Nederlandse Molendatabase
Roosendaal, Noord-Brabant
Database nr. 584
Inventaris nr. NB082
Ten-Bruggencatenr. 10206
Naam De Hoop
Bouwjaar 1897 / 1967 (1684 / 1783 / 1883)
Type Standerdmolen
Kenmerken Gesloten standerdmolen
Functie Korenmolen
Ligging Willem Elsschotlaan
4707 GA Roosendaal
Rijksdriehoek X: 91040 Y: 392483
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Roosendaal
Kadaster Gemeente Roosendaal en Nispen, sectie D, nr. 8257
Monumentennummer 32705
Landsch. waarde Niet onbelangrijk maar wordt ernstig verminderd door allerhande bebouwing in de omgeving
Eigenaar Gemeente Roosendaal
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Molenaar Niek van Eekelen
Telefoon 0165-301453
Bezoekmogelijkheid Zondag 14.00 - 17.30 uur en op afspraak

Foto: Willem Jans (26-3-2006).
Constructie
Romp Kast overwegend donkergroen geverfd; wit afgebiesd; onderbouw gedekt met schaliën (oorspronkelijk dakleer).
Kap Gedekt met dakleer
Vlucht 24,23 / 24,36 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Van 1939 tot 1966 was deze molen uitgerust met het systeem-Van Bussel. Bij de verplaatsing en restauratie van 1966/67 werd gekozen voor Oud-Hollands.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Straathof0080binnen19941994-24.30 m.
klik voor meer info Straathof0081buiten19941994-24.36 m.
klik voor meer info Pot2083buiten1907-199324.35 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Wauters Koeckxg.n.??199005.22 m.
klik voor meer info Gieterij Hardinxveld005619931993aanw.-
Kruiwerk Zetelkruiwerk; kruihaspel
Vang Vaste Vlaamse blokvang, vangbalk met haak, vangtrommel; pal
Inrichting Eén koppel 17der kunststenen (I); één koppel 15der kunststenen (II); sleepluiwerk (tegen binnenzijde bovenwielvelg)
Overbrengingen Bovenwiel (tandkrans trapzijde) 80 kammen
Steenschijfloop (I) 13 staven, steek 11,8 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 6,15

Bovenwiel (tandkrans borstzijde) 77 kammen
Steenschijfloop (II) 13 staven, steek 11,5 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 5,92
Molenmaker Jan van Blerck, Leur (1897)
Fa. Coppes, Bergharen (1966/67)
Verwijzingen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Afkomstig uit (standerdmolen), Roosendaal
Geschiedenis
De molen werd oorspronkelijk in 1684 gebouwd te Schaarbeek (bij Brussel); in 1783 wegens toenemende windbelemmering door een boomgaard verplaatst naar Schaarbeek-Helmet en in 1885 naar Merksem.
In 1897 was de aannemer van de bouw van molen en woonhuis Adrianus van Ginneken, metselaar te Roosendaal; molenmaker was Jan van Blerck, molenmaker te Leur.

De bouwheer was Petrus Schrauwen, die tijdens de bouw in januari 1897 overleed aan de ziekte van fijt. Hij was daarvoor eigenaar van de standerdmolen van Rijsbergen, eveneens een Belgische standerdmolen, die hij daar in 1881 bouwde.
Zoon Victor moest de bouwactiviteiten verder afronden. De molen werd opgericht als koren- en schorsmolen. Veel molens in West-Brabant hadden een apart koppel voor schorsmalen; bij deze molen is het vermoedelijk al aan het begin van de 20ste eeuw beëindigd, waarna het koppel is uitgebroken.

Na in 1939, onder advies van Chris van Bussel (die ook het naar hem vernoemde wieksysteem liet aanbrengen) nog uitvoerig te zijn hersteld, raakte de molen tijdens de Tweede Wereldoorlog behoorlijk beschadigd. Door tussenkomst van de Vereniging De Hollandsche Molen vond in 1950 herstel plaats, door molenmaker De Groote uit Kloetinge. Helaas werd er sindsdien nog maar weinig gemalen.

In de loop der jaren breidde Roosendaal zich stormachtig uit en kwam de grond rondom de molen in handen van de Bataafsche Petroleum Maatschappij. Deze onderneming maakte het gebaar om de molen voor een symbolisch bedrag aan de gemeente over te doen en de verplaatsing naar het zuidelijk deel van de stad te subsidiëren. Deze verplaatsing en opknapbeurt werd in 1966/67 uitgevoerd door molenmaker Coppes uit Bergharen. Helaas is de molen vrij snel daarna alweer door bebouwing ingehaald.

De zeer zware storm van 25 januari 1990 veroorzaakte grote schade: de gietijzeren askop scheurde en een roede brak. In 1993/94 werd de molen geheel hersteld. Inmiddels heeft de molenaar ook de achtermolen geheel bedrijfsvaardig gemaakt. Het werk omvatte onder andere het opnieuw op steek zetten van het bovenwiel en het maken van een nieuwe kuip.

De molen was lang geleden voorzien van een derde koppel stenen, dat via een eigen bovenwiel werd aangedreven. In de houten as zijn de kepen voor dit wiel, dat als spaakwiel was uitgevoerd, nog te zien. Ook aan de plooistukken van het huidige bovenwiel is dit nog te zien. Niet uniek maar wel apart: de teerlingen zijn elk voorzien van slechts twee zonneblokken in plaats van de gebruikelijke drie of vier.

Bij het herstel van 1939 werd de molen lichtgrijs geverfd: Dit was Chris van Bussels stijl: men moest immers kunnen zien dat er met de molen iets gebeurd was! Bij de laatste restauratie van 1993/94 werd de vroegere donkergroene tint in ere hersteld.
Aanvullingen
Uniek aan deze molen:
Mogelijk de enige nog bestaande molen in Nederland die vier keer is verplaatst en dus op zijn vijfde locatie staat.
Literatuurverwijzingen:
N. van Eekelen, T. Meesters: Standerdmolen "De Hoop" te Roosendaal in historisch en technisch perspectief bekeken. Uitgave Vereniging 'De Westbrabantse Molens'. Roosendaal 2000
Overige foto's

© Foto: Rob Simons (9-7-2006).

© Foto: Ton Koorevaar (9-6-2011).

© Foto: Ton Koorevaar (9-6-2011).

© Foto: Ton Koorevaar (9-6-2011).

© Foto's: Rob Simons (9-7-2006).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: dinsdag 18 november 2014 | Verwijzingen
Toelichting: Ten Bruggencate gecorrigeerd van 01275 naar 10206.

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Hoop, Roosendaal home vorige pagina