Nederlandse Molendatabase  
Uden, Noord-Brabant
Database nr. 599
Inventaris nr. NB097
Naam Molen van Jetten
Bouwjaar 1811 / 1918c
Type Standerdmolen
Kenmerken Gesloten standerdmolen
Functie Korenmolen
Ligging Standerd 8
5401 ZV Uden
Rijksdriehoek X: 169917 Y: 408071
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Uden
Kadaster Gemeente Uden, sectie M, nr. 5429
Monumentennummer 35828
Eigenaar Gemeente Uden
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen 2009: 140.944
2010: 55.021 (restauratie)
2011: 165.312
2012: 131.721
2013: 125.040
Bestemming Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Molenaar Patrick en Linda van Kessel
Telefoon 0413-330304
Bezoekmogelijkheid Donderdagavond, zondag de gehele dag en als de molen draait

© Foto:Patrick van Kessel (17-7-2011).   
Constructie
Romp Kast gebroken wit geverfd, met chroomoxyde groene biezen; voorzijde gedekt met schaliën
Kap Gedekt met eiken schaliën
Vlucht 24,80 / 24,60 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Van 1939 tot 1971 had deze molen op beide roeden het systeem-Van Bussel. Overigens waren zowel stroomlijn als ophekking erg kort aangebracht, zodat er op alle enden een erg groot stuk 'loos' zat tussen bovenste hekkens en askop.
Bij de in 1971 voltooide restauratie werd weer gekozen voor Oud-Hollands; bij vervanging in 2010 bleef dit gehandhaafd, evenwel met een veel bredere ophekking en een sterk verbeterde bordopstand.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Pot1184binnen1880?aanw.24.80 m.
klik voor meer info Pot1138buiten1879?aanw.24.60 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Mercxg.n.1893?aanw.05.50 m.
Kruiwerk Zetelkruiwerk; kruihaspel
Vang Vaste Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangtrommel; pal
Inrichting Eén koppel 17der kunststenen; kammenluiwerk
Overbrengingen Bovenwiel (tandkrans trapzijde) 79 kammen
Steenschijfloop 15 staven, steek 12,5 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 5,27

Bovenwiel (tandkrans borstzijde) 81 kammen, steek 10,0 cm.
Rest maalwerk niet meer aanwezig
Versiering
De namen van de diverse particuliere eigenaren zijn terug te vinden temidden van de talrijke inscripties in deze molen.
Verwijzingen
Eigen website Molen van Jetten
Ten-Bruggencatenr. 01936
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Afkomstig uit standerdmolen, Uden
Geschiedenis
Deze molen werd in 1811 gebouwd in opdracht van Hendrica Alegonde van Gemonde. Zij was de vrouw van de eerste burgemeester van Uden. Merkwaardig is dat de molen tot 1863 als erfstuk in de vrouwelijke lijn bleef: toen overleed de jonge eigenaresse Anna Rohling op slechts zevenjarige leeftijd. Vervolgens werd haar oom A.I. Verhoeven eigenaar.
Daarna is de molen nog een aantal keren verkocht. Laatste particuliere eigenaar was de van oorsprong Limburgse muldersfamilie Jetten.

Opmerkelijk: rond 1918/1919 werd de molen wegens de toen te geringe windvang in opdracht van F. en W. Bakermans een paar honderd meter verplaatst.
Na een omvangrijke restauratie tussen 1965 en 1971 kon het voortbestaan van de enig overgebleven standerdmolen van deze plaats gegarandeerd worden. Wel veranderde het uiterlijk grondig door de toepassing van kleuren die aardig stonden maar niets met de eerdere kleurstelling van doen hadden: okergeel met witte biezen.

In juni 2010 werd begonnen met een flinke opknapbeurt: de oude Potroeden werden gestreken met de bedoeling, ze na reparatie weer te steken. De roeden zijn hier overigens tweedehands en beide oorspronkelijk buitenroede. Met het herstel van de oude kleuren kreeg de molen zijn historische uiterlijk verder terug: de vlakken grijswit; de voorheen witte biezen donkergroen.
Op 1 december 2010 werden de gerepareerde roeden weer gestoken; vervolgens werden deze van een nieuwe, brede en veel beter bij de molen passende Oud-Hollandse ophekking voorzien. Eind december was de molen maalvaardig.
De molen is, net als voor deze herstelbeurt, weer in gebruik voor het malen van mout.

In juni 2013 werd de molen, zoals dat eerder bij de standermolen van Usselo (Ov.) was gebeurd, 'ingepakt' in een opvallende groen-geel gestreepte 'jas'. Dit om de molen uit te gassen en zodoende de bonte knaagkever te bestrijden. Daartoe moesten ook staart en balkon tijdelijk worden verwijderd. Deze opvallende ingreep kostte enkele dagen.

Eigenaren van deze molen:
  • Hendrica Alegonde van Gemonde 1811-1858
  • Anthonia van der Meulen 1858-1862
  • Anna Maria Antonia Rohling 1862-1863
  • Andreas Ignatius Verhoeven 1863-1867
  • Martinus Poos 1867-1883
  • Cornelis Roozen 1883-1918
  • F. en W. Bakermans 1918-1919
  • Hendrikus van den Hoogen 1919-1922
  • A.P.M. Jetten 1922-1971
  • Gemeente Uden 1971-heden
Aanvullingen
Over de naam:
Formeel heeft deze molen geen naam. De aanduiding 'molen van Jetten' bestaat evenwel nog steeds (al is deze familie al geruime tijd geen eigenaar meer).
Overige wetenswaardigheden:
In 1904 werd de molen door de (toen nog niet zo beroemde) kunstschilder Piet Mondriaan vastgelegd.
Trivia:
Naschrift bij de historische foto: Ik heb de foto laten zien aan de oude molenaar Jetten. Hij herkende zichzelf op het balkon. En z'n vriend de heer Jo Sondag die molenaar was/werd op een molen in Erp (dbnr. 898 Verdwenen Molens). De foto moet gemaakt zijn op een zondag (net pak) in 1938. In 1939 volgde deze heer Jetten zijn vader op en heeft de molen van Busselneuzen laten voorzien.
Literatuurverwijzingen:
Patrick van Kessel, 'Gas verlost de molen van Uden van schadelijke gasten', in: Molenwereld 174 (2013), 362 - 365.

© Foto's: Louis Kleijberg (26-2-2012) .

© Foto: ? (verzameling Ton Meesters).
De standerdmolen van Uden in vroeger tijden (zie tekst).
Let op de nog vrije windvang en het brede hekwerk van het wiekenkruis!

© De standerdmolen met het Van Busselsysteem.
Foto n.n. (ingezonden door Arie Hoek).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: maandag 5 mei 2014 | Bezoekmogelijkheid

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Molen van Jetten, Uden home vorige pagina