Nederlandse Molendatabase
Zeeland, Noord-Brabant
Database nr. 616
Inventaris nr. NB115
Ten-Bruggencatenr. 01971
Naam Coppensmolen
Bouwjaar 1883
Type Beltmolen
Kenmerken Ronde stenen molen
Functie Korenmolen
Ligging Kerkstraat 122
5411 CM Zeeland
Rijksdriehoek X: 175043 Y: 412828
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Landerd
Kadaster Gemeente Zeeland, sectie H, nr. 2712
Monumentennummer 40320
Landsch. waarde Groot
Eigenaar Gemeente Landerd
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen
2011: 34.788
Bestemming Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Molenaar Sjef en Cees van Dongen / Andries Bongers
Telefoon 0486-451400 / 0486-451533
Bezoekmogelijkheid Na telefonische afspraak

© Foto: Matthieu Hoogduin (14-4-2012)
Constructie
Romp Ronde stenen molen, grotendeels gepleisterd
Kap Gedekt met dakleer
Vlucht 25,70 m.
Wiekenvorm Systeem-Van Bussel met neusremkleppen op beide roeden
Wiekverbeteringen Deze molen had sinds 1938 het systeem-Van Bussel op beide roeden. Bij de grote restauratie van 1982/83 werd dit gewijzigd in Oud-Hollands; in 2008, nadat beide roeden waren gestreken, gerepareerd, en weer gestoken, is het systeem-Van Bussel in ere hersteld.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0423binnen19821983aanw.25.70 m.
klik voor meer info Franseng.n.binnen19021902?1982?26.00 m.
klik voor meer info Pot1892buiten19011901?aanw.25.48 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Smuldersg.n.??aanw.05.12 m.
Kruiwerk Engels; kruilier
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangtrommel
Inrichting Eén koppel 17der kunststenen; sleepluiwerk
Overbrengingen Bovenwiel 51 kammen
Bovenschijfloop 25 staven, steek 15,7 cm.
Spoorwiel 98 kammen
Steenschijfloop 33 staven, steek 9,0 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 6,06
Hoogte van de belt: 4,80 m.
Versiering
Eevoudige baard, op de koppen van de voeghouten aangebracht, donkergroen geverfd, met enige witte krullen afgebiesd, met het opschrift:
'anno 1883'.
Verwijzingen
Eigen website Coppensmolen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Coppensmolen voorganger, Zeeland
Geschiedenis
Merkwaardigerwijs was het exacte bouwjaar van deze niet zo oude molen lange tijd niet precies bekend geweest, maar hij is toch echt in 1883 gebouwd als opvolger van een standerdmolen die in Zeeland in 1857 was neergezet. Die standerdmolen op initiatief van Joh. Versterren, afkomstig uit Ravenstein.
Wat het meest aannemelijk is: Joh. Versterren verhuisde in 1857 naar Zeeland en nam de standerdmolen uit Ravenstein als het ware mee. In Ravenstein was namelijk in 1857 op initiatief van Matthias Versterren een nieuwe ronde stenen stellingmolen gebouwd, de nog altijd bestaande korenmolen "De Nijverheid". Waren de Versterrens broers?

Opdrachtgever tot de bouw van de stenen molen in 1883 was Nicolaas Coppens. Aanleiding is vermoedelijk blikseminslag geweest, die de standerdmolen kennelijk dusdanig beschadigde, dat men besloot tot de bouw van een nieuwe molen. In die molen werd een groot aantal onderdelen gebruikt dat afkomstig is uit een standerdmolen, vermoedelijk dus de voorganger: de trap, een kruisplaat, burriebalken, een hoekstijl, een tot spoorwiel verbouwd bovenwiel, een voor de luitafel gebruikte schijf van het rondsel, een aantal weegbanden en een balk van het voorste kapspant. Ook veel bakstenen waren kennelijk niet nieuw: de romp zou volgens overlevering gebouwd zijn met stenen van de gesloopte vestingwerken van Grave. In de maalbak van het westelijke koppel stenen staat de notitie "De molen aangemalen den 17 november 1883”.

Tot 1950 hebben drie generaties van de bekende Brabantse muldersfamilie Coppens de molen in eigendom gehad. In 1950 kwam de molen in bezit van de familie Van Dongen. Reeds in 1910 was bij de molen een stoommaalderij opgericht, waarvan het gebouw nog aanwezig is.

Najaar 1971 werd de toenmalige gemeente Zeeland eigenaar. De molen was toen al jaren buiten bedrijf en in verval.
In 1982/83 volgde een grote restauratie. Ook de andere stenen molen van dit dorp werd toen gerestaureerd. Na 1983 was de molen weer regelmatig draaiend te zien, waarbij soms werd gemalen.

In het voorjaar van 2008 werden beide roeden gestreken, om deze na te kunnen kijken. Vervolgens zijn de roeden weer gestoken. Bij deze gelegenheid werd het stroomlijnsysteem Van Bussel weer aangebracht.

Op één van de laatste dagen van 2012 begaf het linker lange zwaard (de linker lange schoor) het. Dit was aanleiding om de molen voorlopig stil te zetten. Niet alleen die schoor, maar ook het gehele staartwerk moest grotendeels worden vervangen. Begin september 2013 was deze molen weer maalvaardig.
Aanvullingen
Over de naam:
Na de grote restauratie van 1982/83 kreeg deze altijd naamloze molen de naam 'Coppensmolen'. Feitelijk is dit niet eens een naam, maar een aanduiding. Eigenlijk is het opmerkelijk dat deze molen eerder nooit een naam had, want er is in dit betrekkelijk kleine dorp een tweede ronde stenen molen.
Overige foto's

© Foto: Vincent Mepschen (..-..-2009).
De molen met zijn nieuwe Van Bussel-wieksysteem.

© Beide foto's: Matthieu Hoogduin (14-4-2012)

© Foto: ? (verzameling Rob Pols).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: maandag 9 september 2013 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Coppensmolen, Zeeland home vorige pagina