bedrijf
Molenaar Toon Seijkens
Telefoon 0493-317263 / 06-54642630
Bezoekmogelijkheid Woensdag 13.00 - 17.00 uur; zaterdag 10.00 - 17.00 uur.
Voor andere tijden en groepen graag op afspraak.

© Foto: Rob Pols (4-8-2013).
Constructie
Romp Grenen achtkant, gedekt met riet, op gemetselde voet
Kap Gedekt met riet
Vlucht 25,80 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Van 1942 tot 1964 was deze molen op beide roeden uitgerust met het systeem-Van Bussel. Daarna werd dit weer Oud-Hollands.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Pot1974binnen1904--25.80 m.
klik voor meer info Pot1493buiten1887--25.80 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Enthoven & Co, L.I.035518631893aanw.04.86 m.
Kruiwerk Engels; kruilier
Vang Vlaamse vang; vangbalk met haak; vangstok
Inrichting Eén koppel 17der kunststenen; sleepluiwerk
Overbrengingen Bovenwiel 75 kammen
Bovenbonkelaar 36 kammen, steeek 11,4 cm.
Spoorwiel 103 kammen
Steenschijfloop 34 staven, steek 8,5 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 6,31
Hoogte van de belt: 3,50 m.
Versiering
Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd met het opschrift 'MARIA ANTOINETTE'
Verwijzingen
Facebook pagina:
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Marie-Antoinette, Zeilberg
Afkomstig uit Nieuw Wateringveldsepolder, Middelmolen, Wateringen
Geschiedenis
Over de herkomst van deze molen heeft ruim 100 jaar lang onduidelijkheid bestaan: vanwege de aanwezige bovenas leek het of dit een overgeplaatste 'Zuidplasmolen' (uit Waddinxveen) was, maar dit kon, omdat sommige details anders waren, niet juist zijn.

Molenexpert Johan Bakker uit Moerkapelle kon tenslotte de herkomst van de molen vaststellen: deze molen is oorspronkelijk in 1847 gebouwd als middenmolen van de nieuwe driegang van de polder Wateringseveld te Wateringen.

Deze molengang kwam buiten bedrijf, nadat in 1887 de bovenmolen tijdens een zware bui na blikseminslag in brand raakte. Die molen werd niet herbouwd, maar men ging over op stoombemaling. De daardoor overbodig geworden onder- en middenmolen, die op zich in prima staat verkeerden, werden vervolgens te koop aangeboden.

Deze molen kon pas in 1893 worden verkocht en in Deurne herbouwd als koren- en oliemolen.
Let wel: de ondermolen van deze groep, die na het verbranden van de bovenmolen eveneens werkloos was geworden, is destijds ook verkocht en werd te Elspeet herbouwd als de nog bestaande korenmolen 'De Hoop'. De gelijkenissen tussen 'Deurne' en 'Elspeet' zijn in de details bijzonder groot.

Met de ontdekking van de herkomst van de huidige molen kwam ook het vermeende Zuidplasverleden 'uit de mouw': de huidige molen heeft een voorganger gehad en dat was inderdaad een Zuidplasmolen: molen T. Deze was in 1876, nadat een grote groep molens voor de sloop te koop was aangeboden, door P. Truyen aangekocht en in Deurne als beltkorenmolen herbouwd.
Deze molen verbrandde echter, nauwelijks 15 jaar in Deurne gestaan hebbend, op 21 september 1892, waarna een andere molen moest worden aangekocht: dat is de molen uit Wateringen gebleken.
De bovenas uit de verbrande molen bleek evenwel nog bruikbaar en werd in de nieuwe molen geplaatst.

Vervolgens was deze molen gedurende een groot deel de twintigste eeuw beleggingsobject van de conferentie van de H. Antonius van Padua der Sint Vincentiusvereniging van de parochie van Zeilberg. (N.B. St. Vincentiusverenigingen waren in katholieke gedeelten van Nederland actief op het gebied van armenzorg).

In 1964 werd de molen grondig gerestaureerd door de firma Adriaens uit Weert. Hierbij werden o.m. enkele achtkantstijlen vernieuwd. Voor de restauratie was de romp gedekt met dakleer, was het wiekenkruis verbusseld en was de molen sober geschilderd.
Bij de restauratie werd het achtkant met riet gedekt, de molen Oud-Hollands opgehekt, staart en zoomlatten wit geschilderd en kreeg de molen een vangstok. Er werd wel weer een kruilier aangebracht, maar die werd later vervangen door het thans nog aanwezige kruirad. Vanaf toen werd er weer regelmatig gedraaid door molenaar Piet van Aarssen.

Uiteindelijk trad er toch weer stilstand op en ook verval. Latere eigenaar Willy Crommentuijn moest zijn streven tot restauratie na enige vergeefse pogingen opgegeven en verkocht de molen aan Harmonie Excelsior, die de onderbouw sindsdien gebruikt als clubhuis.
De toestand bleef echter langere tijd onverminderd ongunstig: gedurende jaren stond de molen met kale roeden en - vooral - een gebrek aan duidelijke toekomst.

Pas in 2010 werd gunstig over restauratie beslist. In het voorjaar van 2012 stond de romp er, opnieuw met riet gedekt, weer fraai bij. Men heeft kennelijk besloten, de molen te restaureren in de stijl van 1964, dus met een 'Hollands' uiterlijk. De kap werd ter plekke op de grond gerestaureerd en in juni 2012 herplaatst. De oude roeden konden worden gerepareerd en werden vervolgens weer gestoken (al zijn zij daarna wat al te smal opgehekt).

De Maria-Antoinette is op 7 oktober 2012 feestelijk heropend en draait en maalt sindsdien regelmatig.

In 2013 is de molenberg voorzien van een hek dat weliswaar veilig is, maar de molen ook behoorlijk ontsiert.
Aanvullingen
Over de naam:
In 1964 kreeg de molen zijn huidige naam, naar de twee dochters van toenmalig eigenaar-molenaar Piet van Aarssen. Daarvoor werd de molen wel aangeduid als de 'Vincentiusmolen', naar de vereniging die de molen in eigendom had.
Literatuurverwijzingen:
J.S. Bakker, 'Wateringen (3) in het Westland, in de Peel, op de Veluwe', in: Molenwereld nr. 1 (2000) 8 - 14
Overige foto's

© Foto: Mario Collombon (8-9-2012).

© Foto: Rob Pols (4-8-2013).

© Foto: Mario Collombon (8-9-2012).

© Foto: John Scholte (4-8-2013).

© Foto: John Scholte (4-8-2013).

© Bemerk de verschillen met de oude kleuren!
Foto: Martin E. van Doornik (14-5-2005).

© Zeer oude foto van de Maria-Antoinette. Het achtkant is hier nog gedekt met dakleer.
Foto: ? (verzameling Ton Meesters).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: dinsdag 3 december 2013 | Foto

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Maria-Antoinette, Deurne home vorige pagina